Ekonomi
Mart Enflasyonu Ne Olacak? Jeopolitik Riskler ve Enerji Şoku Belirleyici
Ramazan etkisiyle birlikte mart ayında aylık enflasyonun %2,4, yıllık enflasyonun ise yaklaşık %31,5 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.
Mart ayında küresel jeopolitik gerilimlerin tırmanması, özellikle ABD-İran savaşı ve enerji fiyatlarındaki sert yükseliş, Türkiye’de enflasyon görünümünü yeniden yukarı yönlü risklerle karşı karşıya bıraktı. Artan petrol fiyatları, döviz kuru geçişkenliği ve Ramazan etkisiyle birlikte mart ayında aylık enflasyonun %2,4, yıllık enflasyonun ise yaklaşık %31,5 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.
Jeopolitik Gerilimler Piyasaları Şekillendirdi
Mart ayı boyunca finansal piyasaların ana belirleyicisi jeopolitik gelişmeler oldu. ABD ile İran arasında tırmanan gerilim, ABD ve İsrail’in İran hedeflerine yönelik saldırılarıyla yeni bir aşamaya geçti.
İran’ın bu saldırılara hızlı ve asimetrik yanıtlar vermesi, yalnızca bölgesel bir çatışma değil, küresel güvenlik açısından daha geniş çaplı bir risk algısı yarattı. Bu süreçte:
- Küresel risk primleri yükseldi
- Belirsizlik göstergeleri arttı
- Yatırımcı davranışlarında riskten kaçış eğilimi güçlendi
Bu tablo, özellikle gelişmekte olan ülkeler açısından finansal koşulların sıkılaşmasına yol açtı.
Enerji Fiyatları Enflasyonun Ana Sürücüsü
Jeopolitik tansiyonun en güçlü etkisi enerji piyasalarında hissedildi. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidi ve attığı adımlar, küresel petrol arzı açısından kritik bir risk oluşturdu.
Bu gelişmeler sonucunda:
- Brent petrol fiyatlarında sert yükseliş yaşandı
- Enerji maliyetleri hızla arttı
Enerji fiyatlarındaki artış yalnızca doğrudan maliyetleri değil, aynı zamanda:
- Üretim
- Taşımacılık
- Lojistik
kanalları üzerinden geniş tabanlı maliyet baskılarını da beraberinde getirdi.
Bu durum, küresel enflasyon beklentilerini yukarı çekerken, merkez bankalarının yeniden sıkılaşma eğilimine girmesine neden oldu.
Türkiye Ekonomisi İçin Çarpan Etkisi Yüksek
Türkiye açısından enerji fiyatlarındaki artışın etkisi daha belirgin hissediliyor.
Hesaplamalara göre:
- Brent petrolde her 10 dolarlık artış
- Enflasyonu 1,1–1,2 puan artırıyor
- Cari açığı yaklaşık 2,5 milyar dolar büyütüyor
Enerji ithalatına yüksek bağımlılık ve döviz kuru geçişkenliği, bu etkinin hızlı ve güçlü şekilde hissedilmesine yol açıyor.
Bu nedenle petrol fiyatlarındaki yükseliş, hem fiyat istikrarı hem de dış denge açısından önemli bir risk oluşturuyor.
Ramazan Etkisi: Talep Kaynaklı Fiyat Artışı
Mart ayında enflasyonu yukarı çeken bir diğer unsur ise Ramazan ayı ve bayram dönemi oldu.
Bu dönemde:
- Gıda fiyatlarında artış hızlandı
- Tatil ve seyahat talebi yükseldi
- Havayolu ulaşım maliyetleri arttı
Özellikle temel gıda ürünlerinde görülen fiyat artışları ve yoğunlaşan seyahat talebi, tüketici fiyat endeksine doğrudan yansıdı.
Bu gelişmeler kısa vadede enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı yaratırken, hizmet ve gıda kalemleri üzerinden çekirdek enflasyonu da etkileyebilir.
Mart Enflasyon Beklentisi: %2,4 Aylık, %31,5 Yıllık
Tüm bu faktörler ışığında mart ayına ilişkin beklentiler şu şekilde:
- Aylık enflasyon: %2,4
- Yıllık enflasyon: %31,5
Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle bu beklentilerde yukarı yönlü risklerin sürdüğü belirtiliyor.
Ekonomistlerin Beklentileri de Benzer
Matriks Haber tarafından yapılan ankete göre:
- 27 ekonomistin katılımıyla
- Aylık enflasyon beklentisi medyanı: %2,35
- Beklenti aralığı: %2 – %4
Yıllık enflasyonun ise ortalama beklentiye göre %31,45 seviyesine gerilemesi öngörülüyor.
Şubat ayında TÜFE:
- Aylık %2,96
- Yıllık %31,53
olarak gerçekleşmişti.
Info Yatırım, Matriks Haber
