Trump kadim dostu Erdoğan’ı hatırladı: 500 milyarlık anlaşma duyumu

Türkiye ile ABD Arasında 500 Milyar Dolarlık Enerji–Savunma Paketi: F-35 Süreci Yeniden Mi Başlıyor?

Türk medyasında yer alan haberlere göre Ankara ile Washington arasında yaklaşık 500 milyar dolarlık kapsamlı bir “Stratejik Enerji Planı” üzerinde müzakereler yürütülüyor. Enerji yatırımları ile savunma işbirliğini birbirine bağlayan çerçevenin, Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programına dönüşünün önünü açabileceği belirtiliyor. Anlaşmanın 7–8 Temmuz 2026’da Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi’nde imzalanabileceği iddia ediliyor.

---

500 Milyar Dolarlık Stratejik Çerçeve

Yerel basında çıkan haberlere göre Türkiye ile ABD arasında enerji, finans ve savunma alanlarını kapsayan dev bir işbirliği paketi masada. Toplam büyüklüğünün 500 milyar dolara ulaşabileceği belirtilen çerçeve anlaşma, enerji yatırımlarını savunma tedarikiyle ilişkilendiriyor.

“Stratejik Enerji Planı” adı altında gündeme gelen taslağa göre Amerikan enerji şirketleri;

• Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki karasuları ve kara sahasında,

• Suriye ve Libya gibi bölgesel alanlarda,

• Petrol ve doğalgaz arama, üretim ve boru hattı geliştirme projelerinde

doğrudan yatırım yapacak.

Planın ayrıca Türkiye’nin finansal sistemi, özellikle bankacılık sektörü başta olmak üzere, ABD şirketlerinin yatırım yapmasını da içerdiği ileri sürülüyor.

---

Türkiye Avrupa İçin Enerji Merkezi mi Olacak?

Haberlere göre planın önemli ayaklarından biri Türkiye’nin Avrupa’ya enerji transferinde ana merkez (hub) olarak konumlandırılması. Bu kapsamda:

• ABD şirketlerinin enerji altyapı yatırımlarına doğrudan katılımı,

• Boru hatlarının geliştirilmesi,

• Ortak arama ve üretim faaliyetleri

gibi başlıklar yer alıyor.

Türkiye’nin coğrafi konumu dikkate alındığında, Doğu Akdeniz, Orta Doğu ve Kuzey Afrika kaynaklarının Avrupa pazarına taşınmasında kilit rol oynayabileceği uzun süredir dile getiriliyor. Söz konusu planın bu stratejiyi kurumsal bir çerçeveye oturtmayı hedeflediği değerlendiriliyor.

---

F-35 Süreci Yeniden Masada

Enerji paketinin en dikkat çekici boyutu ise savunma ayağı. İddialara göre anlaşma, Türkiye’nin ABD yapımı F-35 Lightning II savaş uçaklarını satın almasının önünü açacak.

Türkiye, 2019 yılında Rus yapımı S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından F-35 programından resmen çıkarılmıştı. Washington yönetimi, S-400’lerin F-35’in hassas teknolojisi için güvenlik riski oluşturduğunu savunmuştu.

S-400 sistemlerinin geleceği ise belirsizliğini koruyor. Zaman zaman bu sistemlerin aktif edilmemesi, üçüncü bir ülkeye devredilmesi veya Rusya’ya iade edilmesi gibi seçeneklerin gündeme geldiği öne sürülüyor.

ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, geçtiğimiz haftalarda yaptığı açıklamada F-35 meselesinin dört ila altı ay içinde çözülebileceğini ima etmişti. Bu açıklama, Temmuz 2026’daki NATO Zirvesi takvimiyle örtüşüyor.

---

CAATSA Yaptırımları Kalkacak mı?

Haberlere göre söz konusu çerçeve anlaşma kapsamında Türkiye’ye uygulanan yaptırımların, özellikle CAATSA yaptırımlarının kaldırılması da gündemde olabilir.

CAATSA (Amerika’nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası) kapsamında Türkiye’nin savunma sanayii kurumlarına yaptırımlar uygulanmış, bu durum iki ülke arasındaki savunma işbirliğini ciddi biçimde etkilemişti.

Eğer yaptırımlar kaldırılır ve Türkiye F-35 programına yeniden dahil edilirse, bu durum Ankara–Washington hattında son yılların en önemli normalleşme adımlarından biri olarak kayda geçebilir.

---

Atina ve Tel Aviv’den Tepki

Türkiye’nin olası F-35 tedariki, bölgede hassas dengeleri de etkileyebilir. İsrail ve Yunanistan, F-35 platformunun aktif kullanıcıları arasında yer alıyor.

Her iki ülke de Türkiye’nin F-35 filosuna sahip olmasının, bölgedeki teknolojik üstünlük dengelerini değiştireceğini savunuyor. Özellikle Yunanistan, Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları ve hava sahası tartışmaları nedeniyle bu gelişmeye temkinli yaklaşıyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın dış politikada ticaret ve ekonomik çıkar odaklı yaklaşımı ise Atina’da endişe yaratıyor. Eleştirmenler, ticari kazanımların bölgesel siyasi ihtilafların önüne geçebileceğini öne sürüyor.

---

NATO Zirvesi Kritik Eşik Olabilir

Haberlere göre 7–8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi, söz konusu paketin imzalanması için hedef tarih olarak görülüyor.

Enerji, finans ve savunma alanlarını kapsayan bu büyüklükte bir anlaşmanın gerçekleşmesi halinde:

• Türkiye–ABD ilişkilerinde yeni bir dönem başlayabilir,

• Türkiye’nin enerji merkezi olma hedefi güç kazanabilir,

• F-35 dosyasında yıllardır süren belirsizlik sona erebilir.

Ancak şu ana kadar ne Ankara’dan ne de Washington’dan resmi bir doğrulama yapılmış değil.

---

Stratejik Denge Arayışı

Anlaşma gerçekleşirse, Türkiye’nin hem enerji diplomasisi hem de savunma modernizasyonu açısından önemli bir eşik aşacağı değerlendiriliyor. Ancak bu süreç, Doğu Akdeniz jeopolitiği, NATO dengeleri ve bölgesel güç rekabeti bağlamında dikkatle izlenecek.

Önümüzdeki aylarda yapılacak resmi açıklamalar, söz konusu 500 milyar dolarlık paketin gerçek kapsamını ve F-35 sürecinin nasıl şekilleneceğini netleştirecek.

---

Kaynak: Euractiv

Önemli NOT:  Bu haberi piyasalar açısından taşıdığı önem nedeniyle sunuyoruz.  Türkiye uzmanı Gönül Tol tarafından X’te paylaşılmıştır, ancak ABD kaynaklarından doğrulama alınamadı

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]