Fed’den Uyarı: “Borçla Şişen Carry Trade İşlemleri 30 Trilyonluk  Piyasasını Kırılganlaştırıyor”

ABD Merkez Bankası’nın (Fed) üst düzey yetkilisi Lisa Cook, hedge fonların ABD Hazine tahvilleri ile vadeli kontratlar arasındaki küçük fiyat farklarından yararlanmak için yoğun şekilde kullandığı basis trade stratejisinin borçla büyüdüğünü ve stres dönemlerinde piyasada kırılganlık yaratabileceğini söyledi. Cook, bu işlemlerin normal zamanlarda likidite sağlasa da, panik anlarında toplu pozisyon çözülmelerinin 30 trilyon dolarlık Hazine piyasasında ciddi bozulmalara yol açabileceğini vurguladı.

---

Hedge fonların borçlanarak büyüttüğü işlemler Fed’in radarında

Fed Yönetim Kurulu üyesi ve finansal istikrarın sorumlusu olan Lisa Cook, Perşembe günü yaptığı konuşmada, hedge fonların “basis trade” olarak bilinen pozisyonlarının tehlikeli boyutlara ulaştığını dile getirdi. Bu strateji, Hazine tahvillerinin nakit piyasası ile vadeli işlemler piyasası arasındaki küçük fiyat farklarından yararlanmayı amaçlıyor.

Cook, normal dönemlerde bu işlemlerin piyasanın derinleşmesine katkı sağladığını kabul etse de, stres anlarında yüksek kaldıraçla açılmış pozisyonların hızla çözülmesinin piyasa istikrarını bozabileceğini söyledi:

“Stres dönemleri dışında bu işlemler verimliliği ve likiditeyi artırıyor. Ancak yoğun ve kalabalık pozisyonların aynı anda çözülmesi, Hazine piyasasında istikrarsızlığı büyütebilir.”

---

Cayman Adaları merkezli fonların ABD tahvillerine ilgisi arttı

ABD finansal düzenleyicileri yıllardır hedge fonların Hazine piyasasındaki ağırlığının risk oluşturabileceğini belirtiyor.

Fed’in 2024 Ekim ayında yayımladığı araştırma, özellikle Cayman Adaları’ndaki hedge fonların ABD devlet tahvillerine yönelik pozisyonlarında “muazzam artış” yaşandığını ortaya koydu.

Araştırmaya göre hedge fonlar, Ocak 2022–Aralık 2024 döneminde, tüm yabancı özel sektör yatırımcılarının toplamından daha fazla ABD Hazine tahvili satın aldı.

Cook ayrıca hedge fonların nakit Hazine tahvili pozisyonlarının bu yılın ilk çeyreğinde %10,3’e yükseldiğini vurguladı. Bu oran, pandemi öncesinin zirvesi olan %9,4’ün üzerinde.

---

Küçük fiyat farkları, büyük borçlanma ile dev pozisyonlara dönüşüyor

Basis trade işlemlerinde fiyat farkları çok küçük olduğu için hedge fonlar milyarlarca dolarlık borç kullanarak işlem hacmini büyütüyor. Bu strateji kârı katlayabilse de, aynı zamanda finansal sistemin kırılganlığını artırıyor.

Basis trade, geçmişte birden fazla finansal türbülansın merkezinde yer aldı. En kritik örneklerden biri Mart 2020 pandemi çöküşü.

Pandeminin ilk günlerinde piyasalarda oluşan panikle hedge fonlar basis trade pozisyonlarını hızla kapatmak zorunda kaldı. Bu süreç, Hazine piyasasında sert fiyat dalgalanmalarına neden oldu ve panik diğer varlıklara da yayıldı. Fed bu dönemde piyasaya devreye girerek likidite sağlamak zorunda kaldı.

---

2019 repo krizi: QT süreci likiditeyi çekince basis trade çöktü

Basis trade işlemleri, 2019 repo piyasası krizinin de başlıca tetikleyicilerindendi.

Fed’in bilanço küçültme programı (QT) bankacılık sisteminden rezerv çekince repo piyasasında likidite sıkıştı. Basis trade ile pozisyon alan hedge fonlar fonlama maliyetinin sert artmasıyla pozisyonlarını hızla kapatmak zorunda kaldı.

Bu süreçte hem nakit Hazine tahvillerinde hem de vadeli piyasalarda yoğun satış oldu. Repo faizleri ani bir şekilde yükseldi ve Fed acil adımlarla piyasaya müdahale etmek zorunda kaldı.

---

2021’de SRF devreye girdi: Fed repo faizlerini kontrol altına almak istedi

Bu sorunlara yanıt olarak New York Fed, 2021 yılında Standing Repo Facility (SRF) adını taşıyan ve kısa vadeli fonlama maliyetlerini kontrol altında tutmayı amaçlayan iki kez günlük repo penceresini devreye aldı.

Ancak Fed’in ikinci QT programı, son üç yılda repo piyasası faizlerini yeniden yukarı çekti. Ekim ayı sonlarında repo faizleri bazı günlerde SRF üzerinden borçlanma maliyetinin bile üzerine çıktı.

---

Fed, bilanço küçültme programını 1 Aralık’ta durduruyor

Fed, geçen ay yaptığı açıklamada QT programının 1 Aralık itibarıyla sona ereceğini duyurdu.

Bazı yetkililer, 2025’in başlarından itibaren Fed’in Hazine tahvili alımlarını yeniden artırabileceğine işaret etti. Bu adım, hem repo piyasasını rahatlatmayı hem de Hazine piyasasında daha istikrarlı bir fonlama ortamı oluşturmayı hedefliyor.

---

Hazine piyasasındaki kırılganlık küresel piyasalara yayılabilir

Dünyanın en büyük devlet tahvili piyasası olan ABD Hazine piyasasında yaşanacak bir istikrarsızlığın etkisi yalnızca ABD ile sınırlı kalmayacak. Mart 2020 deneyiminde görüldüğü gibi, ani likidite daralmaları küresel tahvil, hisse senedi ve emtia piyasalarına hızla yayılıyor.

Lisa Cook’un mesajı ise net:
Hedge fonların yüksek kaldıraçlı Hazine işlemleri, piyasalar sakin görünse bile finansal sistemin kırılganlığını artırıyor ve stres dönemlerinde Fed’in yeniden devreye girmek zorunda kalabileceği riskini büyütüyor.

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]