Tim Ash: Türkiye ve İngiltere Savunma İşbirliğini Derinleştirmeli

Özet:

Ekonomist Tim Ash’e göre Türkiye ve İngiltere, son yılların en güçlü ortak savunma ve güvenlik çıkarlarını paylaşıyor. ABD’nin Avrupa’dan kademeli çekilişi, Rusya tehdidi ve zayıf Avrupa savunması iki ülkeyi daha yakın askeri ve sanayi işbirliğine zorluyor.

Ekonomist Tim Ash, Türkiye ile İngiltere’nin savunma ve ulusal güvenlik alanlarında geçmişe kıyasla hiç olmadığı kadar ortak çıkarlara sahip olduğunu belirtiyor. Ash’e göre Brexit sonrası küresel rolünü yeniden tanımlamaya çalışan İngiltere ile stratejik konumu ve hızla gelişen savunma sanayii sayesinde yükselen bir güç haline gelen Türkiye, doğal ortaklar konumunda.

AB ile “Yakın ama Dışarıda” Ortaklığı

Türkiye ve İngiltere, Avrupa Birliği ile benzer bir ilişki biçimini paylaşıyor. Türkiye’nin 1999’da başlayan ve 2005’te adaylık statüsü kazanan üyelik sürecinin fiilen tıkanması, İngiltere’nin ise Brexit ile tam üyelikten çıkması, iki ülkeyi AB’ye “yakın ama dışında” bir konuma taşıdı. Buna rağmen AB, her iki ülke için de en büyük ticaret ortağı olmayı sürdürüyor.

ABD’ye Güven Sarsılıyor

Ash, Türkiye ve İngiltere’nin ABD ile tarihsel olarak güçlü ilişkiler kurduğunu ancak Washington’un stratejik önceliklerini Asya ve Batı yarımküreye kaydırmasının Avrupa’da ciddi soru işaretleri yarattığını vurguluyor. ABD’nin güvenlik şemsiyesinin ne kadar sürdürülebilir olduğu, özellikle nükleer caydırıcılık açısından Londra ve Ankara’da endişe konusu olmaya devam ediyor.

Ukrayna Savaşı: Ortak Çıkarlar

Türkiye ve İngiltere’nin Ukrayna savaşında temel çıkarları örtüşüyor. Her iki ülke de Rusya’nın Ukrayna’da galip gelmesinin, Avrupa’ya doğru yeni bir genişleme dalgası yaratacağını düşünüyor. Türkiye açısından böyle bir senaryo, Karadeniz’de Rusya’nın mutlak hakimiyetini ve Ankara’nın son yıllarda artan Güney Kafkasya, Suriye ve Orta Asya etkisinin gerilemesini beraberinde getirebilir.

Savunma Harcamaları ve Ekonomik Kısıtlar

Her iki ülke de savunma harcamalarını artırma ihtiyacının farkında ancak ekonomik sınırlamalarla karşı karşıya. İngiltere yüksek kamu borcu ve zayıf büyüme dinamikleriyle boğuşurken, Türkiye düşük kamu borcuna rağmen yüksek enflasyon ve sınırlı dış finansman erişimiyle mücadele ediyor.

Ash’e göre Türkiye, coğrafi riskleri nedeniyle savunma harcamalarını önceliklendirdi ve NATO müttefikleriyle yaşadığı sorunlar, yerli savunma sanayiini hızla geliştirmesine yol açtı. ABD’nin Türkiye’yi F-35 programından çıkarması ve S-400 süreci bu dönüşümün kırılma noktaları oldu.

Türkiye’nin Savunma Sanayiindeki Avantajı

Son yıllarda Türkiye; İHA’lar, füzeler, deniz platformları, motor teknolojileri ve kara araçlarında hızlı ilerleme kaydetti. Ash, bu sürecin Türkiye’yi birçok alanda Avrupa’nın önüne taşıdığını savunuyor.

İşbirliği İçin “Düşük Asılı Meyveler”

Tim Ash’e göre Türkiye–İngiltere savunma işbirliğinde hızla hayata geçirilebilecek alanlar şunlar:

• Ukrayna’da Güvenlik: İngiltere istihbarat, hava gücü ve komuta-kontrol kapasitesi sunabilir; Türkiye ise NATO Avrupa’sında sahaya on binlerce asker koyabilecek tek ülke konumunda.

• İHA’lar: Türkiye, Avrupa’nın Rusya ve Ukrayna dışındaki en güçlü İHA üreticisi. İngiltere’nin Türk İHA’larını tedarik etmesi ve ortak üretimle Ukrayna’ya destek vermesi mümkün.

• Hava Gücü: Eurofighter ve motor teknolojileri üzerinden işbirliği; Rolls-Royce’un Türkiye’nin KAAN projesine dahil olması stratejik bir fırsat sunuyor.

• Füzeler: İngiltere ileri mühendislik bilgisine, Türkiye ise ölçekli üretim kapasitesine sahip.

• Zırhlı Araçlar ve Mühimmat: Türkiye, tank ve mühimmat üretiminde Avrupa’nın ihtiyaçlarını karşılayabilecek hız ve maliyet avantajına sahip.

Sonuç: Ortak Güvenlik İçin Ortak Üretim

Ash’e göre mesele yalnızca ikili değil, pan-Avrupa çapında ele alınmalı. ABD’nin geri çekildiği ve Rusya tehdidinin arttığı bir ortamda, “elimde ne var, neye ihtiyacım var ve bunu birlikte nasıl üretiriz?” sorusuna Türkiye ile birlikte cevap aramak, İngiltere ve Avrupa için stratejik bir zorunluluk haline geliyor.

---

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz?
Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir.
Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]