Reel Sektör
Trump’tan İran’la Ticaret Yapanlara %25 Vergi Tehdidi
ABD Başkanı Donald Trump, Pazartesi günü yaptığı sosyal medya paylaşımıyla küresel piyasalarda şok etkisi yarattı. Trump, İran ile iş birliğini sürdüren her ülkeye, ABD ile yaptıkları tüm ticaret üzerinden %25 oranında gümrük vergisi uygulanacağını açı. "Derhal yürürlüğe girecek" olan bu karar, Türkiye gibi İran ile köklü ticari bağları bulunan ülkeler için kritik bir süreci başlatıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Pazartesi günü yaptığı sosyal medya paylaşımıyla küresel piyasalarda şok etkisi yarattı. Trump, İran ile iş birliğini sürdüren her ülkeye, ABD ile yaptıkları tüm ticaret üzerinden %25 oranında gümrük vergisi uygulanacağını açı. “Derhal yürürlüğe girecek” olan bu karar, Türkiye gibi İran ile köklü ticari bağları bulunan ülkeler için kritik bir süreci başlatıyor.
İran’da Şiddet Tırmanıyor: Protestolarda Kanlı Bilanço
Yaptırım kararı, İran genelinde üç haftadır devam eden rejim karşıtı protestoların kanlı bir şekilde bastırıldığı bir dönemde geldi. Rejim gösterilerin bastırıldığını iddia etse de;
-
Can Kaybı: İnsan hakları kuruluşları (IHR), olaylarda hayatını kaybedenlerin sayısının 600’ü aştığını bildiriyor.
-
Görüntüler: Tahran’daki bir morg önünde 180’e yakın ceset torbasının görüldüğü videolar basına yansırken, güvenlik güçlerinin göstericilere gerçek mermilerle müdahale ettiği belirtiliyor.
-
Trump’ın Tavrı: Trump, protestoları açıkça desteklerken, ölümlerin sürmesi halinde İran’a yönelik askeri harekat seçeneğini masada tuttuğunu ifade etti.
Türkiye-İran Ticareti Tehlikede mi?
TİM Başkanı Mustafa Gültepe’nin verilerine göre, İran Türkiye için vazgeçilmez bir pazar konumunda. Ancak Trump’ın tehdidi ve İran Riyali’ndeki değer kaybı bu tabloyu zorlaştırıyor.
-
İhracat Hacmi: Geçen yıl 5.500 Türk firması İran’a 3,2 milyar doları aşan ihracat gerçekleştirdi.
-
Öne Çıkan Sektörler: Kimya, tekstil, mobilya, kağıt ve makine sektörleri İran pazarında başı çekiyor.
-
Güncel Durum: 2026’nın ilk 5 ayında İran’a yapılan ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre %8 düşüşle 1,2 milyar dolara gerilemiş durumda.
İran’ın Türkiye’ye bir numaralı ihracat kalemi is bu sene sözleşmesi sona erecek 10 milyar kübik metre/yıl doğal gaz. Anlaşmanın yenilenmesi, ABD ile 16 milyar dolara varan ihracatımızı olumsuz etkileyebilir.
Piyasa Analizi ve Riskler
Gültepe, Riyal’deki değer kaybının özellikle dayanıklı tüketim malları, otomotiv ve demir-çelik sektörlerini vurduğunu belirtiyor. Trump’ın %25’lik ek vergi tehdidi ise Türkiye’nin ABD’ye olan ihracatını doğrudan riske atabilir. Bu durumda Türk firmalarının, azalan alım gücüne karşı daha uygun fiyatlı ürün portföyleriyle rekabetçi kalmaya çalışması ve finansal riskleri minimize edecek destek mekanizmalarını kullanması kritik önem taşıyor.
