Petrol Piyasasında İran Alarmı: Maduro Sonrası Yeni Jeopolitik Fırtına Kapıda!

Küresel petrol piyasaları, Venezuela’daki operasyonun ardından rotasını hızla Tahran’a çevirdi. İran’da haftalardır süren ve can kayıplarının arttığı protestolar, ABD Başkanı Donald Trump’ın sert misilleme tehditleriyle birleşince Brent petrol fiyatları son iki günde %4’ten fazla değer kazandı.

Venezuela’nın Ardından Gözler İran’da

Ocak ayının ilk haftasında ABD özel kuvvetlerinin Caracas’a düzenlediği baskınla Nicolás Maduro’yu ele geçirmesi, piyasalarda ilk etapta bir arz rahatlaması beklentisi yaratmıştı. Ancak Washington’ın Venezuela petrolünü hızla küresel pazara sunma planları fiyatları aşağı çekse de, bu düşüş kalıcı olmadı. Piyasa uzmanları, İran’ın çok daha büyük bir üretici ve ihracatçı olduğuna dikkat çekerek, buradaki olası bir aksamanın etkilerinin çok daha yıkıcı olacağı konusunda uyarıyor.

Protestolarda Can Kaybı Artıyor: “Bedelini Öderler”

İran’da ekonomik kriz ve yüksek enflasyon nedeniyle başlayan gösterilerde durum giderek ağırlaşıyor. ABD merkezli insan hakları kuruluşlarına göre, yıl başından bu yana hayatını kaybedenlerin sayısı 42’ye yükseldi. Başkan Donald Trump, son mülakatında Tahran yönetimini protestoculara yönelik şiddet konusunda uyardı:

“Eğer insanları öldürmeye devam ederlerse, bunun bedelini çok ağır ödeyecekler. Her şeyi çok yakından izliyoruz.”

Yatırımcılar “Yükseliş” İçin Sigorta Alıyor

Piyasadaki tedirginlik sadece fiyatlara değil, opsiyon piyasalarına da yansımış durumda. Yatırımcılar, İsrail ve İran’ın geçtiğimiz yaz karşılıklı hava saldırıları düzenlemesinden bu yana, fiyatlardaki olası bir sıçramaya karşı en yüksek “sigorta primlerini” (bullish options) ödüyor.

Kritik Veriler:

• Brent Petrol: Son iki seansta %4 artışla 62 dolar seviyesini aştı.

• İran Üretimi: Günlük 3 milyon varilden fazla ham petrol üretimi ve 2 milyon varil ihracat kapasitesi (Büyük kısmı Çin’e gidiyor).

• Piyasa Beklentisi: Rapidan Energy Group, sivil kayıpların artması durumunda ABD müdahalesi (ekonomik kıskaç veya siber savaş) olasılığını %70 olarak görüyor.

Analistlerin Yorumu: “Sıradaki Hedef Rejim Değişikliği mi?”

A/S Global Risk Management Baş Analisti Arne Lohmann Rasmussen, piyasadaki en büyük korkunun belirsizlik olduğunu ifade ediyor: “Piyasa, Trump yönetimindeki ABD’nin bu kaosu, Venezuela’da olduğu gibi bir rejim değişikliği için kullanabileceğinden endişe ediyor. Bu durum Hürmüz Boğazı’ndaki enerji akışını riske atabilir.”

Haber ajanslarına düşen son bilgilere göre, İran yönetimi protestoları kontrol altına almak için internet ve telefon erişimini kısıtlamış durumda. Ancak tüccarlar, piyasadaki büyük “short” (düşüş yönlü) pozisyonların, bu jeopolitik risklerle birlikte hızla tersine dönmesiyle fiyatlarda sert bir kırılma yaşanabileceğini öngörüyor.