Trump yönetimi yeni tarife artışına hazırlanıyor: ABD’de gümrük vergisi %15’e çıkabilir

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Başkan Donald Trump’ın geniş kapsamlı gümrük vergisini %10’dan %15’e çıkarma planının büyük olasılıkla bu hafta uygulanacağını söyledi. Kararın küresel ticaret dengelerini etkilemesi beklenirken Avrupa Birliği’nin söz konusu artıştan muaf tutulabileceği belirtiliyor. Açıklamalar piyasalar üzerinde de etkili olurken, ABD borsalarında ilk tepki dalgalı oldu.

---

ABD’de gümrük vergisi artışı gündemde

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Başkan Donald Trump’ın geniş kapsamlı gümrük vergisini %10’dan %15’e yükseltme planının büyük olasılıkla bu hafta hayata geçirileceğini açıkladı.

Bessent, CNBC’ye verdiği röportajda konuya ilişkin bir soruya şu yanıtı verdi:

“Bu büyük ihtimalle bu hafta gerçekleşecek.”

Bu açıklama, Washington yönetiminin tarifeleri artırma planının zamanlamasına ilişkin şimdiye kadarki en net sinyal olarak değerlendiriliyor.

Trump yönetimi geçen ay ABD Yüksek Mahkemesi’nin önceki gümrük vergisi düzenlemelerinin büyük bölümünü geçersiz saymasının ardından %10’luk evrensel gümrük vergisi uygulamasını yürürlüğe koymuştu. Ancak Trump kısa süre sonra bu oranı %15’e yükseltme tehdidinde bulunmuştu.

---

Tarife artışı tüm ülkelere uygulanmayabilir

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, geçen hafta yaptığı açıklamada söz konusu %15’lik tarifenin tüm ticaret ortaklarına uygulanmayabileceğini belirtmişti.

Konuya yakın kaynaklara göre Avrupa Birliği, Washington ile yaptığı çerçeve ticaret anlaşması nedeniyle bu artıştan muaf tutulabileceğini düşünüyor.

Bessent ise CNBC’ye yaptığı açıklamada hangi ülkelerin yeni tarifeden etkileneceğine dair ayrıntı vermedi.

---

Tarifelerin süresi sınırlı olabilir

Bessent, yeni tarifelerin hukuki yetki kapsamında Kongre onayı olmadan en fazla 150 gün yürürlükte kalabileceğini söyledi.

Bu süre içinde Trump yönetiminin, Yüksek Mahkeme kararından önce yürürlükte olan tarifeleri yeniden devreye sokmak için başka yasal araçları kullanmayı planladığını belirtti.

Bessent’e göre özellikle şu düzenlemeler yeniden kullanılabilir:

• Section 301 tarifeleri

• Section 232 tarifeleri

Hazine Bakanı bu tarifelerin uygulanmasının daha yavaş olduğunu ancak daha güçlü ve kalıcı bir hukuki zemine sahip olduğunu ifade etti.

“Tarifelerin eski seviyelerine beş ay içinde geri döneceğine güçlü şekilde inanıyorum,” dedi.

Bloomberg Economics: Petrol Şoku Küresel Enflasyon Dalgasını Tetikleyebilir

---

Piyasalar açıklamaya hızlı tepki verdi

Bessent’in tarife artışı açıklamasının ardından ABD borsa vadeli işlemlerindeki kazançlar silindi.

Ancak New York’ta işlemler başladıktan sonra S&P 500 endeksi yeniden yükselişe geçti.

Analistler, tarifelerin küresel ticaret akışları ve enflasyon üzerinde yeni baskılar yaratabileceği görüşünde.

---

Petrol piyasası için risklerin sınırlı olduğu görüşü

Bessent aynı röportajda ABD ve İsrail’in İran ile yaşadığı savaşın petrol piyasasında büyük bir arz krizi yaratma olasılığını düşük gördüğünü söyledi.

Hazine Bakanı, küresel petrol piyasasının şu anda yeterli arzla desteklendiğini ifade etti.

“Ham petrol piyasalarına baktığınızda çok iyi arz edildiğini göreceksiniz. Körfez dışında denizde yüz milyonlarca varil petrol bulunuyor,” dedi.

ABD yönetiminin petrol taşımacılığını korumak için bazı adımlar atacağını da belirten Bessent şu iki önlemi hatırlattı:

• Petrol tankerlerine devlet destekli sigorta sağlanması

• ABD Donanması’nın Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçiş sağlaması

---

Çin’in enerji bağımlılığı vurgusu

Bessent ayrıca Çin’in Basra Körfezi petrolüne olan bağımlılığına dikkat çekti.

Çin’in enerji tüketiminin %50’den fazlasının bu bölgeden geldiğini belirten Bessent, İran petrolünün büyük bölümünü de Çin’in satın aldığını söyledi.

“Muhtemelen İran petrolünün %95’ini alıyorlardı. Bu akış şu anda durmuş durumda,” dedi.

---

İspanya’ya ticaret yaptırımı ihtimali

Bessent, Trump’ın İspanya’ya yönelik olası bir ticaret ambargosu açıklamasıyla ilgili soruya da yanıt verdi.

Böyle bir yaptırımın uygulanması halinde Hazine Bakanlığı ile diğer kurumların ortak hareket edeceğini söyledi. Ancak böyle bir adımın atılıp atılmayacağı konusunda net bir değerlendirme yapmadı.

---

AB: %15 tarifeden muaf olabiliriz

Avrupa Birliği ise Trump yönetiminin %15’lik evrensel gümrük vergisini AB’ye uygulamayacağını düşünüyor.

Konuya yakın kaynaklara göre Washington yönetimi AB ihracatı için %10’luk tarifeyi koruma yönünde güvence verdi.

ABD Ticaret Temsilciliği ve Avrupa Komisyonu ise konu hakkında resmi yorum yapmadı.

---

AB–ABD ticaret anlaşması hâlâ onay bekliyor

Geçen yaz yapılan AB–ABD ticaret anlaşması, Avrupa’dan ABD’ye giden çoğu ürün için %15 gümrük vergisi öngörürken ABD ürünlerine uygulanan birçok tarifeyi kaldırmayı içeriyor.

Ancak anlaşma henüz Avrupa Birliği tarafından onaylanmış değil.

AB milletvekilleri çarşamba günü yaptıkları toplantıda tarife belirsizliği nedeniyle onay sürecini askıya alma kararı aldı.

Konunun 17 Mart’ta yeniden değerlendirilmesi bekleniyor.

---

Avrupa ihracatı için yeni risk

AB’nin hesaplamalarına göre mevcut %10’luk evrensel tarife bile bazı Avrupa ürünlerinin %15’lik sınırın üzerinde vergiyle karşılaşmasına yol açabilir.

Bu durum özellikle şu ürünleri etkileyebilir:

• peynir ve tereyağı

• bazı tarım ürünleri

• plastik ve tekstil ürünleri

• kimyasal maddeler

Buna karşılık bazı ürünlerde — özellikle bazı alkollü içkilerde — gümrük vergisinin %15’in altında kalabileceği belirtiliyor.

---

Küresel ticarette yeni gerilim

Trump yönetiminin gümrük vergilerini artırma planı, küresel ticaret sisteminde yeni bir gerilim dalgası yaratma potansiyeli taşıyor.

Uzmanlara göre tarifelerin kapsamı ve uygulanacağı ülkeler netleştikçe:

• küresel ticaret akışları

• enflasyon görünümü

• enerji ve emtia fiyatları

üzerindeki etkiler daha belirgin hale gelebilir.

---

Kaynak: Bloomberg

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]