Genel
Reuters: İran’ın Füze Kapasitesinin Ancak Üçte Biri Kesin Olarak İmha Edildi
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarının üzerinden yaklaşık bir ay geçerken, Amerikan istihbaratına göre İran’ın füze kapasitesinin yalnızca üçte biri kesin olarak imha edildi.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarının üzerinden yaklaşık bir ay geçerken, Amerikan istihbaratına göre İran’ın füze kapasitesinin yalnızca üçte biri kesin olarak imha edildi. Geri kalan önemli bir bölümün ise ya hasar gördüğü ya da yer altı tesislerinde erişilemez durumda olduğu değerlendiriliyor. Ancak İran’ın halen ciddi bir askeri kapasiteyi koruduğu vurgulanıyor.
ABD İstihbaratı: Tam Hasar Tespiti Zor
ABD’li yetkililere dayandırılan bilgilere göre:
- İran’ın füze stokunun yaklaşık üçte biri kesin olarak yok edildi
- Bir diğer üçte birlik bölümün durumu belirsiz
- Bu füzelerin büyük kısmının yer altı tünellerinde hasar görmüş veya gömülmüş olabileceği değerlendiriliyor
Benzer bir tablo, İran’ın insansız hava araçları (İHA) kapasitesi için de geçerli.
Yetkililer, savaşın sona ermesi halinde İran’ın hasar görmüş veya saklanan mühimmatın bir kısmını yeniden devreye alabileceğini belirtiyor.
Trump’ın Açıklamalarıyla Çelişen Tablo
Bu değerlendirmeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın:
“İran’ın elinde çok az sayıda füze kaldı”
şeklindeki açıklamalarıyla çelişiyor.
Trump aynı zamanda, Hürmüz Boğazı’nın güvenliği açısından kalan küçük bir kapasitenin bile büyük risk oluşturduğunu kabul etti:
“%1 bile kabul edilemez. O %1, milyar dolarlık bir gemiye isabet edebilir.”
Pentagon: Üretim Altyapısına Büyük Darbe
Pentagon yetkilileri ise daha geniş bir başarı tablosu çiziyor:
- İran’ın füze, İHA ve deniz üretim altyapısının %66’dan fazlası zarar gördü veya yok edildi
- İran’ın füze ve İHA saldırıları savaşın başına göre %90 azaldı
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), “Epic Fury” operasyonunun planlanan takvimin önünde ilerlediğini belirtiyor.
İran’ın Gerçek Kapasitesi Hâlâ Belirsiz
ABD’nin karşı karşıya olduğu en büyük zorluklardan biri:
👉 İran’ın savaş öncesi toplam füze stokunun tam olarak bilinmemesi
İsrail kaynaklarına göre:
- İran’ın savaş öncesinde yaklaşık 2.500 balistik füzesi vardı
- Fırlatma kapasitesinin %70’i etkisiz hale getirildi
Ancak kalan %30’luk kapasitenin daha zor hedefler olduğu ve tamamen yok edilmesinin zaman alacağı ifade ediliyor.
Coface: Orta Doğu’daki çatışma emtia fiyatlarının hızla yükselmesine neden oluyor
İran Hâlâ Saldırı Yapabiliyor
Tüm operasyonlara rağmen İran’ın askeri kapasitesinin tamamen ortadan kalkmadığı görülüyor:
- Sadece bir günde 15 balistik füze ve 11 İHA ile BAE hedef alındı
- Diego Garcia’daki ABD-İngiltere üssüne uzun menzilli füze saldırısı gerçekleştirildi
Bu gelişmeler, İran’ın operasyonel kapasitesini koruduğunu ortaya koyuyor.
Uzmanlar: ABD Etkiyi Abartıyor Olabilir
Uzmanlara göre ABD’nin operasyon başarısına ilişkin söylemleri iyimser olabilir.
Sciences Po’dan İran uzmanı Nicole Grajewski:
- İran’ın hâlâ yaklaşık %30 kapasiteye sahip olabileceğini
- Yer altındaki çok sayıda tesisin kritik rol oynadığını belirtiyor
En büyük soru ise şu:
👉 Bu yer altı tesisleri tamamen çökertildi mi?
Tüneller ve Gizli Stoklar: En Büyük Bilinmez
ABD’li yetkililer de bu konuda netlik olmadığını kabul ediyor:
- İran’ın geniş yer altı tünel ağı nedeniyle kesin veri elde etmek zor
- Gerçek kapasite hiçbir zaman tam olarak bilinmeyebilir
Savunma Bakanı Pete Hegseth de İran’ın tünel stratejisine dikkat çekerek:
“Kaynaklarını tünellere ve füzelere yönlendirdiler”
ifadelerini kullandı.
Sonuç: İran’ın Kapasitesi Zayıfladı Ama Bitmedi
Mevcut tablo şunu gösteriyor:
- İran ciddi kayıplar verdi
- Ancak askeri kapasitesi tamamen ortadan kalkmış değil
- Yer altı altyapısı ve saklı stoklar stratejik belirsizlik yaratıyor
Bu durum, savaşın uzaması halinde risklerin devam edeceğine işaret ediyor.
