NYT: “İstanbul’da Yakın Tarihin En Kötü İnsani Felaketlerinden Biri Yaşanabilir”

New York Times’ın (NYT) analizine göre, Marmara Denizi’ndeki kilitli fay segmentlerinde artan hareketlilik, İstanbul’da 7 ve üzeri büyüklükte bir deprem riskini güçlendiriyor. Bilim insanları “zamanı bilinemez” diyerek uyarıyor: “Asıl felaketi büyütecek olan insan kaynaklı ihmaller.”

---

Kilitli faylar tehlikeli biçimde tetikleniyor

Amerikan basınında yayımlanan NYT analizinde, doğuya doğru ilerleyen depremlerin Marmara’daki kritik fay hatlarını “tehlikeli şekilde zorladığı” belirtildi.
Volkanolog Dr. Robin George Andrews, Science dergisinde yeni yayımlanan araştırmalara dayanarak, İstanbul’u tehdit eden sismik aktivitenin “göz ardı edilemeyecek seviyede arttığını” vurguluyor.

Analize göre:

• Ana Marmara Fayı üzerindeki kilitli segmentler gerilmeyi biriktirmeye devam ediyor.

• Bu yapı, 7,0 ve üzeri bir deprem olasılığını güçlendiriyor.

• Risk, yaklaşık 16 milyon insanın yaşadığı mega kentte yıkıcı sonuçlar doğurabilir.

---

Science araştırması: “Kritik fay hattı her geçen yıl daha fazla sıkışıyor”

Hakemli dergi Science’ta yayımlanan çalışmada, son 20 yılda Marmara’daki depremlerin batıdan doğuya doğru ilerlediği ve kilitli segmente yaklaştığı tespit edildi.

Kaydedilen depremler:

• 2011 – 5.2 (batı)

• 2012 – 5.1 (doğu)

• 2019 – 5.8 (orta)

• 2024/2025 – 6.2 (doğuya yakın)

Bilim insanlarına göre bu dizilim, kırılmanın İstanbul’a doğru ilerleme ihtimalini artırıyor.

---

“Depremler tahmin edilemez; hazırlık hayati önem taşıyor”

Araştırma ekibinden Dr. Patricia Martínez-Garzón, temel uyarıyı şöyle özetliyor:

“Depremler önceden tahmin edilemez. Sinyallerin erken tespiti ve etkilerin azaltılmasına odaklanmalıyız.”

Bilim insanları, 6,0 ve üzerindeki bir depremin bile İstanbul’da ciddi yapısal hasara yol açabileceğini vurguluyor.

---

Uzmanlar: “Asıl riski büyüten insan faktörü”

Cornell Üniversitesi’nden deprem bilimci Judith Hubbard, olası senaryonun ciddiyetini şu sözlerle anlatıyor:

“İstanbul’da meydana gelecek çok büyük bir deprem, yakın tarihin en kötü insani felaketlerinden biri olacaktır.”

NYT analizinde ise şu unsurlar öne çıkıyor:

• Düzensiz şehirleşme ve çok katmanlı kaçak yapılaşma

• Bina standartlarının yıllarca uygulanmaması

• Zayıf ve kaygan zeminlere yapılan yoğun inşaatlar

Dr. Andrews şu yorumu yapıyor:

“İstanbul’u büyük felakete hazırlayacak esas unsur, tıpkı 2023 depremlerinde olduğu gibi insan kaynaklı ihmaller.”

---

Sonuç: Depremin zamanı bilinmiyor fakat risk giderek büyüyor

Uzmanlar hemfikir:

• Depremin ne zaman olacağı bilinemez.

• Ancak İstanbul, bilimsel olarak öngörülebilir yüksek bir risk altında.

• Bu nedenle yapı stoku, altyapı, acil durum hazırlığı ve kentsel dönüşüm planları gecikmeden güçlendirilmeli.

 

Kaynak:  BirGün Gazetesi

 

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]