Trump’ın İran düşmanlığının bedeli: Petrol 70 doların üzerine çıktı

Trump’tan İran’a sert mesaj: Petrol 70 doların üzerine çıktı

ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu’ya Abraham Lincoln uçak gemisi taarruz grubunu göndermesi ve İran’a yönelik sert uyarıları, petrol piyasalarında tansiyonu yükseltti. Trump, Tahran’a “anlaşma için zamanın daraldığını” söylerken, piyasalarda olası bir askerî müdahalenin arz kesintisine yol açabileceği endişesi öne çıktı.

Reuters’a konuşan çok sayıda kaynak, Trump yönetiminin İran’daki güvenlik güçleri ve üst düzey isimlere yönelik hedefli saldırı seçeneklerini değerlendirdiğini aktardı. İki ABD’li kaynağa göre amaç, rejim karşıtı protestoları canlandıracak koşulları oluşturmak. Bu ihtimal, enerji piyasalarının yakın takibinde.

Brent petrol sert yükseldi

Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrol Perşembe günü yüzde 4 yükselerek varil başına 70 doların üzerine çıktı. Küresel gösterge petrol, hafta genelinde yaklaşık %8 prim yaparak beş ayın zirvesi olan 71,89 doları gördü; gün içinde 70,90 dolar civarında işlem gördü.

Olası bir saldırı, İran’dan ve daha geniş Körfez bölgesinden petrol akışını sekteye uğratabilir. Bu bölge, küresel ham petrol arzı açısından kritik öneme sahip.

“Güzel armada” ve belirsizlik

USS Abraham Lincoln’ün bu hafta Orta Doğu sularına ulaşması, Trump’ın ifadesiyle “güzel bir armada”nın parçası. Trump, Çarşamba günü sosyal medya paylaşımında gemilerin “gerekirse hız ve şiddet kullanacağını” söyledi. Ancak bu gücün nasıl kullanılacağı belirsizliğini koruyor.

Emirates NBD Araştırma Direktörü Edward Bell, “Petrol piyasalarında akut bir olay yaşanabileceğine dair kaygı artıyor. Olay olmasa bile ABD’nin bölgedeki askerî varlığı, piyasada kalıcı bir tedirginlik yaratıyor” dedi.

Etki kalıcı mı olacak?

ABD’nin doğrudan harekete geçmesi halinde piyasalar, fiziksel petrol akışının etkilenip etkilenmediğine odaklanacak. Bell’e göre jeopolitik şoklar petrol piyasasında genellikle kısa ömürlü oluyor; yüklemeler etkilenmezse fiyat etkisi hızla sönümlenebilir.

Geçen yıl yaşanan kısa süreli İran-İsrail gerilimi ve ABD’nin İran’a yönelik hava saldırıları, küresel arz fazlası beklentileri nedeniyle sınırlı fiyat tepkisi yaratmıştı. Ancak bu kez İran tankerlerine el konulabileceği endişeleri ve Kazakistan’daki arz aksaklıkları, “bol petrol” varsayımını zayıflatıyor.

Saxo Bank Emtia Stratejisi Başkanı Ole Hansen, “Bu kez ralli gerçekten somutlaştı. ABD savaş gemileri geri dönerse bile fiyatlarda sadece 2-3 dolarlık bir geri çekilme görebiliriz. Bir ay önce 60 doların altını konuşuyorduk, şimdi 70 doların üzerindeyiz” dedi.

Zayıf dolar da fiyatları destekliyor

ABD dolarındaki sert değer kaybı da petrol fiyatlarını yukarı itiyor. Zayıf dolar, diğer para birimlerine sahip yatırımcılar için petrolü daha ucuz hale getirerek talebi destekliyor.

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz?
Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir.
Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]