Ekonomi
ANALİZ: Şubat’taki Toparlanma Kalıcı mı? Sanayide Riskler Artıyor
Sanayi üretimi Şubat'ta sevindirdi, ama Mart yeniden daralma görebiliriz.
Şubat ayında sanayi üretimi aylık bazda güçlü bir toparlanma gösterse de, öncü göstergeler bu iyileşmenin kalıcı olmayabileceğine işaret ediyor. Ekonomistler, özellikle jeopolitik riskler, zayıf dış talep ve sıkı finansal koşullar nedeniyle önümüzdeki dönemde sanayi üretiminde yeniden yavaşlama yaşanabileceği görüşünde.
Şubat Verisi Beklentilerin Üzerinde Geldi
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre sanayi üretimi Şubat ayında:
- Aylık bazda %2,6 arttı
- Yıllık bazda %2,2 büyüme kaydetti
Ocak ayında yaşanan %2,9’luk daralmanın ardından gelen bu artış, kısa vadede ekonomik aktivitede toparlanma sinyali verdi.
Ancak bu yükselişin önemli kısmı:
- Diğer ulaşım araçları üretimi
- Madencilik sektöründeki artış
gibi sınırlı kalemlerden kaynaklandı.
Sektörler Arasında Belirgin Ayrışma
Sanayi üretiminde genel görünüm dengeli değil. Bazı sektörler güçlü büyüme kaydederken, geniş bir kesimde zayıflık sürüyor.
Pozitif Ayrışan Sektörler
- Metal eşya sanayi: %10,4
- Metalik olmayan mineraller: %7,3
- Motorlu taşıtlar: %5
- Ana metal sanayi: %3
- Kimya sektörü: %1,7
Ayrıca:
- Sermaye malı üretimi: %12,8
- Madencilik: %4,1
ile öne çıktı.
Negatif Ayrışan Sektörler
- Dayanıklı tüketim malları: -%13,8
- Giyim: -%18,3
- Makine-teçhizat: -%7,5
- Tekstil: -%3,3
- Elektrikli ekipman: -%3,2
Bu tablo, üretimin daha çok yatırım ve enerji odaklı alanlarda yoğunlaştığını, tüketim mallarında ise kırılganlığın sürdüğünü gösteriyor.
Aylık Artışlar Yanıltıcı Olabilir
Aylık bazda birçok sektörde artış görülse de, yıllık bazda daralma devam ediyor.
Öne çıkan aylık artışlar:
- Sermaye malları: %6,4
- Giyim: %4,3
- Plastik-kauçuk: %3,4
Ancak bu artışlar, genel trendde kalıcı bir iyileşmeye işaret etmiyor.
Öncü Göstergeler Zayıflamaya İşaret Ediyor
Sanayi üretiminin geleceğine dair sinyaller daha temkinli bir tablo çiziyor.
İmalat PMI verisi:
- Şubat’ta 49,3’e yükseldi
- Mart’ta yeniden 47,9’a geriledi
Bu seviye, üretimde daralmaya işaret eden 50 eşik değerinin altında kalmaya devam ediyor.
Ayrıca:
- İhracat Mart’ta yıllık %6,4 geriledi
- Reel kesim güven endeksi düşüş gösterdi
- Kapasite kullanım oranı %74 ile düşük seviyede kaldı
Bu göstergeler, sanayide ivme kaybının sürdüğünü ortaya koyuyor.
Dış Talep ve Jeopolitik Riskler Baskı Yaratıyor
Son dönemde artan jeopolitik riskler, sanayi üretimi üzerinde yeni baskılar oluşturuyor.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası:
- Enerji fiyatlarında oynaklık arttı
- Küresel büyüme beklentileri zayıfladı
- İhracat pazarlarında belirsizlik yükseldi
Özellikle Hürmüz Boğazı kaynaklı riskler, petrol fiyatları üzerinden Türkiye ekonomisini doğrudan etkileyebilir.
Avrupa ve Küresel Talep Kritik
Türkiye’nin en önemli ihracat pazarı olan Avrupa’da büyümenin zayıflaması, sanayi üretimini sınırlayan önemli bir faktör olmaya devam ediyor.
Başta Almanya olmak üzere Avrupa ekonomilerindeki yavaşlama:
- Sanayi ürünlerine talebi azaltıyor
- İhracat performansını baskılıyor
2026 Görünümü: Belirsizlik Yüksek
Sanayi üretiminin seyri açısından belirleyici faktörler:
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası para politikası
- Finansal koşullar ve kredi erişimi
- Küresel ticaret görünümü
- Jeopolitik gelişmeler
Uzmanlara göre kredi koşullarında olası gevşeme üretimi destekleyebilir. Ancak:
- Yüksek finansman maliyetleri
- Zayıf dış talep
- Artan riskler
sanayi üretimi üzerinde aşağı yönlü baskı yaratmaya devam edecek.
Sonuç: Şubat Toparlanması Kalıcı Görünmüyor
Şubat ayında görülen güçlü artışa rağmen, sanayi üretiminde dengeli ve sürdürülebilir bir toparlanmadan söz etmek zor.
Öncü veriler ve küresel gelişmeler, önümüzdeki dönemde:
- Aylık bazda sınırlı daralma
- Yıllık büyümede zayıflama
olasılığını artırıyor.
Sanayi üretimi büyümeye katkı sağlamaya devam etse de, mevcut tablo kırılgan ve dengesiz bir görünüm sergiliyor.
Kaynaklar: Gedik Yatırım, Ziraat Yatırım, Vakıf Yatırım
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
