Savaşın Etkisiyle Faizler Yükseldi: Krediye Erişim Daraldı

Ortadoğu’da artan jeopolitik riskler ve Merkez Bankası’nın sıkı para politikası adımları, Türkiye’de kredi piyasasında belirgin bir daralmaya yol açtı. Ticari kredi faizleri %60’a yaklaşırken, finansmana erişemeyen şirketler %110’a varan maliyetlerle faktoringe yöneliyor.

---

Kredi Piyasasında Daralma Derinleşiyor

Ortadoğu’daki savaşın etkileri Türkiye ekonomisine finansman kanalı üzerinden yansımaya başladı.

Merkez Bankası’nın örtülü sıkılaştırma adımları ve artan risk algısı:

• Bankaların kredi verme iştahını düşürdü
• Finansmana erişimi zorlaştırdı
• Reel sektörde likidite baskısını artırdı

---

Ticari Kredi Faizleri %60’a Dayandı

Savaş öncesinde görece daha düşük seviyelerde olan ticari kredi faizleri, kısa sürede sert yükseldi:

• Savaş öncesi (kamu bankaları): %43–44
• Güncel (kamu bankaları): %48–50
• Özel bankalar: %55–60

Bu artışta:

• Kredi büyümesine getirilen sınırlamalar
• Şirket bilançolarındaki bozulma
• Artan risk primi

belirleyici rol oynuyor.

 

---

Faktoring: Pahalı Ama Kaçınılmaz Alternatif

Bankalardan kredi bulamayan şirketler için en hızlı çözüm faktoring oldu.

Ancak maliyetler oldukça yüksek:

👉 Yıllık %90 – %110 aralığı

İstanbul Tüccarlar Kulübü Başkanı İlker Önel’e göre:

“Kredi arzı daraldıkça faktoring şirketleri daha yüksek faizleri daha kolay uygulayabiliyor. Piyasada %100’ün üzerinde maliyetler konuşuluyor.”

---

Esnaf Kredilerinde Sıkılaşma

“Kaynak dövize gider mi” endişesiyle:

• Esnaf kredilerine sınırlama getirildi
• Bazı alanlarda krediler fiilen durduruldu

Daha önce %28–30 maliyetle finansmana erişebilen küçük işletmeler, yeni bir kredi daralmasıyla karşı karşıya kaldı.

---

TCMB Politikası: Sıkı Duruş Devam

Merkez Bankası:

• Kredi büyüme sınırları
• Zorunlu karşılık düzenlemeleri

ile finansal koşulları sıkı tutmaya devam ediyor.

👉 Politika faizi: %37

Bu çerçevede kredi kanalları kontrollü şekilde daraltılıyor.

---

Bireysel Kredilerde Görünüm

İhtiyaç kredileri

• Kampanyalı: %0,99 – %1,99
• Ortalama: %2,5 – %5,3

Konut kredileri

• En düşük: %2,49
• Bankalara göre %2,5 – %2,85

Taşıt kredileri

• %3,35 – %4,25 aralığında

👉 Ancak ticari kredilerdeki maliyet artışı çok daha belirgin.

---

Yeni Destek ve Yapılandırma Adımları

• 60 aya kadar borç yapılandırma imkanı
• 300 bin TL’ye kadar borç kapatma paketleri
• Sıfır faizli sınırlı kredi kampanyaları

Bu adımlar, artan finansman yükünü sınırlamayı amaçlıyor.

---

TCMB Anketi: Karma Sinyaller

Merkez Bankası’nın Banka Kredileri Eğilim Anketi’ne göre:

• KOBİ kredilerinde sınırlı gevşeme sürüyor
• Büyük işletmelerde sıkılaşma yerini kısmi gevşemeye bıraktı
• TL kredilerde gevşeme, döviz kredilerinde sıkılaşma devam ediyor

Ancak önemli bir değişim dikkat çekiyor:

👉 Fonlama koşulları yeniden sıkılaştı

• 2026’nın ilk çeyreğinde hem yurt içi hem dışı fonlama zorlaştı
• İkinci çeyrekte yurt dışı finansman baskısının artması bekleniyor

---

Ne Anlama Geliyor?

Mevcut tablo üç kritik riske işaret ediyor:

1. Finansmana erişim sorunu

Şirketler kredi bulmakta zorlanıyor

2. Maliyet şoku

Yüksek faizler üretim maliyetlerini artırıyor

3. Alternatif finansman riski

Faktoring gibi pahalı kaynaklara bağımlılık artıyor

👉 Bu durum:

• Yatırım iştahını zayıflatabilir
• Enflasyon baskısını artırabilir
• Büyümeyi sınırlayabilir