Genel
Zayıflama İlaçları ve Gazlı İçecek Vergileri Şeker Tüketimini Baskılıyor
ABD ve Batı Avrupa’da şeker tüketimi gerilerken, küresel ölçekte artış neredeyse durma noktasına geldi. Analistlere göre, gazlı içeceklere uygulanan şeker vergileri ile GLP-1 sınıfı zayıflama ilaçlarının yaygınlaşması, talebi kalıcı biçimde zayıflatıyor.
ABD ve Batı Avrupa’da şeker tüketimi gerilerken, küresel ölçekte artış neredeyse durma noktasına geldi. Analistlere göre, gazlı içeceklere uygulanan şeker vergileri ile GLP-1 sınıfı zayıflama ilaçlarının yaygınlaşması, talebi kalıcı biçimde zayıflatıyor. Bu eğilim, ABD ve Avrupa’da şeker fabrikalarının kapanmasına ve fiyatların son beş yılın en düşük seviyelerine gerilemesine yol açtı.
ABD ve Batı Avrupa’da Şeker Tüketimi Geriliyor
Analistlere ve sektör temsilcilerine göre, ABD ve Batı Avrupa’da şeker tüketimi düşüş trendine girmiş durumda. International Sugar Organization verilerine göre, Batı Avrupa’da şeker tüketimi son iki yılda toplam %6,7, ABD’de ise %4,4 geriledi.
Küresel ölçekte ise tüketim artışı belirgin biçimde yavaşladı. 2026/27 sezonu için küresel şeker tüketim artışının yalnızca %0,5 olması bekleniyor. Bu oran, tarihsel olarak oldukça düşük seviyelere işaret ederken, analistlere göre artık “yeni normal” olarak görülüyor.
Uzun Süreli Büyüme Döngüsü Sona mı Eriyor?
Green Pool CEO’su Eder Vieito, Dubai’de düzenlenen yıllık Şeker Konferansı’nda yaptığı değerlendirmede, küresel şeker tüketiminin uzun yıllar boyunca yılda yaklaşık %2 büyüdüğünü ve son 50 yılda neredeyse iki katına çıktığını hatırlattı. Ancak Vieito’ya göre bu dönem geride kalıyor.
Vieito, talepteki yavaşlamanın tek nedeninin zayıflama ilaçları olmadığını; şeker vergileri ve daha sıkı gıda etiketleme kurallarının da tüketimi sınırladığını vurguladı.
GLP-1 İlaçları Tatlı Tüketimini Azaltıyor
Uzmanlara göre, şeker talebindeki düşüşte en kritik faktörlerden biri GLP-1 sınıfı zayıflama ilaçları. Dünya Şeker Araştırma Organizasyonu (WSRO) Genel Direktörü Annie Denny, bu ilaçların kalori alımını %16 ila %39 arasında azalttığını ve tatlı ile yağlı gıdalara olan tercihi belirgin biçimde düşürdüğünü söyledi.
ABD’de yetişkinlerin yaklaşık sekizde biri, Novo Nordisk tarafından üretilen Wegovy veya Eli Lilly’nin Zepbound ilacını kullandı. Küresel kullanım oranı ise henüz %1’in altında bulunuyor.
G-20 Ülkeleri Yeni Büyüme Alanı Olabilir
GLP-1 ilaçlarının küresel kullanımının önümüzdeki dönemde hızla artması bekleniyor. Bazı patentlerin bu yıl sona erecek olması, daha ucuz muadil ilaçların birçok pazara girmesinin önünü açacak.
Annie Denny’ye göre, Brezilya, Çin, Hindistan ve Türkiye gibi ülkeler bu büyümenin merkezinde yer alabilir. Söz konusu ülkeler, dünya genelindeki obez yetişkin nüfusunun yaklaşık dörtte birini barındırıyor. Ayrıca markalı ilaç fiyatlarındaki düşüş de talebi destekleyen bir unsur olarak öne çıkıyor.
Gazlı İçecek Vergileri Talebi Zayıflatıyor
Şeker tüketimindeki gerilemede bir diğer önemli etken ise gazlı içeceklere uygulanan vergiler. Czarnikow analiz direktörü Stephen Geldart’a göre, Avrupa’da son on yılda uygulamaya giren şeker vergileri, tüketimdeki düşüşte belirleyici rol oynadı.
Birleşik Krallık, Meksika ve Güney Afrika gibi ülkelerde obeziteyle mücadele kapsamında devreye alınan bu vergiler, içeceklerdeki şeker miktarına bağlı olarak uygulanıyor. Bu durum, üreticileri ürün formüllerinde daha az şeker kullanmaya zorladı.
Batı’daki Düşüş Asya ve Afrika ile Dengeleniyor
GlobalData Şeker Araştırmaları Direktörü John Adams’a göre, son on yılda küresel talep artışı belirgin biçimde yavaşladı. Bunun başlıca nedeni, hem tüketicilerin hem de hükümetlerin şeker kullanımında değişim talep etmesi.
Batı’daki düşüş şimdilik Asya ve Afrika’daki nüfus artışına bağlı talep artışıyla dengeleniyor. Ancak analistlere göre, şeker tüketiminde on yıllardır süren güçlü yükseliş trendi büyük ölçüde duraksamış durumda.
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
