AKP’nin Torba Yasası Emeklileri Hüsrana Uğrattı: Bayram İkramiyesi Zam Beklentisi Boşa Çıktı

AKP, emeklilerin bayram ikramiyelerine zam beklentisiyle takip ettiği torba yasa teklifini dün Meclis Başkanlığı’na sundu. Ancak teklif, emekliye zam getirmedi. Teklifi açıklayan AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, emekliye geçen yıl olduğu gibi 4 bin lira bayram ikramiyesi ödeneceğini duyurdu. Muhalefet ise yasayı “önemli ekonomik yetkileri cumhurbaşkanına devreden, yurttaşa mali yük getiren bir düzenleme” olarak nitelendirdi.

Mali düzenlemeler içeren “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, kripto varlıklara yeni vergiler, KDV istisnalarının daraltılması, kamu taşınmazlarının özelleştirilmesi, BOTAŞ borçlarının silinmesi ve bedelli askerlik ücretinde artış gibi düzenlemeleri kapsıyor. Teklif, 19 maddeden oluşuyor ve vergi sisteminden sosyal güvenliğe, doğal gaz piyasasından askerlik uygulamalarına kadar geniş bir alanı etkiliyor. Muhalefet, birçok maddenin ekonomik kriz yükünü yurttaşa yıkarken, kamu kurumlarına avantaj sağladığını savunuyor.

Kripto Varlıklara Yeni Vergi
Teklifle kripto varlık satış ve transfer işlemlerine onbinde üç oranında “Kripto Varlık İşlem Vergisi” getiriliyor. Vergi mükellefi kripto hizmet sağlayıcıları olacak. Ayrıca Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılan değişikliklerle kripto varlıklardan elde edilen kazançlar vergilendirilecek. SPK lisanslı platformlarda kazançlardan yüzde 10 tevkifat yapılacak; platform dışındaki işlemler beyan yoluyla vergilendirilecek. Cumhurbaşkanına hem işlem vergisi oranını beş katına kadar artırma hem de tevkifat oranını değiştirme yetkisi tanınıyor. Muhalefet, bu uygulamanın fiilen çifte vergilendirme yaratacağını belirtiyor.

Teklifte ayrıca şans ve bahis oyunlarının reklam giderlerinin vergi matrahından düşülmemesi, vakıf üniversitelerine bağlı hastane ve sağlık kuruluşlarının kurumlar vergisi muafiyetinin kaldırılması gibi düzenlemeler de bulunuyor. İktidar, uygulamayı “vergi adaleti” olarak savunurken, muhalefet maliyetin hastalara yansıyabileceği uyarısında bulunuyor.

KDV İstisnaları Daraltılıyor
Bazı tam KDV istisnaları kısmi istisnaya dönüştürülüyor. Kızılay’a yapılan teslim ve hizmetler, yabancılara konut ve sağlık hizmetleri ile basılı yayınlar kısmi istisna kapsamında olacak. İktisadi işletmelere ait konut kiralamaları ve kamulaştırma kapsamındaki taşınmaz devirleri KDV’den muaf tutulacak. Devletin işsizlik sigortası katkı payını artırıp azaltma yetkisi de cumhurbaşkanına veriliyor. Muhalefet, fonların Meclis denetiminden çıkarıldığı görüşünde.

BOTAŞ Borçları Siliniyor
BOTAŞ’ın doğal gaz ithalatından kaynaklanan vergi, fon, idari para cezası ve faiz borçları Hazine alacaklarına karşı mahsup edilerek silinecek. Feri alacak hesaplanmayacak. Yurttaşın vergi borcuna af gelmezken, kamu şirketine yapılan borç silinmesi muhalefetin tepkisine yol açıyor.

Yeni Özelleştirme ve Lüks Vergisi
Kamuya ait ihtiyaç fazlası taşınmazlar Özelleştirme İdaresi aracılığıyla satılabilecek ve gelir ilgili kurum bütçesine aktarılacak. İnci, elmas ve diğer kıymetli taşlar yüzde 20 Özel Tüketim Vergisi kapsamına alınıyor. İktidar bunu “lüks tüketim vergisi” olarak savunuyor.

Bedelli Askerlik ve Afet Düzenlemeleri
Bedelli askerlik tutarı yüzde 25 artışla 416 bin 361 TL’ye yükseliyor. Tahsil edilen miktarın bir kısmı genel bütçeye, kalan kısmı Savunma Sanayii Destekleme Fonu’na aktarılacak. Depremden etkilenen bölgelerde inşa edilen konut ve iş yerlerinin borçları, peşin ödemelerde konutlarda yüzde 74, iş yerlerinde yüzde 48 oranında indirimli ödenecek.

Muhalefet, torba teklifin genel çerçevesini “vergi tabanını genişleten, KDV iadelerini daraltan, kamu borçlarını silen ve ekonomik yetkileri cumhurbaşkanına devreden bir düzenleme” olarak değerlendiriyor.