Ekonomi
2025 enflasyonu: TÜİK %30,9 dedi, ENAG %56,1 hesapladı
2025 yılı enflasyonuna ilişkin veriler, resmi ve alternatif hesaplamalar arasındaki farkı bir kez daha gözler önüne serdi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Aralık ayı enflasyonunu %0,89, 2025 yılı enflasyonunu ise %30,89 olarak açıkladı. Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) ise aynı dönem için yıllık enflasyonu %56,14 olarak hesapladı. İstanbul ve anket verileri de farklılaşmanın sürdüğüne işaret ediyor.
Özet:
2025 yılı enflasyonuna ilişkin veriler, resmi ve alternatif hesaplamalar arasındaki farkı bir kez daha gözler önüne serdi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Aralık ayı enflasyonunu %0,89, 2025 yılı enflasyonunu ise %30,89 olarak açıkladı. Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) ise aynı dönem için yıllık enflasyonu %56,14 olarak hesapladı. İstanbul ve anket verileri de farklılaşmanın sürdüğüne işaret ediyor.
Resmi veriler: TÜİK ne açıkladı?
TÜİK’in yayımladığı verilere göre tüketici fiyat endeksi (TÜFE), Aralık ayında aylık bazda %0,89 arttı. Böylece 2025 yılı genelinde enflasyon %30,89 olarak gerçekleşti. Bu oran, yıl boyunca yukarı yönlü revize edilen resmi tahminlerin üzerinde kalmaya devam etti.
TÜİK sepetinde en yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunda yıllık artışlar şöyle gerçekleşti:
-
Gıda ve alkolsüz içecekler: %28,31
-
Ulaştırma: %28,44
-
Konut: %49,45
Bu grupların yıllık enflasyona katkıları ise gıdada %7,07, ulaştırmada %4,36 ve konutta %7,52 olarak hesaplandı. Veriler, özellikle barınma maliyetlerindeki artışın enflasyon üzerindeki baskısının sürdüğünü ortaya koydu.
En yüksek artış eğitim ve konutta
Alt harcama gruplarına bakıldığında, yıllık bazda en yüksek fiyat artışı %66,27 ile eğitim grubunda görüldü. Eğitimi %49,45 ile konut ve %34,11 ile lokanta ve oteller izledi. Uzmanlar, hizmet enflasyonundaki katılığın 2026’ya devreden en önemli risklerden biri olduğuna dikkat çekiyor.
ENAG ve İTO: Fark neden bu kadar büyük?
ENAG, Aralık ayı enflasyonunu %2,11, 2025 yılı enflasyonunu ise %56,14 olarak hesapladı. Bu oran, TÜİK verilerinin yaklaşık 25 puan üzerinde bulunuyor. ENAG, hesaplamalarında daha sık güncellenen ve piyasa fiyatlarını yansıttığını savunduğu geniş bir veri seti kullandığını belirtiyor.
Öte yandan İstanbul Ticaret Odası (İTO), İstanbul özelinde Aralık ayı enflasyonunu %1,23, 2025 enflasyonunu ise %37,68 olarak ölçmüştü. İTO verileri, TÜİK ile ENAG arasında bir noktaya işaret etse de, özellikle büyük şehirlerde yaşam maliyetinin daha hızlı arttığına dair algıyı destekliyor.
Piyasa beklentileri neydi?
Uluslararası haber ajansı Reuters’ın ekonomistlerle yaptığı ankette, Aralık ayı enflasyon beklentisi %0,98, 2025 yılı enflasyon beklentisi ise %31 olarak ölçülmüştü. Bu beklenti, TÜİK’in açıkladığı yıllık orana oldukça yakın gerçekleşti.
Benzer şekilde Anadolu Ajansı’nın düzenlediği ankette de Aralık ayı için %0,96’lık bir artış öngörülüyordu. Bu sonuçlar, piyasanın kısa vadede TÜİK verilerine paralel bir fiyatlama yaptığını gösterdi.
Enflasyon ve TÜFE ne anlama geliyor?
Enflasyon, fiyatlar genel düzeyindeki yüzdelik artışı ifade ederken, TÜFE hanehalklarının satın aldığı mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki değişimi ölçüyor. Türkiye’de ücret artışları, kira sözleşmeleri ve birçok idari düzenleme TÜFE’ye endeksli olduğu için açıklanan oranlar yalnızca ekonomik değil, sosyal sonuçlar da doğuruyor.
Merkez Bankası tahminleri neden şaştı?
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), bir yıl önce 2025 enflasyonunun %24 seviyesinde gerçekleşeceğini öngörmüştü. Ancak yıl içinde küresel enerji fiyatları, döviz kuru gelişmeleri ve hizmet enflasyonundaki katılık nedeniyle bu tahmin birkaç kez yukarı yönlü revize edildi.
Ekonomistler, para politikasındaki sıkılaşmaya rağmen beklentilerin yeterince hızlı çıpalanamamasının ve maliyet unsurlarının yüksek seyretmesinin, tahmin hatalarının temel nedenleri arasında yer aldığını belirtiyor.
2026 için ilk sinyaller
Koç Üniversitesi Ekonomi Bölümü öğretim üyesi Selva Demiralp, bir yıl öncesinden 2025 enflasyonunu isabetli biçimde tahmin eden bir modelin, 2026 yılı için %23,5 düzeyinde bir enflasyon öngördüğünü aktarıyor. Demiralp’e göre, para politikasındaki sıkılığın korunması ve beklentilerin yönetilmesi halinde düşüş eğilimi mümkün; ancak hizmet ve kira enflasyonu risk oluşturmaya devam ediyor.
Veri tartışması sürecek mi?
TÜİK, ENAG ve İTO arasındaki farklar, Türkiye’de enflasyonun nasıl ölçülmesi gerektiğine dair tartışmaları yeniden alevlendirdi. Hanehalkı algısıyla resmi veriler arasındaki makasın kapanıp kapanmayacağı, 2026’da uygulanacak ekonomi politikalarının güvenilirliği açısından kritik önem taşıyor.
Kaynak: BBC Türkçe
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
