Piyasalarda Kazanmak Değil, Oyunu Lehine Çevirmek ”Risk–Ödül ve Pozisyon Yönetiminin Sessiz Matematiği”

Volkan Korkmazer

“Profesyonel dünyada başarı, ne olacağını bilmekten değil; ne olursa olsun ayakta kalabilecek bir yapı kurmaktan geçer. ”Risk–Ödül ve Pozisyon Yönetiminin Sessiz Matematiği”

Finansal piyasalarda başarı genellikle “doğru tahmin” kavramıyla eşleştirilir. Oysa profesyonel dünyada gerçek ayrım çizgisi burada değildir.

Piyasalarda sürdürülebilir performans, ne olacağını bilmekten değil; ne olursa olsun ayakta kalabilecek bir yapı kurmaktan geçer.

Bu yazı, “daha çok haklı olmak” fikrinden ziyade, olasılıkları sistematik olarak lehine çeviren bir risk–ödül ve pozisyon yönetimi yaklaşımını ele alıyor.

Yanlış Varsayım: “Kazananlar Daha Çok Haklıdır”

Birçok yatırımcı ve trader şu varsayımla yola çıkar:

“Daha çok kazanmak için daha çok haklı olmam gerekir.”

Gerçekte ise profesyonel sistemlerde:

• Kazanma oranı çoğu zaman %50–55 bandındadır
• Başarıyı belirleyen unsur, kazanan ve kaybeden işlemlerin büyüklük farkıdır

Başka bir ifadeyle:

Haklı olmak değil, yanlışken ne kadar kaybettiğiniz belirleyicidir.

1️⃣ Edge ve Beklenti: Oyunun Matematiği

 

“Her işlem sistemi üç temel değişkene dayanır: kazanma oranı, ortalama kazanç ve ortalama kayıp. Beklenti pozitifse, tek tek işlemler değil, sistem konuşur.”

• Kazanma oranı (W%)
• Ortalama kazanç
• Ortalama kayıp

Basit ama kritik denklem şudur:

Beklenti = (W% × Ortalama Kazanç) − ((1 − W%) × Ortalama Kayıp)

Bu değer pozitifse:

• Tek tek işlemler önemsizleşir
• Seri boyunca sistem avantaj üretir

Burada amaç “her işlemde kazanmak” değil, zaman içinde matematiksel üstünlüğü işletmektir.

 

2️⃣ Risk ve Pozisyon Boyutu: Sermayeyi Oyunda Tutmak

Profesyonel dünyada ilk hedef kâr değil, hayatta kalmaktır.

Temel prensipler:

• İşlem başına risk sermayenin küçük, sabit bir yüzdesidir
• Stop mesafesi büyüdükçe pozisyon boyutu küçülür
• Volatilite arttıkça risk otomatik olarak düşer

Bu yaklaşımın tek amacı vardır:

Büyük kayıp ihtimalini sistem dışına itmek.

Risk & Pozisyon Boyutu

Başarı Adımları

• İşlem başına risk küçük ve sabit olmalı.
• Stop mesafesi büyüdükçe pozisyon küçülür.
• Volatilite arttığında risk otomatik düşer.

Kontrol Sorusu Bu işlemde kaybım (R) baştan net mi?

“Sermaye korunmadan, hiçbir sistem avantaj üretemez. Pozisyon boyutu, trader’ın karakteridir.”

3️⃣ Giriş Ayrı, Yönetim Ayrı Bir Disiplindir

Birçok kişi girişi konuşur, ama asıl para pozisyon yönetiminde kazanılır.

Profesyonel yapı şu üçlüye dayanır:

• Setup: Neden bu işlem?
• Trigger: Ne zaman giriyorum?
• Invalidation (Stop): Tez nerede bozulur?

Ve kritik kural:

1R altında potansiyel sunan işlem açılmaz.

 

“Giriş noktası çoğu zaman abartılır; oysa giriş, sistemin sadece küçük bir parçasıdır.”

• ‘Bu makale basit trading ipucu değil’

“Profesyonel yaklaşımda giriş, risk ve R planı tanımlandıktan sonra gelir.”

Bu modül, sabırsız işlem açma alışkanlığını hedef alır.

4️⃣ Kazananı Taşımak, Kaybedeni Küçültmek

Sistematik avantaj burada devreye girer:

• Kaybedenler küçük ve kontrollüdür
• Kazananlar zaman ve yapı sayesinde büyütülür

Yaygın uygulamalar:

• Kademeli realize
• Yapısal trailing stop
• “Zaman stop’u” (tez çalışmazsa çıkış)

Bu disiplin, duygudan bağımsızdır. Kararı piyasa değil, önceden yazılmış kurallar verir.

 

“Asıl para girişte değil, pozisyon yönetiminde kazanılır.”

 

“Profesyonel sistemlerde kaybedenler küçük, kazananlar ise zamana bırakılır.”

5️⃣ Portföy Riski: Görünmeyen Tehlike

Tek tek işlemler doğru olabilir, ama aynı temaya yığılmış bir portföy kırılgandır.

Dikkat edilmesi gerekenler:

• Korelasyon körlüğü
• Günlük / haftalık maksimum kayıp limiti
• Haber, likidite ve gap riskleri

Profesyonellerin farkı:

“Ne olursa olsun devam et” değil, “Burada durmalıyım” diyebilmektir.

 

“Profesyoneller kaybetmemek için değil, nerede duracaklarını bildikleri için uzun süre ayakta kalırlar.”

6️⃣ Günlük İnce Ayar: Profesyonelliğin Sessiz Alanı

Gerçek ayrışma burada olur:

• İşlem günlüğü
• Kural ihlali takibi
• Süreç performansı ölçümü

Odak noktası şudur:

Sonuç değil, kurala uyum kalitesi.

Çünkü uzun vadede:

• Sonuçlar dalgalıdır
• Süreç kalıcıdır

 

“Gerçek ayrışma, sonuçlarda değil; sürece nasıl sadık kalındığında ortaya çıkar.”

 

“Sonuçlar dalgalıdır. Süreç ise kalıcıdır.”

Sonuç: Tahmin Değil, Yapı

Piyasa kimseye borçlu değildir.

Ama matematik ve disiplin, sabırlı olanı zamanla ödüllendirir.

Bu nedenle profesyonel yaklaşım şunu söyler:

• Cesaret yerine risk yönetimi
• Tahmin yerine olasılık
• Hız yerine sürdürülebilirlik

Kazanmak bir sonuçtur. Ayakta kalmak ise bir stratejidir.

Deep Diver Insights Risk • Sermaye • Sürdürülebilirlik

 

 

Piyasalarda sürdürülebilir başarı, daha doğru tahminlerden değil; daha sağlam yapılardan gelir.

 

Deep Diver Insights Risk • Sermaye • Sürdürülebilirlik

Volkan Korkmazer / Ekonomist / [email protected]