Genel
Trump İran’ı tehdit etti, Brent 4 aylık zirve yaptı
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a nükleer program konusunda açık bir ültimatom verdi. “Ya masaya gelirsiniz ya da bir sonraki saldırı çok daha yıkıcı olur” diyen Trump’ın tehditleri, Tahran’dan sert karşılık gördü. Artan askeri tansiyon, Orta Doğu’da arz kesintisi riskini yeniden gündeme taşırken petrol fiyatları dört ayın zirvesine yakın seyrediyor.
Trump’tan İran’a Sert Ültimatom: “Nükleer Anlaşma Yapın, Yoksa Bir Sonraki Saldırı Çok Daha Ağır Olur”
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a nükleer program konusunda açık bir ültimatom verdi. “Ya masaya gelirsiniz ya da bir sonraki saldırı çok daha yıkıcı olur” diyen Trump’ın tehditleri, Tahran’dan sert karşılık gördü. Artan askeri tansiyon, Orta Doğu’da arz kesintisi riskini yeniden gündeme taşırken petrol fiyatları dört ayın zirvesine yakın seyrediyor.
Trump: “Zaman Daralıyor”
ABD Başkanı Donald Trump, Çarşamba günü yaptığı açıklamada İran’ı nükleer silahlar konusunda anlaşma yapmaya çağırdı. Aksi halde ABD’nin bir sonraki askeri hamlesinin “çok daha ağır” olacağını söyledi.
Trump, sosyal medya paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
“Umarım İran hızla masaya gelir ve adil, dengeli bir anlaşma yapar — NÜKLEER SİLAH YOK. Zaman daralıyor, konu son derece acil.”
Trump, ilk başkanlık döneminde 2015 tarihli nükleer anlaşmadan çekildiğini hatırlatırken, Haziran ayında yapılan askeri saldırının da “son uyarı” olduğunu vurguladı.
“Bir sonraki saldırı çok daha kötü olacak. Bunu tekrar yaşatmayın.”
Trump ayrıca, ABD’ye ait bir “donanma armadasının” İran’a doğru ilerlediğini de yineledi.
İran’dan Sert Yanıt: “Daha Önce Görülmemiş Şekilde Karşılık Veririz”
İran’ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilciliği, Trump’ın açıklamalarına X üzerinden yanıt verdi. Açıklamada, ABD’nin geçmiş savaşlarına gönderme yapıldı:
“ABD, Afganistan ve Irak’ta 7 trilyon dolardan fazla harcadı ve 7 binden fazla askerini kaybetti.”
Açıklamada ayrıca şu mesaj verildi:
“İran, karşılıklı saygı ve çıkar temelinde diyaloğa hazırdır. Ancak zorlanırsa, kendini daha önce hiç görülmemiş şekilde savunacaktır.”
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise ABD’nin özel temsilcisi Steve Witkoff ile son günlerde herhangi bir temas ya da müzakere talebi olmadığını söyledi.
ABD Donanması Bölgeye Girdi
Trump, USS Abraham Lincoln uçak gemisinin başını çektiği ABD donanma grubunun İran’a yaklaştığını açıkladı. ABD’li yetkililer, gemi ve destek unsurlarının Orta Doğu’ya ulaştığını doğruladı.
Söz konusu askeri hareketlilik, İran’da son haftalarda yaşanan protestolara yönelik sert müdahalelerin ardından ABD–İran hattında tansiyonun yeniden yükselmesiyle hız kazandı.
Trump daha önce, İran yönetiminin protestoculara yönelik şiddeti sürdürmesi halinde ABD’nin müdahale edebileceğini söylemişti. Gösteriler son dönemde zayıflasa da, Washington Tahran’ı yakından izlemeye devam ediyor.
Trump ayrıca, İsrail ve ABD’nin Haziran ayında İran’daki nükleer tesislere düzenlediği hava saldırılarının ardından, Tahran’ın nükleer programı yeniden hızlandırması durumunda ABD’nin devreye gireceğini yineledi.
Jeopolitik Gerilim Petrolü Yine Öne Çıkardı
Artan ABD–İran tansiyonu, petrol piyasalarında da yankı buldu. Orta Doğu’da arz kesintisi ihtimali, petrol fiyatlarını destekleyen ana unsurlardan biri haline geldi.
Çarşamba günü Brent petrol dört ayın zirvesine yaklaşırken, ABD doları karşısında zayıflayan kur ve ABD’deki sert kış koşulları fiyatları yukarı çekti.
Saat 10.17 itibarıyla:
-
Brent petrol yüzde 0,6 düşüşle varil başına 67,18 dolar
-
WTI petrol yüzde 0,4 düşüşle 62,17 dolar seviyesinde işlem gördü
Her iki kontrat da Salı günü yaklaşık yüzde 3 yükselmişti.
Arz Cephesinde Fırtına ve Kazakistan Etkisi
ABD’de yaşanan şiddetli kış fırtınası, Körfez kıyısındaki ham petrol ihracatını geçici olarak durma noktasına getirdi. Pazar günü sıfıra inen ihracat, Pazartesi günü yeniden başladı.
Öte yandan Kazakistan’daki üretim kayıpları da fiyatları destekliyor. Tengiz sahasında üretimin bir hafta içinde kademeli olarak başlaması bekleniyor, ancak sektör kaynakları bunun daha uzun sürebileceğine işaret ediyor.
Kazakistan petrolünün yaklaşık yüzde 80’ini taşıyan CPC boru hattında ise Karadeniz terminalinde tam kapasite yüklemeye yeniden geçildi.
OPEC+ ve Venezuela Faktörü
OPEC+ grubunun, 1 Şubat’taki toplantısında Mart ayı için üretim artışlarına ara verme kararını sürdürmesi bekleniyor.
Öte yandan ABD’nin Venezuela enerji sektörüne yönelik bazı yaptırımları gevşetebileceği yönündeki haberler, orta vadede petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı yaratabilecek bir unsur olarak izleniyor.
Piyasaların Gözü Washington–Tahran Hattında
ABD uçak gemisinin Orta Doğu’ya konuşlanması, İran’ın OPEC içindeki en büyük dördüncü üretici olması nedeniyle enerji piyasalarında arz risklerini yeniden ön plana çıkardı.
Talep cephesinde ise ABD ham petrol ve benzin stoklarının artması, distilat stoklarının ise gerilemesi bekleniyor.
Kaynak: Reuters
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
