Rekabet Kurumu’ndan Temu’ya Şafak Operasyonu: Türkiye, Çinli E-Ticaret Devlerine Karşı Gümrük Duvarlarını Yükseltiyor

İSTANBUL – Türkiye’nin yerli üreticiyi ve esnafı koruma hamleleri yeni bir boyuta taşındı. Çinli e-ticaret devi Temu’nun İstanbul’daki ofisine, 21 Ocak 2026 Çarşamba sabahı erken saatlerde Rekabet Kurumu yetkilileri tarafından baskın düzenlendi. Şirketin Dublin’deki Avrupa merkezine yapılan benzer bir operasyonun ardından gelen bu hamle, Ankara’nın sınır ötesi alışveriş platformlarına yönelik denetimlerini sıkılaştırdığını gösteriyor.

Bilgisayarlara El Konuldu, İnceleme Başlatıldı

Reuters’a konuşan bir Temu sözcüsü, baskını doğrulayarak ofisteki dizüstü ve masaüstü bilgisayarlara el konulduğunu belirtti. Sözcü, “Türk makamlarıyla tam bir iş birliği içindeyiz” açıklamasında bulunurken; Rekabet Kurumu ise yaptığı resmi duyuruda bu işlemin “rutin bir yerinde inceleme” kapsamında olduğunu, doğrudan bir soruşturma safhasına geçildiği şeklinde yorumlanmaması gerektiğini vurguladı. Ancak piyasa uzmanları, el konulan dijital materyallerin, şirketin algoritma temelli fiyatlandırma stratejileri ve pazar hakimiyetini kötüye kullanıp kullanmadığına dair kritik veriler sağlayabileceğini belirtiyor.

De Minimis Limiti ve Gümrük Muafiyetinin Sonu

Temu’ya yönelik bu baskın, Türkiye’nin son iki yıldır Çinli devleri frenlemek için attığı stratejik adımların bir parçası. “Bedava kargo” ve “inanılmaz düşük fiyatlar” ile pazarın dengesini bozan platformlara karşı Ankara, “de minimis” (gümrük muafiyet sınırı) uygulamalarında köklü değişikliklere gitti.

1. Muafiyet Sınırının Sıfırlanması: 2024 yılında 150 Euro’dan 30 Euro’ya çekilen gümrüksüz alışveriş sınırı, Ocak 2026 itibarıyla tamamen işlevsiz hale getirildi. Artık yurtdışından gelen en düşük bedelli ürünlerde bile gümrük beyannamesi ve maktu vergi zorunluluğu uygulanıyor.

2. Vergi Oranlarında Artış: Avrupa Birliği dışından (özellikle Çin’den) gelen kargolardaki vergi oranları kademeli olarak %60 seviyelerine kadar çıkarıldı. Bu durum, Temu’nun “50 liralık ürün” modelini lojistik ve vergi maliyetleri nedeniyle sürdürülemez hale getirdi.

3. Basitleştirilmiş Gümrük Rejiminin Kaldırılması: “Hızlı kargo” adı altında bireysel paket olarak giren ancak ticari nitelik taşıyan gönderiler artık tam gümrükleme sürecine tabi tutuluyor. Gümrük müşaviri zorunluluğu gibi bürokratik engellerle, platformların doğrudan tüketiciye ulaşma hızı kesildi.

Yerli Esnaf ve Üretici Rahat Bir Nefes Aldı mı?

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve tekstil ihracatçıları, uzun süredir Çinli sitelerin “haksız rekabet” yarattığından şikayetçiydi. Yerli üretici, SGK primleri, KDV ve asgari ücret gibi maliyetlerle boğuşurken; Temu gibi devlerin vergi avantajlarını kullanarak Türkiye pazarına sızması, yerli perakende sektöründe ciddi bir daralmaya yol açmıştı.

Bugünkü baskın ve devreye giren katı gümrük kuralları, Türkiye’nin e-ticarette korumacı bir döneme girdiğinin tescili olarak görülüyor. Uzmanlar, bu adımların cari açığı azaltmanın ötesinde, yerli teknolojik pazar yerlerinin (Hepsiburada, Trendyol vb.) pazar payını korumayı hedeflediğini belirtiyor.