Para Politikasi
Fatih Karahan global yatırımcılara ne mesaj verdi?
Rezervler yeterli mi? Faiz artırımı var mı?
TCMB/Karahan: Döviz Rezervleri Önceki Kriz Dönemlerine Göre Daha Güçlü
Özet:
TCMB Başkanı Fatih Karahan, enflasyonda belirgin bir düşüş yaşandığını ve döviz rezervlerinin geçmiş kriz dönemlerine kıyasla çok daha güçlü bir seviyeye ulaştığını açıkladı. Ancak artan enerji fiyatları ve küresel belirsizlikler nedeniyle para politikasında sıkılaşma ihtimali masada kalmaya devam ediyor.
Enflasyonda Geniş Tabanlı Düşüş
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, ABD’de gerçekleştirdiği sunumda enflasyondaki gerilemeyi detaylı şekilde paylaştı.
- Mayıs 2024’te %75,5 olan enflasyon
- Mart 2025 itibarıyla %30,9 seviyesine geriledi
Alt kalemlerde de düşüş dikkat çekti:
- Hizmetler: %56,3 → %40,6
- Gıda ve alkolsüz içecekler: %37,1 → %32,4
- Temel mallar: %19,4 → %16,1
- Enerji: %42 → %34,2
- Alkol, tütün ve altın: %44,5 → %32,8
Karahan, dezenflasyon sürecinin tüm kalemlere yayıldığını vurguladı.
Kira ve Eğitim Enflasyonunda Gerileme
Özellikle katılık gösteren kalemlerde önemli iyileşme gözlendi:
- Kira enflasyonu: %91,8 → %52,4
- Eğitim enflasyonu: %80,4 → %52
Bu gelişmeler, enflasyondaki düşüşün kalıcılığı açısından kritik görülüyor.
“Eşel Mobil” Sistemi Devrede
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından petrol fiyatlarında yaşanan sert artış üzerine Türkiye’de 5 Mart’ta “eşel mobil” sistemi devreye alındı.
Bu sistem:
- Akaryakıt ÖTV’sini otomatik olarak ayarlıyor
- Enerji fiyat şoklarının enflasyona geçişini sınırlıyor
Karahan, bu mekanizmanın enflasyonist baskıları önemli ölçüde azalttığını ifade etti.
Ekonomik Aktivitede Yavaşlama Sinyalleri
Talep göstergeleri ekonomik aktivitede zayıflamaya işaret ediyor:
- Otomobil ve beyaz eşya satışlarında düşüş
- Kart harcamalarında gerileme
- Sipariş beklentilerinde zayıflama
Ek olarak:
- Kapasite kullanım oranı düşük seyrediyor
- Kredi büyümesi %30,7’ye geriledi
Cari Denge ve Döviz Talebi
Karahan, cari açığın:
- Enerji ithalatı ve turizm gelirleri tarafından şekillendiğini
- Tarihsel ortalamaların altında kaldığını belirtti
Ancak:
- Artan altın fiyatlarının döviz talebini tetiklediği vurgulandı
Rezervlerde Güçlü Toparlanma
TCMB rezervlerindeki iyileşme dikkat çekiyor:
- Brüt rezervler: 123 milyar $ → 171 milyar $
- Swap hariç net rezervler: -65 milyar $ → +31 milyar $
Karahan, bu seviyelerin geçmiş kriz dönemlerine kıyasla çok daha güçlü olduğunu belirtti.
Faiz Artışı İhtimali Masada
Londra’da yatırımcılarla yapılan görüşmelerde, TCMB Başkanı Fatih Karahan ve Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek mevcut politika setine güven mesajı verdi.
Reuters’a göre yatırımcıların beklentileri:
- 22 Nisan PPK toplantısında faiz artışı ihtimali mevcut
- Özellikle enerji fiyatları yüksek kalırsa bu ihtimal güçlenebilir
Mevcut politika görünümü:
- Politika faizi: %37
- Gecelik faiz: %40’a yakın
- Döviz ve altın rezervleriyle piyasaya müdahale
Piyasalar Sıkılaşma Fiyatlıyor
Para piyasalarında:
- Yaklaşık 300 baz puanlık faiz artışı beklentisi oluştu
Ancak yetkililer:
- Hızlı bir adım sinyali vermedi
- Kur istikrarını koruma kararlılığını vurguladı
Enflasyon Riskleri Devam Ediyor
Her ne kadar dezenflasyon sürse de:
- Yüksek enerji fiyatları
- Küresel jeopolitik riskler
enflasyon görünümünü yukarı yönlü tehdit etmeye devam ediyor.
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
