Para-banka-finans
Gedik Yatırım: Rezervlerde Sert Düşüş, Döviz Talebi Artıyor
İran Savaşı'nın günahsız kurbanı
Gedik Yatırım’ın haftalık parasal büyüklükler raporu, Türkiye ekonomisinde rezervler, döviz talebi ve yabancı çıkışları açısından dikkat çekici bir bozulmaya işaret ediyor. 19 Mart haftasında hem brüt hem net rezervlerde sert düşüş yaşanırken, döviz mevduatlarındaki artış ve TL mevduatlardaki gerileme finansal koşullardaki baskının sürdüğünü gösteriyor.
Rezervlerde Çarpıcı Gerileme
Rapora göre 19 Mart haftasında:
- Swap hariç net rezervler 10,6 milyar dolar azaldı
- Altın etkisi hariç düşüş 4,2 milyar dolar
TCMB analitik bilançosuna göre ise 25 Mart itibarıyla:
- Brüt rezervler: 16,8 milyar dolar düşüş
- Swap hariç net rezervler: 18,2 milyar dolar düşüş
Altın fiyat etkisi hariç tutulduğunda net rezervlerdeki düşüş 16,3 milyar dolar olarak hesaplanıyor.
S&P Global’den Türkiye Ekonomisi Analizi: 2026 Enflasyon Tahminini Yukarı Yönlü Revize Etti
Bu hafta potansiyeli en yüksek · 5 HİSSEGARAN ▲ LongGirişNONEEET/P HedefNONEEES/L StopNONEEE+ THYAO, ISCTR, SISE, META ve toplam 5 hisse bu hafta analiz edildi🔒 Tüm seviyeleri görmek için raporu edininÖRNEK RAPORU GÖR →Yatırım tavsiyesi değildir. Detaylar için raporu inceleyiniz.
Döviz Mevduatlarında Artış Sürüyor
Döviz talebi güçlü kalmaya devam ediyor:
- Haftalık artış: 0,8 milyar dolar
- Bireysel: +314 milyon dolar
- Kurumsal: +525 milyon dolar
2025 başından bu yana döviz mevduatlarındaki toplam artış 26,8 milyar dolar seviyesine ulaştı.
TL Mevduatlarda Sert Düşüş
Türk lirası mevduatlar haftalık bazda önemli bir gerileme gösterdi:
- 177 milyar TL düşüş
- Toplam TL mevduat: 16,7 trilyon TL
Buna rağmen döviz mevduat + KKM oranı:
- %40,7 seviyesinde kaldı
- 2023 Ağustos’ta bu oran %68,4 ile zirve yapmıştı
Kredi Büyümesi Yavaşlıyor
Kredi tarafında ise ivme kaybı dikkat çekiyor:
- Ticari krediler: %31,8 → %27,8
- Tüketici kredileri: %41,9 → %33,3
Ancak yabancı para krediler büyümeye devam ediyor:
- Haftalık artış: 0,2 milyar dolar
- Yıllık artış (Mart 2024’ten bu yana): %51,1
- Toplam stok: 203,2 milyar dolar
Yabancı Çıkışı Devam Ediyor
Yurtdışı yatırımcıların satış eğilimi sürüyor:
- DİBS: 130 milyon dolar satış
- Hisse senedi: 137 milyon dolar satış
- Eurobond: 244 milyon dolar satış
Son 5 haftada:
- DİBS’te toplam satış: 5,9 milyar dolar
- Son 3 haftada hisse satışları: 1,2 milyar dolar
Altın Rezervlerinde 50 Tonluk Düşüş
Merkez Bankası’nın altın rezervlerinde de belirgin gerileme yaşandı:
- Brüt altın rezervi: 26,4 milyon ons → 24,8 milyon ons
- Net altın rezervi: 17,75 milyon ons → ~16 milyon ons
Bu yaklaşık:
➡️ 50 tonluk düşüşe (yaklaşık 8 milyar dolar) işaret ediyor.
Toplam Rezerv Görünümü
19 Mart haftasında:
- Brüt rezerv: 189,6 milyar $ → 177,5 milyar $
- Net rezerv: 68,6 milyar $ → 57,2 milyar $
- Swap hariç net rezerv: 43,4 milyar $
Altın etkisi hariç:
- Brüt rezerv düşüşü: ~2,2 milyar $
- Net rezerv düşüşü: ~5 milyar $
Fon Piyasalarında Hareketlilik
Para piyasası fonlarında dikkat çeken gelişmeler:
- PPF büyüklüğü: +142 milyar TL → 1,5 trilyon TL
- Serbest fon altındaki PPF: -135 milyar TL → 1,19 trilyon TL
Döviz fonları ise:
- 906 milyon dolar düşüşle 77,4 milyar dolar seviyesine geriledi
Dolarizasyon Oranı Sabit Kaldı
Tüm yatırım fonları dahil edildiğinde:
- Dolarizasyon oranı: %43,2
Bu oran:
- 2023 ortasında %70 seviyesine kadar yükselmişti
Genel Değerlendirme: Baskı Devam Ediyor
Gedik Yatırım raporu, finansal sistemde karma bir tabloya işaret ediyor:
Negatif sinyaller:
- Rezervlerde hızlı düşüş
- Döviz talebinde artış
- Yabancı yatırımcı çıkışı
Görece dengeli alanlar:
- Dolarizasyon oranı kontrol altında
- Kredi büyümesi yavaşlıyor
Genel olarak, Türkiye ekonomisinde rezervler ve döviz talebi üzerinden baskının sürdüğü, ancak sistemin henüz tam anlamıyla kırılgan bir noktaya ulaşmadığı değerlendiriliyor.
