Taşıt Kiralamada Yeni Dönem: Ticaret Bakanlığı Yeni Yönetmelik Taslağını Açıkladı

Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtlarının kiralama faaliyetlerine ilişkin kapsamlı düzenlemeler içeren Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı”nı hazırlayarak kamuoyu ve sektör paydaşlarının görüşüne açtı.

Bu kapsamda, ülke ekonomisi açısından stratejik öneme sahip motorlu kara taşıtı kiralama sektöründe hizmet kalitesinin yükseltilmesi, kayıt dışı faaliyetlerin önlenmesi ve tüketici mağduriyetlerinin giderilmesi amacıyla söz konusu yönetmelik taslağı hazırlandı. Taslak, sektörde şeffaflığı ve kurumsallaşmayı güçlendirmeyi hedeflerken, kamuoyunun ve sektör temsilcilerinin değerlendirmesine sunuldu.

Hazırlanan düzenleme ile taşıt kiralama faaliyetlerine belirli standartlar ve kurallar getirilmesi öngörülüyor. Kiralama süreçlerinde şeffaflık ve hesap verebilirliğin artırılması, sözleşme koşullarının netleştirilmesi ve araçların teknik yeterliliklerinin yükseltilmesi yoluyla tüketicinin daha etkin şekilde korunması amaçlanıyor. Yönetmelik taslağı, ağırlıklı olarak bireysel tüketicilere yönelik kısa süreli kiralamaları kapsarken, işletmelere yapılan ve uzun süreli kiralamalar kapsam dışında bırakılıyor.

Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak

Taslağa göre, ticari amaçla taşıt kiralama faaliyeti yürüten tüm işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu hale getirilecek. Yetki belgesi alabilmek için işletmelerin ilgili meslek odasına kayıtlı olması, iş yerinin ikamet ya da farklı bir ticari amaçla kullanılmaması ve vergi mükellefi olması gerekecek.

Ayrıca kiralama faaliyetlerinden sorumlu kişilerin en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş olması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip bulunması şartı aranacak. Tüm kiralama faaliyetlerinin ve kiralanan taşıtların izlenmesi amacıyla Bakanlık bünyesinde Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak; yetki belgesi başvuruları ve diğer işlemler bu sistem üzerinden yapılacak.

Çevre dostu araçlar teşvik edilecek

Tüketici güvenliğini ve hizmet kalitesini artırmak amacıyla kiralanacak taşıtlara yaş, kilometre ve çevresel kriterler getirilecek. Klasik araçlar hariç olmak üzere, 100 bin kilometrenin üzerinde veya 5 yaşından büyük taşıtlar kiraya verilemeyecek. İşletmelerin en az 5’i kendilerine ait olmak üzere toplam 10 araca sahip olmaları gerekecek.

Büyükşehirlerde faaliyet gösteren işletmeler için, biri Türkiye’de üretilmiş olmak kaydıyla, filolarında en az 2 hibrit veya elektrikli araç bulundurma zorunluluğu getirilerek çevre dostu ulaşım ve yerli üretim desteklenecek.

Depozito ve sözleşme süreçlerinde tüketici korunacak

Taslakta, depozito uygulamasına ilişkin sınırlamalar da yer alıyor. Buna göre, 1–6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7–30 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek. Depozitodan hangi hallerde kesinti yapılabileceği açıkça düzenlenecek ve araç iadesini takip eden 7 gün içinde depozitonun iade edilmesi zorunlu olacak.

Ön ödemeli rezervasyonlarda tüketicilere, teslim saatinden 24 saat öncesine kadar, herhangi bir gerekçe göstermeden ve kesinti olmaksızın iptal hakkı tanınacak. Olağan kullanım sonucu oluşan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden ücret talep edilemeyecek ve bu gerekçelerle depozitodan kesinti yapılamayacak.

Teknik ve sigorta yükümlülükleri artırılıyor

Periyodik bakımları zamanında yapılmamış araçların kiraya verilmesi yasaklanacak. Mevsim koşullarının gerektirdiği dönemlerde, kiracının talebi üzerine kış lastiği işletme tarafından sağlanacak. Kasko ve sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil olacak ve kiracının bu güvencelerden yararlanması ek ücrete bağlanamayacak.

İşletmeler, hasar veya arıza durumlarında kiracının her an ulaşabileceği bir iletişim ve bildirim altyapısı kurmakla yükümlü olacak. Taraflar arasında açık bir mutabakat veya mahkeme kararı bulunmadıkça, kiracıdan “değer kaybı” adı altında herhangi bir ücret talep edilemeyecek.

Kiracının talep etmesi halinde bebek koltuğu, navigasyon cihazı ve HGS, işletme tarafından ücretsiz olarak sağlanacak.

Dijital platformlara da sorumluluk geliyor

İlan siteleri ve çevrim içi platformlar, taşıt kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü olacak. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin bu platformlar üzerinden ilan vermesi engellenecek.

Yeni düzenlemelere uyum sağlanabilmesi amacıyla mevcut işletmelere 1 Ocak 2027 tarihine kadar yetki belgesi almaları için süre tanınacak.