Reel Sektör
Enflasyon Kıskacındaki Türkiye’de Yeni Trend: Son Kullanma Tarihi Yaklaşan Ürünler Satan Marketler
Türkiye’de uzun süredir devam eden yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı, tüketim alışkanlıklarını köklü biçimde değiştiriyor. Alım gücü hızla gerileyen orta gelirli şehirli kesim, daha ucuz gıdaya erişim için alternatif kanallara yönelirken, ülkede ilk kez “salvage grocery” olarak bilinen, son kullanma tarihi yaklaşan ya da tavsiye edilen tüketim tarihini aşmış ürünleri satan market zincirleri ortaya çıkıyor. Bu alandaki öncü girişimlerden biri olan Yenir, kısa sürede büyüme hedefleri ve yatırımcı ilgisiyle dikkat çekiyor.
Özet:
Türkiye’de uzun süredir devam eden yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı, tüketim alışkanlıklarını köklü biçimde değiştiriyor. Alım gücü hızla gerileyen orta gelirli şehirli kesim, daha ucuz gıdaya erişim için alternatif kanallara yönelirken, ülkede ilk kez “salvage grocery” olarak bilinen, son kullanma tarihi yaklaşan ya da tavsiye edilen tüketim tarihini aşmış ürünleri satan market zincirleri ortaya çıkıyor. Bu alandaki öncü girişimlerden biri olan Yenir, kısa sürede büyüme hedefleri ve yatırımcı ilgisiyle dikkat çekiyor.
Hayat Pahalılığı Yeni Bir Perakende Modeli Yarattı
Türkiye’de yıllardır süren yüksek enflasyon, özellikle gıda fiyatlarındaki sert artışla birlikte hanehalkı bütçelerini zorlamaya devam ediyor. Bu ortamda, ülkedeki ilk “salvage grocery” zinciri olarak tanımlanan Yenir marketleri, tüketicilere daha düşük fiyatlı gıda ürünleri sunarak hızla yayılıyor.
Türkçede “yenilebilir” anlamına gelen Yenir markası, son kullanma tarihine yaklaşmış ya da “tavsiye edilen tüketim tarihi”ni geçmiş ürünleri satıyor. Ürünler ağırlıklı olarak büyük zincir marketlerden tedarik ediliyor. Girişimin arkasındaki şirket Yenir Teknoloji AŞ, ilk mağazasını 2023’ün sonlarında İstanbul’da açtı. Bugün itibarıyla dört farklı şehirde toplam beş mağazaya ulaşmış durumda.
Orta Gelirli Şehirli Tüketici Hedefte
Yenir’in müşteri profili, yaygın kanının aksine en yoksul kesimler değil. Şirketin CEO’su Servet Akdoğan, telefonla verdiği demeçte hedef kitlenin özellikle beyaz yakalı, orta gelir grubuna mensup şehirli çalışanlar olduğunu vurguluyor.
Akdoğan’a göre bu kesim, son yıllarda ciddi biçimde eriyen satın alma gücü nedeniyle temel gıda harcamalarında tasarruf yolları arıyor. Yenir mağazalarında en çok talep gören ürünler arasında süt, peynir, yumurta ve yemeklik yağ gibi zorunlu tüketim kalemleri yer alıyor.
Enflasyonun Arka Planı: 2021’den Bu Yana Süren Sarmal
Türkiye, 2021 yılında Merkez Bankası’nın yükselen fiyatlara rağmen faiz indirimlerine gitmesiyle birlikte güçlü bir enflasyon sarmalına girdi. Türk lirasındaki sert değer kaybı, 2022’de yıllık enflasyonun yüzde 85’in üzerine çıkmasına yol açtı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2023 seçimlerinin ardından daha ortodoks politikalara dönüş sinyali veren ekonomi yönetimi, sıkı para politikasıyla enflasyonu yavaşlatmayı başardı. 2025 sonu itibarıyla yıllık enflasyon yüzde 30,9 seviyesine kadar gerilese de, hanehalkları üzerindeki baskı devam ediyor. Gıda fiyatları, 2021’den bu yana yaklaşık yedi kat artmış durumda.
Gelir Dağılımı Bozuluyor
Resmi veriler de orta sınıf üzerindeki baskının arttığını ortaya koyuyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2025 yılında Türkiye’de gelir dağılımı daha da bozuldu. Nüfusun ortasındaki üç gelir diliminin toplam gelirden aldığı pay 2021’e kıyasla gerilerken, en zengin yüzde 20’nin payı yüzde 46,7’den yüzde 48’e yükseldi.
Bu tablo, Yenir gibi alternatif perakende modellerinin neden hızla ilgi gördüğünü de açıklıyor. Şirket, klasik satış kanallarında raf bulamayan ya da satılması zorlaşan ürünleri uygun fiyatlarla tüketiciye ulaştırıyor.
Hızlı Büyüme ve Yeni Yatırım Hedefleri
Yenir’in tedarikçileri arasında büyük zincir marketler bulunuyor. Akdoğan’a göre bu firmalar, elde kalan ürünlerin değerlendirilmesi için Yenir’in büyümesini aktif biçimde destekliyor. Şirketin hedefi, 2026 sonuna kadar mağaza sayısını 20’ye çıkarmak.
Bu büyüme planı, özel sermaye yatırımlarıyla destekleniyor. Yenir, 2026’nın ilk çeyreğinde yeni bir yatırım turuna çıkmayı planlıyor. Hedef, şirket değerlemesini 2023’teki ilk yatırım turuna kıyasla iki katına çıkararak 10 milyon dolara ulaştırmak.
Güçlü Yatırımcı Profili
Girişimin yatırımcıları arasında Eksim Ventures, Founder One ve Yahya Ülker bulunuyor. Yahya Ülker, aynı zamanda Yıldız Holding’in yönetim kurulu başkan vekili konumunda.
Tüketim Alışkanlıklarında Kalıcı Değişim mi?
Uzmanlara göre, enflasyon düşse bile Türkiye’de tüketim alışkanlıklarındaki bu dönüşüm kalıcı olabilir. Orta sınıfın reel gelir kaybı, fiyat odaklı alışverişi kalıcı hale getirirken, Yenir gibi girişimler hem israfı azaltan hem de alım gücü düşen kesimler için “yeni normal” sunan modeller olarak öne çıkıyor.
Kaynak: Bloomberg
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
