Genel
İran’ın Yeni Dini Lideri Mojtaba Hamaney Hava Saldırılarında Yaralandı
Sağlık durumu hakkında bilgi verilmiyor, ama ağır yaralıysa, bu Tahran'dan gelen çelişkili açıklamaların nedeni olabilir
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hava saldırılarında hayatını kaybeden İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in yerine geçen oğlu Mojtaba Hamaney’in de saldırılarda yaralandığı bildirildi. İranlı yetkililer, yeni liderin saldırı sırasında yaralandığını ancak görevini sürdürdüğünü belirtirken, güvenlik riskleri nedeniyle kamuoyunun önüne çıkmadığı ifade ediliyor.
Yeni lider saldırıda yaralandı
İran’da Ayetullah Ali Hamaney’in ABD ve İsrail’in düzenlediği hava saldırılarında hayatını kaybetmesinin ardından dini liderlik görevine getirilen Mojtaba Hamaney’in de saldırı sırasında yaralandığı ortaya çıktı.
Reuters’a konuşan bir İranlı yetkili, 56 yaşındaki Hamaney’in saldırı sırasında hafif şekilde yaralandığını ancak görevini sürdürmeye devam ettiğini söyledi.
Yeni dini lider, İran’daki üst düzey din adamlarından oluşan bir kurul tarafından Pazar günü resmen göreve getirildi.
Ancak göreve atanmasından bu yana hiçbir kamuoyu açıklaması yapmadı ve kamuoyunda görülmedi.
Ailesini saldırıda kaybetti
28 Şubat’ta düzenlenen İsrail hava saldırısında Ayetullah Ali Hamaney’in konutu hedef alındı.
Saldırıda:
-
Ayetullah Ali Hamaney
-
eşi
-
bazı aile üyeleri
hayatını kaybetti.
İranlı diplomat Alireza Salarian’a göre saldırı sırasında konutta bulunan bazı üst düzey askeri yetkililer de öldü.
Salarian, saldırının Hamaney ailesine büyük bir darbe vurduğunu belirterek şunları söyledi:
“Eski dini lider eşi, kızı, damadı ve kızının 14 aylık bebeğiyle birlikte öldürüldü.”
İran basınında yer alan bazı haberlere göre Ali Hamaney’in eşi Mansure Hamaney de saldırıdan birkaç gün sonra hayatını kaybetti.
Yaralı olduğu iddiaları doğrulandı
Yeni dini liderin sağlık durumu hakkında çeşitli spekülasyonlar ortaya atılmıştı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın oğlu Yousef Pezeşkiyan, Telegram hesabından yaptığı açıklamada Hamaney’in yaralandığı yönündeki haberleri doğrulayan ifadeler kullandı.
Pezeşkiyan, yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:
“Sayın Mojtaba’nın yaralandığına dair haberler duydum. Kendisiyle temas halinde olan arkadaşlara sordum. Çok şükür sağlıklı ve ciddi bir sorun yok.”
İran devlet televizyonunda bir sunucu da Hamaney’i “Ramazan Savaşı gazisi” olarak tanımlayarak yaralandığını ima etti.
İsrail yeni lideri hedef alabilir
Batılı istihbarat kaynaklarına göre Mojtaba Hamaney’in kamuoyundan uzak tutulmasının nedeni yeni bir suikast veya hava saldırısı riski.
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, geçen hafta yaptığı açıklamada İran’daki mevcut yönetim tarafından seçilecek herhangi bir liderin “ortadan kaldırılması gereken meşru bir hedef” olacağını söylemişti.
Bu nedenle yeni liderin güvenlik gerekçesiyle kamuoyundan uzak tutulduğu değerlendiriliyor.
IRGC’nin desteğiyle seçildi
Mojtaba Hamaney, İran’ın en güçlü kurumlarından biri olan Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) tarafından desteklenen bir isim olarak görülüyor.
Uzmanlara göre IRGC, Mojtaba Hamaney’i:
-
babasının daha kontrol edilebilir bir versiyonu
-
sert çizgide bir dini lider
olarak destekledi.
Bu nedenle yeni liderin İran’daki sertlik yanlısı politikaların devamını desteklemesi bekleniyor.
İran-Irak Savaşı geçmişi
Mojtaba Hamaney, İran’ın eski dini liderinin ikinci büyük oğlu.
1980’lerdeki İran-Irak Savaşı sırasında Devrim Muhafızları’na bağlı Habib taburunda görev yaptı.
Bu görev, İran’ın askeri ve güvenlik çevrelerinde güçlü ilişkiler kurmasını sağladı.
İran’da savaşın bilançosu ağır
İranlı yetkililere göre savaşın bilançosu giderek ağırlaşıyor.
Diplomat Salarian’ın verdiği bilgilere göre çatışmalarda şu ana kadar yaklaşık 1.400 kişi hayatını kaybetti.
14 milyon nüfuslu Tahran’da ise halkın yaklaşık yarısı bombardıman nedeniyle diğer şehirlere göç etti.
İran’dan nükleer silah açıklaması
İranlı yetkililer ayrıca ülkenin nükleer silah geliştirme niyeti olmadığı yönündeki pozisyonlarını tekrar etti.
Diplomat Salarian, İran’ın dini kurallarının nükleer silah kullanımını yasakladığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Geçmişte dini lider açık şekilde İran’ın nükleer silah üretmeyeceğini açıklamıştı. Bu İran’ın dini ilkelerine aykırıdır.”
Bölgesel gerilim sürüyor
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları Orta Doğu’da geniş çaplı bir krize yol açtı.
Savaşın başlamasından bu yana:
-
İran’ın askeri ve siyasi elitleri ağır kayıplar verdi
-
enerji piyasalarında sert dalgalanmalar yaşandı
-
bölgesel güvenlik dengeleri yeniden tartışılmaya başlandı
Uzmanlara göre İran’daki liderlik değişimi ve yeni liderin güvenlik riski altında olması, savaşın jeopolitik belirsizliğini daha da artırıyor.
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
