Hazine’nin Borç Yükü Artıyor: İlk Çeyrekte 1,6 Trilyon Liralık Borçlanma

Hazine, 2026 yılının ilk çeyreğinde 618 milyar liralık nakit açığı verirken, yüksek borç geri ödemeleri nedeniyle toplam 1,6 trilyon liralık yeni borçlanmaya gitti. Özellikle iç borç itfalarında yaşanan sert artış ve faiz ödemelerindeki sıçrama, kamu finansmanında baskının sürdüğünü gösteriyor.

---

Nakit Açık Yüksek, Ancak Artış Hızı Yavaşladı

Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre, ocak-mart döneminde Hazine’nin nakit gelirleri yıllık bazda %64,9 artarak 3 trilyon 995,3 milyar liraya yükseldi.

Aynı dönemde harcamalar ise %38,4 artışla 4 trilyon 614,6 milyar lira oldu. Böylece nakit dengesi 618,3 milyar lira açık verdi.

Her ne kadar açık geçen yılın aynı dönemine göre %31,4 daha düşük gerçekleşse de, tarihsel olarak bakıldığında açık seviyesi hâlâ oldukça yüksek.

Son yıllarda ilk çeyrek açıklarının hızlı şekilde büyüdüğü dikkat çekiyor:

• 2022: 23,1 milyar TL
• 2023: 257,9 milyar TL
• 2024: 570,4 milyar TL
• 2025: 901,6 milyar TL

Bu eğilimde yavaşlama görülse de mali dengenin hâlâ baskı altında olduğu anlaşılıyor.

---

Faiz Ödemeleri İkiye Katlandı

Nakit açığın en önemli nedenlerinden biri faiz ödemelerindeki sert artış oldu.

İlk çeyrekte faiz dışı harcamalar %28,9 artarak 3,7 trilyon liraya yükselirken, faiz ödemeleri %103 artışla 867,7 milyar liraya çıktı.

Faiz giderlerinin toplam harcamalar içindeki payı da %12,8’den %18,8’e yükseldi.

Bu durum, geçmiş yıllarda yüksek faizle yapılan borçlanmanın bugünkü maliyetini açık şekilde ortaya koyuyor.

Mehmet Şimşek’ten acı itiraflar

---

İç Borç Geri Ödemelerinde Patlama

Hazine’nin karşı karşıya olduğu en büyük yüklerden biri de borç itfaları oldu.

İlk üç ayda:

• İç borç geri ödemesi: 918,3 milyar TL
• Dış borç geri ödemesi: 178,7 milyar TL
• Toplam geri ödeme: 1 trilyon 97 milyar TL

Dış borç geri ödemeleri geçen yıla göre gerilerken, iç borç geri ödemelerinde %684’lük artış yaşandı.

Toplam geri ödeme miktarı ise geçen yılın aynı dönemine göre %215 artarak dikkat çekici bir seviyeye ulaştı.

---

Borçlanma Neredeyse İkiye Katlandı

Hazine, hem nakit açığı finanse etmek hem de vadesi gelen borçları çevirmek için ilk çeyrekte toplam 1 trilyon 630 milyar liralık yeni borçlanmaya gitti.

Bu tutar geçen yılın aynı dönemine göre %91 artış anlamına geliyor.

Günlük ortalama borçlanma:

• 2025 ilk çeyrek: 9,4 milyar TL
• 2026 ilk çeyrek: 18,1 milyar TL

Bu da borçlanma hızının yaklaşık iki katına çıktığını gösteriyor.

---

İç Borçlanma Ağırlıkta

Toplam borçlanmanın büyük bölümü iç piyasadan sağlandı.

İlk üç ayda 1 trilyon 376,9 milyar liralık iç borçlanma yapılırken, bu tutar geçen yıla göre %82 arttı.

Net iç borçlanma ise 458,6 milyar lira olarak gerçekleşti ve geçen yıla göre daha sınırlı bir artış gösterdi.

---

Dış Borçlanma da Hızlandı

Aynı dönemde dış borç geri ödemeleri azalırken, yeni dış borçlanma %172 artışla 178,7 milyar liraya ulaştı.

Net dış borçlanma ise 74,4 milyar lira olarak kaydedildi.

---

Toplam Net Borçlanma 533 Milyar Lira

İç ve dış borçlanma birlikte değerlendirildiğinde, Hazine’nin üç aylık net borçlanması 533 milyar lira oldu.

Bu tutar, geri ödemeler sonrası Hazine’nin kasasında kalan net kaynak anlamına geliyor.

---

Ek Kaynaklar ve Nakit Dengesi

Hazine, finansman ihtiyacını karşılamak için borçlanma dışında farklı kaynaklara da başvurdu:

• Kasadan kullanım: 50,3 milyar TL
• TMSF’den aktarım: 33,9 milyar TL
• Kur farkı geliri: 31,4 milyar TL

Bu gelişmeler sonucunda Hazine’nin kasa-banka bakiyesi 31,4 milyar lira olarak gerçekleşti.

---

Sonuç: Borç Dinamikleri Baskı Yaratıyor

İlk çeyrek verileri, Türkiye’de kamu maliyesinin halen yüksek borç çevirme ihtiyacı ve artan faiz yükü altında olduğunu ortaya koyuyor.

Nakit açığın artış hızında yavaşlama görülse de, borçlanma ihtiyacının büyüklüğü ve faiz giderlerindeki yükseliş mali disiplin açısından önemli riskler barındırıyor.

Önümüzdeki dönemde faiz oranlarının seyri ve borçlanma stratejisi, kamu maliyesinin sürdürülebilirliği açısından belirleyici olacak.

Kaynak:  Naki Bakır, DÜNYA, alıntıdır