FT: ABD, İran’daki rejime karşı operasyonlar için Kürt gruplarla görüşüyor

Financial Times’ın haberine göre ABD yönetimi, Irak’ın kuzeyinde konuşlu İranlı Kürt silahlı gruplarla İran rejimine karşı olası operasyonlar konusunda temas yürütüyor. Görüşmelerde, Irak topraklarından İran’a yönelik bir kara harekâtı ihtimali ve Kürt gruplara sağlanabilecek askeri destek seçenekleri ele alınıyor. Ancak Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump’ın Kürt grupları silahlandırma planına onay verdiği yönündeki iddiaları kesin bir dille reddetti.

---

ABD ile İranlı Kürt gruplar arasında temas

Financial Times’ın konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre İranlı Kürt silahlı gruplar, ABD yönetimiyle İran rejimine karşı yürütülen ABD-İsrail askeri kampanyasında rol alıp alamayacaklarını görüşüyor.

Görüşmelerde özellikle şu senaryolar ele alındı:

• Irak’ın kuzeyinden İran güvenlik güçlerine karşı kara saldırısı düzenlenmesi

• Kürt gruplara ABD istihbarat desteği sağlanması

• silah ve askeri eğitim desteği

• operasyonları korumak için uçuşa yasak bölge oluşturulması

Kaynaklara göre Kürt gruplar bu destekleri talep etti, ancak ABD yönetimi henüz bu talepleri kabul etmiş değil.

---

Operasyon görüşmelerinde CIA’nın rolü iddiası

Görüşmelere yakın kaynaklardan biri, temasların ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) tarafından yürütüldüğünü söyledi.

Bazı kaynaklar ise girişimi ABD ve İsrail’in ortak bir planı olarak nitelendirdi.

CIA konu hakkında yorum yapmayı reddetti. Ancak eski bir CIA yetkilisi, kurumun İranlı Kürt gruplarla uzun yıllardır güçlü ilişkileri olduğunu söyledi.

---

Trump Kürt liderlerle temas kurdu

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD Başkanı Donald Trump’ın Irak’ın kuzeyindeki ABD üssüyle ilgili konular kapsamında Kürt liderlerle görüştüğünü doğruladı.

Ancak Leavitt, Trump’ın İranlı Kürt savaşçıları silahlandırma planına onay verdiği yönündeki iddiaların doğru olmadığını söyledi.

“Başkanın böyle bir plana onay verdiğini iddia eden haberler tamamen yanlıştır ve bu şekilde yazılmamalıdır,” dedi.

Habere göre Trump ayrıca İran Kürdistan Demokrat Partisi (KDPI) liderlerinden biriyle telefon görüşmesi yaptı. Bu temasın, bir ABD başkanının İranlı Kürt muhalif liderlerle yaptığı ilk doğrudan görüşmelerden biri olduğu belirtiliyor.

Trump’ın ayrıca Irak Kürdistanı’ndaki liderlerle de görüştüğü bildirildi. KYB lideri Bafel Talabani, Trump’ın mevcut savaşın hedeflerine ilişkin kendisini bilgilendirdiğini doğruladı ancak ayrıntı vermedi.

---

İranlı Kürt grupların uzun süredir devam eden mücadelesi

İranlı Kürt muhalif örgütler, 1979 İran İslam Devrimi’nden bu yana Tahran yönetimine karşı düşük yoğunluklu bir çatışma yürütüyor.

İran Devrim Muhafızları ise salı günü yaptığı açıklamada, Irak’ta bulunan İranlı Kürt grupların İran’a sızarak saldırı düzenlemeyi planladığını öne sürdü.

Açıklamada bu gruplara ait bazı mevzilerin vurulduğu da belirtildi.

Bölgedeki bazı Kürt örgütleri ise karargâhlarının saldırıya uğradığını doğruladı.

---

Washington’da strateji tartışması

Trump yönetiminin İran’daki muhalif gruplara ne ölçüde destek vereceği konusunda Washington’da farklı görüşler bulunuyor.

Trump, ABD ve İsrail’in İran’daki askeri operasyonlarının ardından İran halkını rejime karşı harekete geçmeye çağırmıştı.

Ancak aynı zamanda sürgündeki son İran Şahı’nın oğlu Rıza Pehlevi’nin geçiş hükümeti liderliği iddiasından da mesafe aldı.

Trump bu hafta yaptığı açıklamada İran’da yönetimin geleceğinin “İran halkına bağlı olduğunu” söyledi.

Cumhuriyetçi Senatör Kevin Cramer ise Washington’un İran’da bir yönetim değişikliğini garanti altına alacak net bir planının bulunmadığını belirtti.

---

Bölgesel riskler ve siyasi dengeler

Uzmanlara göre İranlı Kürt gruplara açık askeri destek verilmesi bölgesel dengeleri ciddi biçimde sarsabilir.

Böyle bir planın uygulanabilmesi için:

• Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) onayı

• Irak topraklarının operasyon üssü olarak kullanılması

gerekecek.

Ancak Chatham House Orta Doğu Direktörü Sanam Vakil, Irak ve bölge ülkelerinin buna izin vermesinin zor olduğunu söyledi.

“Bu, çok büyük bir güvenlik krizine yol açabilir ve mantıklı görünmüyor,” dedi.

---

Türkiye ve bölge ülkeleri yakından izliyor

İranlı Kürt grupların silahlandırılması ihtimali özellikle Türkiye’de ciddi endişe yaratabilir.

Türkiye, Irak’ın kuzeyinde binlerce asker bulunduruyor ve uzun yıllardır PKK’ya karşı operasyon yürütüyor.

PKK’nın İran’daki uzantısı olarak görülen PJAK (Kürdistan Özgür Yaşam Partisi) de İranlı Kürt silahlı gruplar arasında yer alıyor.

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ankara’nın gelişmeleri yakından izlediğini açıkladı.

---

Irak Kürdistanı temkinli

Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi ise İranlı Kürt grupların faaliyetlerine uzun süredir sınırlı ölçüde izin veriyor.

Bu grupların sayısının yüzler ile birkaç bin arasında olduğu tahmin ediliyor.

Analistler, İranlı Kürt milislerin geçmişte de İran’da siyasi kriz dönemlerinde sınır ötesi operasyonlar düzenlediğini belirtiyor.

Ancak Erbil yönetimi aynı zamanda Tahran ve Bağdat ile diplomatik ilişkilerini korumaya çalışıyor.

---

Bölgedeki gerilim artıyor

Son yıllarda İran, Erbil’deki sözde İsrail istihbarat merkezlerini hedef aldığını söyleyerek saldırılar düzenledi.

Ayrıca İran destekli Iraklı Şii milisler de Kürdistan bölgesindeki enerji tesislerine saldırılar gerçekleştirdi.

Uzmanlara göre İran’daki siyasi kriz derinleşirse, Kürt bölgelerinde hem halk protestoları hem de silahlı grupların faaliyetleri artabilir.

---

Erbil yönetimi gerilimin tırmanmasından endişeli

ABD ile İranlı Kürt gruplar arasındaki görüşmelerin ortaya çıkması, Irak Kürdistanı’nın başkenti Erbil’de de endişe yarattı.

Bölgedeki bazı yetkililer İranlı Kürt grupları gerilimi tırmandırmamaları konusunda uyardı.

Bir Kürt yetkili şu değerlendirmeyi yaptı:

“Kürdistan’ın bu çatışmanın içine çekilmemesi için dikkatli olunması gerektiğini söyledik.”

---

Kaynak: Financial Times, the Guardian

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]