İran’dan ABD’ye sert uyarı: Trump saldırırsa misilleme gelir, Türkiye de uyarılan ülkeler arasında

Özet:

İran, ABD Başkanı Donald Trump’ın olası bir askeri müdahalesine karşı bölge ülkelerini açık şekilde uyardı. Tahran yönetimi, Washington’un İran’a yönelik bir saldırı düzenlemesi halinde, ABD’nin Orta Doğu’daki üslerinin hedef alınacağını bildirdi. Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkiliye göre bu uyarı Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Türkiye’ye de iletildi. Artan gerilim nedeniyle ABD, Orta Doğu’daki bazı askeri üslerinden personel çekmeye başladı.

ABD Orta Doğu’da Alarm Seviyesini Yükseltti

Bir ABD’li yetkili, artan bölgesel tansiyon nedeniyle Orta Doğu’daki bazı kritik üslerden Amerikan personelinin geri çekildiğini açıkladı. İsminin açıklanmaması koşuluyla konuşan yetkili, bunun “önleyici bir tedbir” olduğunu vurguladı.

Üç diplomatın Reuters’a verdiği bilgiye göre, Katar’daki ABD’nin en büyük hava üssü olan Al Udeid Hava Üssü’nden bazı personelin ayrılması istendi. Ancak bu adım, geçen yıl İran’ın ABD hava saldırılarına misilleme olarak füze saldırısı düzenlemesinden önce görülen kapsamlı tahliyeye benzer bir tabloya işaret etmiyor. Diplomatlardan biri bu durumu “tahliye değil, pozisyon değişikliği” olarak tanımladı.

Trump’ın Müdahale Tehditleri Gerilimi Tırmandırıyor

ABD Başkanı Donald Trump, son günlerde İran’daki protestoculara açık destek vererek, Tahran yönetimine karşı “çok sert adımlar” atılabileceğini dile getirdi. Trump, CBS News’e verdiği röportajda İran’ın protestocuları idam etmesi halinde güçlü bir karşılık verileceğini söyledi. Ayrıca İran halkına protestoları sürdürme ve devlet kurumlarını ele geçirme çağrısı yaparak “yardım yolda” mesajı verdi.

İsrailli bir yetkilinin aktardığı değerlendirmeye göre, Trump yönetimi İran’a müdahale kararı almış durumda; ancak bu müdahalenin kapsamı ve zamanlaması henüz netleşmiş değil.

İran: ABD Üsleri Hedef Olur

Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, Tahran’ın bölgedeki ABD müttefiklerine açık mesaj verdiğini söyledi. Yetkiliye göre İran, Suudi Arabistan, BAE ve Türkiye dahil olmak üzere birçok ülkeye, ABD’nin İran’ı hedef alması halinde bu ülkelerdeki Amerikan üslerinin vurulacağını bildirdi.

Aynı yetkili, İran Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi ile ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff arasındaki doğrudan temasların da askıya alındığını aktardı.

ABD’nin bölgede Katar’daki CENTCOM ileri karargâhı ve Bahreyn’deki Beşinci Filo karargâhı dahil olmak üzere geniş bir askeri varlığı bulunuyor.

İran’daki Protestolar Rejim İçin En Büyük Test

İran’da iki hafta önce ekonomik koşullara karşı başlayan protestolar, kısa sürede rejim karşıtı geniş çaplı gösterilere dönüştü. Hem İran yönetimi hem de Batılı ülkeler, yaşananları 1979 İslam Devrimi’nden bu yana görülen en şiddetli toplumsal hareket olarak tanımlıyor.

İranlı yetkililere göre olaylarda 2.000’den fazla kişi hayatını kaybetti. ABD merkezli HRANA insan hakları grubu ise ölü sayısının 2.600’ü aştığını bildiriyor. İran Genelkurmay Başkanı Abdolrahim Mousavi, yaşanan yıkımın boyutunun “benzeri görülmemiş” olduğunu söyleyerek dış güçleri suçladı. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot ise süreci “İran’ın yakın tarihindeki en sert baskı” olarak niteledi.

Türkiye de Diplomatik Trafiğin İçinde

İran devlet medyasına göre, ülkenin en üst güvenlik kurumu başkanı Ali Laricani Katar Dışişleri Bakanı ile görüşürken, Dışişleri Bakanı Araqchi de BAE ve Türkiye’deki mevkidaşlarıyla temas kurdu. Araqchi, BAE Dışişleri Bakanı Şeyh Abdullah bin Zayed’e “ülkede sükûnetin hâkim olduğunu” ve İran’ın egemenliğini savunmaya kararlı olduğunu söyledi.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, kabine toplantısında halk desteği sürdükçe “düşmanların tüm çabalarının boşa çıkacağını” ifade etti. Nihai karar mercii olan Dini Lider Ali Hamaney’e destek gösterileri de devlet televizyonunda geniş yer buldu.

Batı: Rejim Çöküşün Eşiğinde Değil

İnternetin büyük ölçüde kesilmesi nedeniyle İran’dan bilgi akışı sınırlı. Ancak Batılı bir yetkili, protestoların rejimi hazırlıksız yakaladığını kabul etmekle birlikte, güvenlik aygıtının hâlâ kontrolü elinde tuttuğunu ve hükümetin “yakın bir çöküşle karşı karşıya görünmediğini” söyledi.

Öte yandan HRANA’ya göre şu ana kadar 18 binden fazla kişi gözaltına alındı. Kürt hakları örgütü Hengaw, Karaj kentinde tutuklanan 26 yaşındaki Erfan Soltani’nin idam edilmesinin planlandığını bildirdi; ancak cezanın infaz edilip edilmediği doğrulanamadı.

---

Kaynak: Reuters

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]