Genel
İsrail ve Hamas Trump’ın Gazze Planına Yeşil Işık Yaktı: Erdoğan, Hamas’ın Yanıtını “Kalıcı Barış İçin Önemli Bir Adım” Olarak Niteledi
İsrail ve Hamas, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze barış planının ilk aşamasına ilişkin müzakerelere başlamaya hazır olduklarını açıkladı. İki taraftan da gelen açıklamalar, yaklaşık iki yıldır süren savaşın ardından ilk kez somut bir diplomatik ilerleme umudu doğurdu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Hamas’ın yanıtını “kalıcı barış için yapıcı bir adım” olarak değerlendirerek, İsrail’e saldırılarını derhal durdurma ve ateşkes planına uymaya çağrıda bulundu.
Özet:
İsrail ve Hamas, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze barış planının ilk aşamasına ilişkin müzakerelere başlamaya hazır olduklarını açıkladı. İki taraftan da gelen açıklamalar, yaklaşık iki yıldır süren savaşın ardından ilk kez somut bir diplomatik ilerleme umudu doğurdu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Hamas’ın yanıtını “kalıcı barış için yapıcı bir adım” olarak değerlendirerek, İsrail’e saldırılarını derhal durdurma ve ateşkes planına uymaya çağrıda bulundu.
Trump’ın Gazze Planında İlk Kıvılcım
ABD Başkanı Donald Trump’ın aylar önce açıkladığı 20 maddelik Gazze barış planı kapsamında, taraflardan ilk olumlu sinyaller geldi. Hamas, “derhal” rehine takası ve kalıcı ateşkes için müzakerelere başlamaya hazır olduğunu açıkladı. Ancak örgüt, planı koşulsuz kabul ettiğini belirtmedi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisinden yapılan açıklamada ise “Hamas’ın yanıtı ışığında, İsrail Trump planının ilk aşamasını – tüm rehinelerin serbest bırakılmasına yönelik bölümü – derhal uygulamaya hazırlanıyor” denildi. İsrail ordusu (IDF) da “Trump planının ilk aşamasının hayata geçirilmesi için hazırlık yapılması” talimatı verildiğini duyurdu.
Ancak İsrail tarafı, Trump’ın açık talebi olan “Gazze’ye yönelik bombardımanın derhal durdurulması” konusuna değinmedi ve rehinelerin ne zaman serbest bırakılacağına dair bir takvim paylaşmadı.
Hamas: “Gazze’yi Bağımsız Yönetim Devralabilir”
Hamas açıklamasında, Gazze’de yönetimi “bağımsız teknokratlardan oluşan, ulusal mutabakata dayalı bir Filistin otoritesine” devretmeye hazır olduklarını belirtti. Bu ifade, Trump planında yer alan “geçiş dönemi yönetimi” önerisine kapı aralasa da, silahsızlanma ve uluslararası denetim gibi en kritik maddelere dair bir taahhüt içermiyor.
Hamas ayrıca, “Filistin halkının haklarını koruyacak ulusal çerçevenin parçası olacağız” diyerek, Gazze yönetiminde tamamen dışlanmayı reddetti. Bu tutum, Trump’ın planında Hamas’ın doğrudan ya da dolaylı olarak Gazze yönetiminde yer almamasını öngören maddeyle çelişiyor.
Trump: “Hamas Kalıcı Barışa Hazır Gibi Görünüyor”
ABD Başkanı Trump, Hamas’ın açıklamasını “kalıcı barış için umut verici bir adım” olarak nitelendirerek, İsrail’e “rehinelerin güvenli tahliyesi için bombardımanı durdurma” çağrısı yaptı. Trump, sosyal medya hesabı Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, “İsrail derhal Gazze bombardımanını durdurmalı, böylece rehineleri güvenle çıkarabiliriz. Görüşmelerin ayrıntıları üzerinde çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.
Trump, daha önce Hamas’a pazar günü akşamına kadar süre vermiş, anlaşma sağlanmazsa “dünyanın şimdiye kadar gördüğü en büyük askeri karşılık” tehdidinde bulunmuştu.
Arap Dünyasından Destek, Ankara’dan Diplomatik Baskı
Mısır ve Katar, Hamas’ın yanıtını “olumlu bir gelişme” olarak nitelendirdi. Katar Dışişleri Bakanlığı, “Savaşın sonlandırılması için ABD ve Mısır’la birlikte planın tamamlanmasına yönelik görüşmelere başladık” açıklamasında bulundu.
Türkiye ise sürece hem insani hem diplomatik düzeyde aktif destek veriyor. Ankara, özellikle Katar ve Mısır üzerinden yürütülen temaslarda sürecin “Filistin halkı lehine sonuçlanması” için baskı yapıyor.
Erdoğan: “Artık İsrail Ateşkese Uymalı”
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Hamas’ın verdiği yanıtı “kalıcı barış adına yapıcı ve önemli bir adım” olarak değerlendirdi.
Erdoğan şu ifadeleri kullandı:
“Hamas’ın Gazze’de ateşkesin tesisine yönelik plana verdiği yanıt, kalıcı barışın sağlanması noktasında yapıcı ve önemli bir adımdır. Şimdi yapılması gereken, İsrail’in tüm saldırılarını derhal durdurması ve ateşkes planına uymasıdır.”
Cumhurbaşkanı, Gazze’ye insani yardımların kesintisiz ulaştırılması gerektiğini vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu:
“Küresel vicdanı derinden yaralayan bu soykırım artık son bulmalıdır. Türkiye olarak sürecin Filistin halkı için en hayırlı şekilde sonuçlanması ve iki devletli çözümün hayata geçmesi için tüm imkanlarımızı seferber edeceğiz.”
Zorlu Süreç Devam Ediyor
Her iki taraftan gelen açıklamalar umut verici olsa da, nihai ateşkes anlaşmasına ulaşmak hâlâ oldukça güç. Hamas’ın silahsızlanması, uluslararası gözetim mekanizması ve geçici yönetimin yetkileri gibi konular müzakerelerin en tartışmalı başlıklarını oluşturuyor.
Mısır, Katar ve Türkiye’nin öncülüğünde yürütülen diplomatik temaslar önümüzdeki günlerde hız kazanacak. Ancak İsrail’in askeri operasyonları durdurmadan gerçek bir ateşkesin sağlanması zor görünüyor.
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
