Çin ekonomisinde “Döngüler Arası” Strateji ne demek?

Çin Komünist Partisi’nin ekonomi politikasına yön vermek için yeni bir sloganı var, hükümet danışmanlarının daha erken, daha küçük adımlarla ve daha uzun bir zaman dilimi düşünülerek harekete geçmek anlamına geldiğini söylediği “döngüler arası” bir yaklaşım.

Bu, merkez bankaları ve hükümetlerin yavaşlayan bir ekonomiyi teşvik etmek için -faiz oranlarını veya vergileri düşürmek ve altyapı yatırımını artırmak gibi- teşvikler eklemesi ve büyüme hızlanmaya başladığında sıkılaşması olan döngüsel politikadan uzaklaşma.

Bazı alanlarda kısıtlamaların yerinde tutulması, bazılarında ise hafifletilmesi anlamına gelmekte. Bu durum geçtiğimiz günlerde merkez bankasının bankaların likiditeyi artırması için rezerv karşılık oranını düşürmesi, ancak fiyatları dizginlemek için mülkiyet kısıtlamalarını sıkılaştırmasıyla iyice belirgin hale geldi.

Çin’in genel ekonomi yönetimi yaklaşımındaki bu değişimi birkaç başlığa ayırarak anlamak mümkün.

Daha Uzun Vade Ufku

Çin Sosyal Bilimler Akademisi’ne bağlı bir devlet düşünce kuruluşu olan Ulusal Finans ve Kalkınma Kurumu müdür yardımcısı Zhang Xiaojing’e göre, döngüler arası bir yaklaşım, yetkililerin politika araçlarını sınırlarken daha uzun vadeli bir ekonomik performansı düşündüklerini gösteriyor.

Zhang, “Politika yapıcılar şu andaki oynaklığın ötesine bakacaklar ve önümüzdeki iki ila üç yıl boyunca ekonominin yolunda kalmasını sağlamayı hedefleyecekler.” dedi. Bu, yerel yönetim borçlanmasının bu yıl şimdiye kadarki en yavaş hızına düşmesini de açıklıyor. Yılsonuna doğru borçlanmaya verilecek bir ivme, gelecek yılın başında ekonomik büyüme daha da zayıfladığında ekonomiyi yönlendirmeye yardımcı olacaktır.

Daha uzun vadeli bir ufuk, Çin’in son zamanlarda neden İnternet platformları, okul sonrası özel ders firmalarına yüklendiğini;  karbon emisyonlarını azaltma, doğum oranını artırma ve kentleşmeyi artırma politikalarıyla neden ilerlediğini de açıklıyor.

Önleyici Eylem

Ping An Securities Co. Ltd. baş ekonomisti Zhong Zhengsheng’e göre ekonomide daha ileriye dönük ayarlamalar yapılacak.  Yetkililerin Çin ekonomisinde yavaşlama belirtileri gelmeden önce rezerv karşılık oranını düşürmesi de bu yaklaşıma örnek.

Zhong’a göre “merkez bankası eğrinin önüne geçti” çünkü politikaların genellikle ekonomi üzerinde gecikmeli bir etkisi oluyor. Yetkili, merkez bankası politika faizlerini düşürmekten büyük olasılıkla kaçınacak olsa da, rezerv oranındaki bir başka indirimin büyük olasılıkla bu yıl sonundan önce olacağını söyledi.

Daha Küçük Ayarlamalar

Zhong, yetkililerin büyük ölçekli mali ve parasal teşviklere olan güvenlerini azaltacaklarını ve “ekonomik döngüleri yumuşatma hedefine ulaşmak için daha az miktarda politika kullanacaklarını” söyledi.

Bu yeni yaklaşım, küresel finansal krizin ardından ekonomiye verdiği 4 trilyon yuanlık (616 milyar dolar) devasa teşvikin Çin’de 2013’ten itibaren ciddi kapasite aşımına yol açmasının verdiği önemli bir ders.

Kısıtlamalar Devam Ediyor

Zhong, önceki düşüşlerin aksine, yetkililerin büyük olasılıkla emlak sektöründeki sıkı frenleri gevşetmeyeceğini veya yerel yönetimlerin bilanço dışı borçlarını azaltmaya odaklanmayacaklarını söyledi. Çin, son bir yıl içinde emlak piyasasındaki kısıtlamaları istikrarlı bir şekilde sıkılaştırarak inşaat firmalarının borçlanmasını dizginledi ve ipotekler üzerindeki incelemeyi artırdı. Yerel yönetimler de bilanço dışı borçlarıyla başa çıkmak için üst düzey liderler tarafından kontrol edildi.  Emlak piyasasındaki balon bu şekilde kontrol altına alınmış görünüyor.

Borç Kontrolü

NIFD’den Zhang’a göre, finansal risk ve ekonomik büyümeyi dengelemek, döngüler arası bir politika uygulamanın anahtarı. Bu da Çin’in borç oranını sabit tutması ve borcunun yapısını iyileştirmesi gerektiği anlamına geliyor. Yetkili, merkezi hükümetin yerel yönetimlerdeki dışı borcu azaltmak için daha fazla borçlanma yapması gerektiğini de sözlerine ekledi.

Hükümet, politikaları uygularken daha fazla esnekliğe de sahip olabilir. Zhang, örneğin hükümetin gelecek yıl destek sağlamak için yılbaşında belirlenen bütçelenmiş mali açığının ötesine geçebileceğini söyledi.

Yapısal Politikalar

Geçen yıl Devlet Başkanı Xi Jinping başkanlığında düzenlenen ekonomik yuvarlak masa toplantısına katılan Çin Renmin Üniversitesi Rektör Yardımcısı Liu Yuanchun, para ve maliye politikalarının “orta ila uzun vadeli hedeflere hizmet etmesi ve ekonomideki yapısal sorunları çözmek için daha fazla destek sağlaması gerektiğini” söyledi.

Bakan, küçük işletmelere, yenilikçi sektörlere ve teknolojinin kendine güvenini destekleyen sektörlere yardımcı olmak için politikalar yapılacağını söyledi.

Arz Tarafı Değişiklikleri

Zhang’a göre, politika değişikliği, özel sermayenin eğitimden tıbbi hizmetlere ve turizme kadar sektörlere daha fazla erişim sağlaması için ekonominin tedarik tarafında daha fazla reformu başlatabilir ve bu da bu sektörlerdeki yapısal kalite arzı sıkıntısını gidermeye yardımcı olacaktır. Bu da, ekonominin toparlanmasında yatırım ve ihracattan çok daha zayıf bir rol oynayan iç talep ve tüketimi genişletecektir.

Bloomberg