İran Ateşkesi Umut Verdi, Ancak Petrol Piyasasında Baskı Sürecek

ABD ile İran arasında varılan iki haftalık ateşkes, petrol fiyatlarında sert düşüşe yol açsa da fiziki petrol piyasalarında yaşanan arz sıkıntısının kısa vadede sona ermesi beklenmiyor. Uzmanlara göre tedarik zincirindeki bozulmalar aylarca sürebilir.

---

Petrol Fiyatları Sert Düştü, Ancak Belirsizlik Devam Ediyor

ABD ile İran arasında planlanan ateşkes, küresel piyasalarda ilk etapta rahatlama yarattı.

• Brent petrol fiyatı %16’ya varan düşüşle 91,7 dolara kadar geriledi
• Önceki gün kapanışı 109,27 dolar seviyesindeydi

Bu sert düşüş, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik sert tehditlerini ertelemesi ve savaşın yatışabileceğine dair beklentilerin güçlenmesiyle gerçekleşti.

Aynı zamanda, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılabileceği ve petrol ile LNG akışının normale dönebileceği beklentisi de fiyatları aşağı çekti.

---

Kritik Nokta: “Eğer”

Piyasalardaki iyimserliğe rağmen en kritik soru hâlâ yanıtsız:

👉 Ateşkes kalıcı bir anlaşmaya dönüşecek mi?

Tarafların temel konularda hâlâ ciddi görüş ayrılıkları yaşaması nedeniyle, barış görüşmelerinin başarısı belirsizliğini koruyor.

Pakistan’da başlaması planlanan müzakerelerin iki hafta sürmesi ve gerekirse uzatılması öngörülüyor.

Dünya Bankası ve IMF’den İran Savaşı Uyarısı: Küresel Büyüme Yavaşlayacak, Enflasyon Artacak

---

Hürmüz Boğazı: Pazarlığın Kalbi

İran’ın sunduğu 10 maddelik teklifin merkezinde:

• Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol
• Nükleer programla ilgili anlaşmazlıklar

yer alıyor.

Dünya petrolünün yaklaşık %20’sinin geçtiği bu kritik hat, müzakerelerin en zorlu başlıklarından biri olmaya aday.

---

Fiziki Petrol Piyasasında Kriz Derin

Fiyatlardaki düşüşe rağmen, petrolün gerçek piyasasında tablo çok daha olumsuz:

• Tedarik zincirleri ciddi şekilde bozulmuş durumda
• Asya piyasalarında arz sıkıntısı belirginleşti
• Etkilerin aylar boyunca sürebileceği öngörülüyor

Bu nedenle ateşkesin kısa vadede fiziki arz-talep dengesini düzeltmesi beklenmiyor.

---

Suudi Arabistan’dan Rekor Fiyat Artışı

Krizin boyutunu gösteren en çarpıcı gelişmelerden biri:

👉 Suudi Aramco’nun fiyat artışı

• Arab Light petrolü için Asya’ya satış primi
  varil başına 19,50 dolara yükseldi
• Bu artış, önceki aya göre 17 dolarlık sıçrama anlamına geliyor

Bu durum, Asya’daki rafinerilerin petrol bulmakta zorlandığını açıkça ortaya koyuyor.

Eğer mevcut fiyatlar korunursa, Asya için petrol maliyeti:

👉 150 dolar/varil seviyesine yaklaşabilir

Trump ve İran’dan 2 Haftalık Ateşkes: Hürmüz Boğazı Açılıyor

---

Asya’da Tedarik Yarışı

Krizin etkileri özellikle Asya’da hissediliyor:

• Çin, Suudi petrolünün en büyük alıcısı konumunda
• Japonya ve Güney Kore’nin ithalatı sert şekilde düştü

Örneğin:

• Güney Kore’nin ithalatı 2013’ten bu yana en düşük seviyeye geriledi
• Japonya’da da benzer bir düşüş gözleniyor

Yüksek fiyatlar nedeniyle Çin’in:

👉 Rusya, Afrika ve Güney Amerika’ya yönelmesi bekleniyor

Bu da küresel ticaret akışlarını yeniden şekillendiriyor.

---

Gelişmekte Olan Ülkeler Daha Fazla Etkilenecek

Piyasa mekanizması, arzı daha yüksek fiyat ödeyebilen ülkelere yönlendirecek.

Bu nedenle:

• Zengin ülkeler arz güvenliğini koruyabilirken
• Asya ve Afrika’daki gelişmekte olan ülkeler

👉 yakıt kıtlığı ve ekonomik baskı riskiyle karşı karşıya kalacak

---

Sonuç: Ateşkes Yeterli Değil

İki haftalık ateşkes:

✔ Piyasalara kısa vadeli rahatlama sağladı
❌ Ancak fiziki petrol piyasasındaki krizi çözmek için yeterli değil

Uzmanlara göre:

👉 Asıl belirleyici faktör, müzakerelerin kalıcı bir anlaşmayla sonuçlanıp sonuçlanmayacağı olacak.

Clyde Russell, Reuters

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]