Gündem
İsrail’in Stratejik Değerlendirmesi: “Kağıt Üstünde Barış”ın Yüksek Bedeli
Washington’da olası bir diplomatik atılım konusunda iyimser rüzgarlar eserken, Kudüs’ten bakıldığında durum derin bir şüphe ve stratejik bir temkinlilikle görülüyor.
Washington’da olası bir diplomatik atılım konusunda iyimser rüzgarlar eserken, Kudüs’ten bakıldığında durum derin bir şüphe ve stratejik bir temkinlilikle görülüyor. İsrail için bu mesele, sadece çözülmesi gereken bir “çatışma” değil; on yıllardır kendisini Yahudi Devleti’ni yok etmeye adamış bir rejime karşı verilen varoluşsal bir mücadeledir. ABD “verimli görüşmeleri” kutlarken, İsrail soğuk bir gerçeğe odaklanmış durumda: Bir anlaşma, ancak uygulanabilirliği ve denetimi kadar güçlüdür.
İsrail Barış İstiyor mu?
Kısa cevap evet, ancak sadece İran tehdidinin kalıcı olarak ortadan kaldırılmasını sağlayan sürdürülebilir bir barış istiyor. İsrail güvenlik bürokrasisi açısından “barış”, Devrim Muhafızları’nın (IRGC) yeniden toparlanmasına izin veren bir ateşkes değildir. Kudüs, mevcut durumu—İsrail ve ABD ordusunun (IDF) yoğun baskısıyla oluşan—İran “ahtapotunun” başını nihayet ezmek için nadir bir tarihi fırsat penceresi olarak görüyor.
Ayetullah rejiminin nükleer altyapısını sağlam bırakan veya İsrail’i yok etme niyetindeki bir yönetimin hayatta kalmasına izin veren bir barış, bir çözüm değil; tehlikeli bir ertelemedir. Muhalefet lideri Avigdor Liberman’ın da belirttiği gibi, “rejimi devirmek esastır.” İsrail liderliğinin büyük bir kısmı için, İran rejiminin doğasında temel bir değişiklik içermeyen her türlü anlaşma, kalıcı bir barış değil, sadece geçici bir mütarekedir.
Trump’ın "Anlaşma" Açıklamalarına Tepki
Kudüs, Başkan Trump’ın "büyük uzlaşı noktaları" hakkındaki iddialarını umut ve yoğun bir endişe karışımıyla izliyor:
-
Nükleer Kırmızı Çizgi: Trump’ın "nükleer silaha sahip olmayacaklar" vurgusu stratejik bir hedef olarak memnuniyetle karşılansa da yöntem sorgulanıyor. İsrail daha önce de "anlaşmalar" gördü (özellikle 2015 JCPOA) ve bunların İran’ın nükleer kapasitesini silah düzeyine çıkarmasını engellemediğine şahit oldu.
-
Uranyum Meselesi: Trump’ın "gidip uranyumu alacağız" şeklindeki kararlı ifadesi kulağa hoş gelse de, İsrail istihbaratı bu materyallerin Fordow gibi yerin çok derinindeki tesislerde saklandığını biliyor. Diplomatik bir anlaşmanın, tehdidi fiziksel olarak ortadan kaldırmak yerine sadece "denetimlerle" sonuçlanması, İsrail'i gelecekteki bir nükleer atılıma karşı savunmasız bırakabilir.
-
Gizemli Müzakereci: Trump’ın, İran’da "en çok saygı duyulan kişi" ile görüştüğünü söylemesi endişe yarattı. İran liderliğinin büyük kısmının etkisiz hale getirildiği hava saldırılarından sonra, masada oturan kişinin sahada ne kadar otoritesi olduğu büyük bir soru işareti.
Beş Günlük Ara: Taktiksel Bir Risk
ABD, İran’ın enerji altyapısına yönelik saldırıları beş gün süreyle durdurma kararı alsa da, IDF (İsrail Savunma Kuvvetleri) en yüksek alarm seviyesinde kalmaya devam ediyor. İsrail için bu ara "iki ucu keskin bir bıçak":
-
Yeniden Gruplanma: Bu süre İran'a füze rampalarını kaydırma ve nükleer varlıklarını gizleme fırsatı veriyor.
-
Hürmüz Boğazı: Görüşmelere rağmen Hürmüz Boğazı'ndaki İran ablukasının devam etmesi, Kudüs için rejimin iyi niyetli olmadığının en büyük kanıtı.
Sonuç: Farklı Bir "Kırmızı Çizgi"
ABD piyasaları 90 dolara düşen petrol fiyatıyla rahatlayabilir, ancak İsrail’in başarı kriteri varil fiyatı değil, güvenliktir. Eğer ABD, sadece sözlü vaatlere dayanarak askeri operasyonu durdurmaya karar verirse, Knesset’teki hava net: İsrail, bu harekatı tek başına sürdürmeye hazırdır. İsrail için tek geçerli çıkış stratejisi, hayatta kalmayı garanti altına alan tam bir zaferdir.
ParaAnaliz Haber Masası
