İktisat Teori
Değerli Metallerde KARA Gece
Altın ve gümüş fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump’ın Fed Başkanlığı için Kevin Warsh’ı aday göstermesiyle birlikte sert şekilde geriledi. Fed’in bağımsız kalacağı algısının güçlenmesi, doların toparlanması ve aşırı kalabalıklaşan pozisyonların çözülmesiyle kıymetli metallerde tarihi bir düzeltme yaşandı.
Altın ve Gümüşte Sert Çöküş: Rekor Ralli Tersine Döndü
Altın ve gümüş fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump’ın Fed Başkanlığı için Kevin Warsh’ı aday göstermesiyle birlikte sert şekilde geriledi. Fed’in bağımsız kalacağı algısının güçlenmesi, doların toparlanması ve aşırı kalabalıklaşan pozisyonların çözülmesiyle kıymetli metallerde tarihi bir düzeltme yaşandı. Gümüş tek günde yüzde 26’ya varan düşüşle rekor kırarken, altın da haftanın zirvesinden çift haneli kayıplar verdi.
Rekor Ralli Sonrası Sert Fren
Altın ve diğer kıymetli metaller, haftanın son işlem gününde sert satış baskısıyla karşılaştı. Kevin Warsh’ın ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanlığına aday gösterilmesi, son haftalarda “güvenli liman” arayışıyla şişen ralliye adeta iğne batırdı.
Perşembe günü ons başına 5.600 dolara yaklaşan altın fiyatı, Cuma günü işlemlerde yüzde 11’e varan düşüşle yaklaşık 4.800 dolar seviyelerine geriledi. Böylece altın, son dönemde küresel belirsizlik ve enflasyon endişeleriyle ulaştığı tarihi zirvelerden sert bir dönüş yaptı.
Gümüşte Tarihi Günlük Kayıp
Satış dalgası gümüşte çok daha yıkıcı oldu. Bu yıl altından bile daha hızlı yükselen gümüş, tek bir günde yüzde 26 düşerek tarihi bir günlük kayıp yaşadı. Platin fiyatları yüzde 18 gerilerken, bakır ve diğer metallerde de sert satışlar görüldü.
Panmure Liberum emtia analisti Tom Price, yaşananları “klasik bir piyasa zirvesi davranışı” olarak tanımlıyor. “Ortada büyük bir belirsizlik var. Herkes netlik arıyor,” diyen Price, fiyatların kısa sürede aşırı yükselmesinin düzeltmeyi kaçınılmaz hale getirdiğini vurguluyor.
“Kıymetli Metaller Tarihinin En Oynak Ayı”
MKS Pamp analisti Nicky Shiels’e göre, Perşembe ve Cuma günkü sert hareketler, zaten son derece dalgalı geçen bir ayı taçlandırdı. Shiels, “Bu ay kıymetli metaller tarihindeki en oynak ay olabilir,” değerlendirmesini yapıyor.
Venezuela’dan Grönland’a, İran’dan ABD iç siyasetine kadar uzanan jeopolitik riskler ve Trump yönetiminin öngörülemezliği, yatırımcıları son aylarda altın ve gümüşe yöneltmişti. Ancak Shiels’e göre ralli “fazla hızlı ve fazla sert” gerçekleşti.
“Her gün akıl almaz gelişmeler yaşanıyordu,” diyen Shiels, bu hızın sağlıklı olmadığını ve sert bir düzeltmenin zeminini hazırladığını söylüyor.
Warsh Etkisi: Dolar Güçlendi, Metaller Geriledi
Trump’ın Kevin Warsh’ı Fed Başkanlığına aday göstermesi, piyasalar tarafından Fed’in daha “ortodoks” ve enflasyon konusunda daha disiplinli bir çizgiye döneceği şeklinde yorumlandı. Bu algı, doların güçlenmesine yol açarken, son dönemde “doların değer kaybedeceği” tezi üzerine kurulu altın ve gümüş pozisyonlarını sarstı.
Evercore ISI Başkan Yardımcısı Krishna Guha, piyasanın “Warsh’ı şahin olarak fiyatladığını” belirterek, bu tercihin doların istikrar kazanmasına yardımcı olacağını ve doların aşırı değer kaybı riskini azaltacağını söyledi. Guha’ya göre, altın ve gümüşteki sert düşüşün temel nedenlerinden biri de bu.
Bununla birlikte Guha, yatırımcıları aşırı reaksiyondan kaçınmaları konusunda uyarıyor: Warsh’ın ideolojik bir şahin değil, pragmatik bir merkez bankacı olduğunu vurgulayan Guha, piyasalarda sert yön değişimlerinin (whipsaw) devam edebileceğine dikkat çekiyor.
Madencilik Hisseleri de Çakıldı
Kıymetli metal fiyatlarındaki sert geri çekilme, madencilik hisselerine de hızla yansıdı. New York’ta işlem gören Newmont ve Barrick Mining hisseleri günü sırasıyla yüzde 11,5 ve yüzde 12,1 düşüşle kapattı. Londra borsasında Fresnillo hisseleri yüzde 6’nın üzerinde değer kaybetti.
Asya tarafında ise Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’nın (SHFE) ralliyi dizginlemeye yönelik adımları dikkat çekti. SHFE, piyasadaki aşırı hareketliliği sınırlamak amacıyla 10 işlem hesabı grubunu askıya aldığını duyurdu ve yatırımcıları “rasyonel davranmaya” çağırdı.
Zorunlu Satışlar ve Kaldıraç Etkisi
Miller Tabak’tan Matt Maley, yaşanan düşüşün önemli bölümünün “zorunlu satışlardan” kaynaklandığını söylüyor. Son dönemde altın ve özellikle gümüşün kısa vadeli yatırımcılar ve gün içi işlem yapanlar arasında en popüler varlıklar haline geldiğini belirten Maley, yüksek kaldıraç kullanımının düşüşü hızlandırdığını ifade ediyor.
“Gümüşte ciddi kaldıraç birikmişti. Bugünkü sert düşüşle birlikte teminat tamamlama çağrıları geldi ve bu da satışları zincirleme biçimde artırdı,” diyen Maley, piyasanın aşırı ısındığını savunuyor.
Aşırı Alım Uyarısı
Swiss bankası Syz’nin yatırım direktörü Charles-Henry Monchau ise düşüşü “alıcı tarafında bir kapitülasyon” olarak nitelendiriyor. Monchau’ya göre, altının uzun vadeli ortalamalarına kıyasla son on yılların en aşırı hareketlerinden birini yapmasının ardından bu tür bir geri çekilme kaçınılmazdı.
Artan örtük volatiliteyle birlikte piyasanın kısa vadede “aşırı alım” bölgesinde olduğuna dikkat çeken Monchau, daha temkinli bir duruşun gerekli olduğunu söylüyor.
Hikâye Değişmedi, Fiyatlama Değişti
Analistlere göre yaşanan sert düşüş, altın ve gümüşün uzun vadeli hikâyesinin tamamen sona erdiği anlamına gelmiyor. Merkez bankalarının rezerv çeşitlendirme ihtiyacı, jeopolitik riskler ve küresel borç dinamikleri orta–uzun vadede kıymetli metalleri desteklemeye devam edebilir.
Ancak kısa vadede, Fed’in bağımsız kalacağı algısının güçlenmesi ve doların toparlanması, son dönemin en kalabalık işlemlerinden biri olan altın–gümüş rallisini tersine çevirmiş durumda.
Kaynak: Financial Times, CNBC
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
