BYD’nin Türkiye Yatırımında Belirsizlik: Manisa Fabrikası Askıya mı Alındı?

Çin merkezli otomotiv üreticisi BYD’nin Türkiye’de gerçekleştirmeyi planladığı 1 milyar dolarlık fabrika yatırımından vazgeçtiği öne sürüldü. Manisa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Derneği Başkanı Ali Suat Ertosun, şirketin Manisa’daki yatırım sürecini durdurduğunu ve bu karara ilişkin resmi açıklamanın 2026 yılının ilk aylarında yapılabileceğini iddia etti.

Türkiye otomotiv sektöründe son yılların en büyük yatırımlarından biri olarak görülen BYD Manisa fabrikası projesine ilişkin belirsizlikler giderek artıyor. Temmuz 2024’te geniş katılımlı bir lansmanla duyurulan ve devletin stratejik teşvik paketi kapsamında desteklenen yatırımın iptal edildiği yönündeki iddialar kamuoyunda yankı buldu. Emekli Yargıtay üyesi olan Ertosun, güvenilir kaynaklara dayandırdığı açıklamasında, BYD’nin Manisa’daki üretim tesisinden vazgeçtiğini ve kararın Şubat-Mart 2026 döneminde kamuoyuna açıklanmasının beklendiğini ifade etti.

Manisa Organize Sanayi Bölgesi’nde (MOSB) yıllık 150 bin araç üretim kapasitesine sahip bir tesis kurulmasını öngören proje kapsamında BYD’ye çeşitli teşvikler sağlanmıştı. Yatırım taahhüdü karşılığında şirkete vergi muafiyetleri ve Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) avantajlarını içeren kapsamlı destekler sunuldu. Bu teşvikler, BYD’nin Çin’den ithal ettiği araçları rakip markalara kıyasla daha avantajlı koşullarda satmasına ve Türkiye pazarında hızlı bir büyüme yakalamasına imkân tanıdı.

Söz konusu teşvikler doğrultusunda uygulanan agresif satış politikası, markanın satış performansına da yansıdı. BYD Türkiye, 2025 yılı boyunca 45 bin 537 adetlik satış rakamına ulaşarak şarj edilebilir hibrit ve yeni enerjili araçlar (NEV) segmentinde pazar lideri oldu. Yerli üretim henüz başlamadan elde edilen bu sonuçlar, şirketin ithalat teşviklerini etkin biçimde kullandığı şeklinde yorumlandı.

Öte yandan BYD’nin Türkiye’de uyguladığı fiyat politikası eleştirilerin odağında yer aldı. Türkiye’de satışa sunulan bazı BYD modellerinin, Çin’deki satış fiyatlarının oldukça üzerinde olduğu belirtilirken, vergisiz fiyat farkının bazı modellerde yüzde 100’ü aştığı tespit edildi. Şirket yetkilileri bu farkı gümrük vergileri ve yüksek ÖTV oranlarıyla açıklasa da, teşviklerden yararlanan bir markanın yerli üretim öncesinde ulaştığı fiyat seviyeleri kamuoyunda soru işaretleri oluşturdu.

Yatırımın iptal edildiğine dair henüz resmi bir açıklama yapılmazken, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın süreci yakından izlediği bildiriliyor. Konu aynı zamanda Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin de gündemine taşındı. CHP’li milletvekilleri, yatırım sürecindeki gecikmeleri ve sağlanan teşviklerin yalnızca ithalatı kolaylaştırmak amacıyla mı kullanıldığına ilişkin soru önergeleri verdi. BYD cephesinden ise iddialara yönelik şu ana kadar herhangi bir doğrulama ya da yalanlama gelmedi.