Ekonomi
Enflasyon Raporu geliyor: Piyasa ne bekliyor, TCMB nasıl bir mesaj verecek?
TCMB aşağı tükürsen bıyık...durumlarında. Ekonomistler yıl sonu hedefi yükselt diye bastırıyor, kredibilite kaybını hiç dikkate almıyor.
TCMB bu hafta yılın ilk Enflasyon Raporu’nu açıklayacak. Piyasa, faiz indirimi söyleminden net biçimde uzak duran, enflasyon risklerini açıkça kabul eden ve gerekirse ilave sıkılaşma sinyali veren daha “şahin” bir çerçeve bekliyor. TÜİK’in yeni TÜFE sepeti ve ocak ayı enflasyonunun beklentileri aşması ise Merkez Bankası’nı zor bir iletişim sınavıyla karşı karşıya bırakıyor.
Atilla Yesilada ne dedi?
Bu yıl bütçenin TCMB’ye sınırlı da olsa destek vereceğini düşünüyorum. Ancak en azından yılın ilk yarısında Merkez Bankası’nın faiz indirimlerinden kaçınması gerektiğini bir kez daha vurgulamak isterim.
TCMB bu cesareti gösterebilir mi? Bunu perşembe günü yapılacak yılın ilk Enflasyon Raporu sunumunda göreceğiz. Ancak beklentilere geçmeden önce, TÜİK’in yeni enflasyon sepetinin Merkez Bankası açısından nasıl bir zemin yarattığını hatırlatmakta fayda var. Aşağıdaki değerlendirmeler BBVA Garanti Araştırma raporuna dayanıyor.
TÜİK sepeti değişti, çekirdek ağırlık arttı
TÜİK üç temel değişiklik yaptı: TÜFE sepetinde tüketim harcaması sınıflaması revize edildi, harcama ağırlıkları Ulusal Hesaplar Hanehalkı Nihai Tüketim Harcaması verilerine dayandırıldı ve baz yıl 2003’ten 2025’e güncellendi. COICOP 2018 sınıflamasına geçişle ana harcama grubu sayısı 12’den 13’e çıktı. Sigorta ve Finansal Hizmetler yeni bir grup olarak sepete eklenirken, haberleşme grubu “Bilgi ve İletişim” adıyla genişletildi. Mal–hizmet ayrımı daha net hale getirildi.
Bu değişikliklerin sonucu kritik: Çekirdek kalemlerin TÜFE içindeki payı yüzde 65’e yükseldi; enerji payı ise yüzde 7’ye geriledi. Artışın ana kaynağı hizmetler oldu. Hizmetlerin TÜFE ağırlığı yüzde 38,4’e çıkarken, çekirdek malların payı azaldı. Bu yapı, kısa vadede oynaklığı azaltabilir; ancak hizmet ağırlığının artması enflasyon ataletini güçlendirme riski taşıyor.
TCMB maça 2–0 yenik başladı
TÜİK revizyonu ve ocak ayı TÜFE’nin beklentilerin üzerinde gelmesi nedeniyle TCMB iletişim açısından dezavantajlı başlıyor. Enflasyon Raporu’nda tahmin bandının yukarı revize edilmesi mümkün; ancak bu adım kredibilite açısından hassas bir denge gerektiriyor.
İstanbul Analytics ekibinin görüşü net: Kredi kartı limitleri gibi makro ihtiyati adımlar faydalı, ancak iç talebi kalıcı biçimde dengelemek için tek başına yeterli değil.
Bana sorarsanız, TCMB’nin en azından trend göstergeler aşağı yönlü net biçimde kırılana kadar parasal gevşemeye ara vermesi gerekir. Hatta gerekirse faiz artışı seçeneği masada tutulmalı. Bu duruşun da Enflasyon Raporu metnine güçlü ifadelerle yansıtılması şart. Somut olarak:
-
“İç talep dezenflasyona destek veriyor” söyleminden vazgeçilmeli.
-
Trend enflasyonun hedefin üzerine çıktığı açıkça kabul edilmeli.
-
Şubat ve mart verilerinde bozulma sürerse ek parasal sıkılaşmanın gündeme gelebileceği net biçimde ifade edilmeli.
Ekonomistlerden net mesajlar
Akademi ve piyasa cephesinden gelen yorumlar da TCMB’den daha açık ve sert bir iletişim beklendiğini gösteriyor.
Bilkent Üniversitesi öğretim üyesi ve TCMB eski başekonomisti Ali Hakan Kara, sosyal medyada yaptığı paylaşımda, “Tahminini değiştirmezse insanları aptal yerine koymuş olur” diyerek revizyon beklentisini açık biçimde dile getirdi.
Pusula Yatırım Başekonomisti Filiz Eryılmaz, tahmin aralığında 2–3 puanlık yukarı yönlü bir güncelleme beklerken, TÜİK’in yeni hesaplama yöntemi nedeniyle ara hedeflerde de değişiklik olabileceğini belirtiyor.
Ekonomi yazarı Burcu Ünüvar ise TCMB’ye şu çağrıyı yapıyor: “Risklerin yukarı yönlü olduğunu kabul et, bu risklere karşı adım atacağını göster ve temkinli değil şahin ol.”
Daha ihtiyatlı bir görüş ise Prof. Dr. Yakup Küçükkale’den geliyor. Küçükkale’ye göre, güncelleme kaçınılmaz olsa da bunun için henüz erken.
Kaynak: İstanbulAnalytics GADT Raporu, Dünya Gazetesi
Sonuç: İletişim sınavı
Bu Enflasyon Raporu, rakamlardan çok dil ve duruş açısından belirleyici olacak. TCMB’nin piyasalara vereceği mesaj; faiz patikasından çok, enflasyonla mücadelede ne kadar kararlı olduğu sorusuna yanıt verecek.
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
