Dünya Ekonomisi
Trump Baskıyı Artırırken Küba’da Kriz Kapıda
Avrupalı diplomatlara göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın Küba’ya yönelik baskıyı sertleştirmesi, ülkede ciddi bir insani krizi ve hatta rejimin çöküşünü tetikleyebilir. Yakıt ve finansman kaynaklarının kesilmesi, halihazırda derin bir enerji krizi yaşayan Küba’da limanların durma noktasına gelmesine ve gıda kıtlığına yol açabilecek riskler barındırıyor.
Özet:
Avrupalı diplomatlara göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın Küba’ya yönelik baskıyı sertleştirmesi, ülkede ciddi bir insani krizi ve hatta rejimin çöküşünü tetikleyebilir. Yakıt ve finansman kaynaklarının kesilmesi, halihazırda derin bir enerji krizi yaşayan Küba’da limanların durma noktasına gelmesine ve gıda kıtlığına yol açabilecek riskler barındırıyor. Bloomberg’e yansıyan değerlendirmelere göre, Havana yönetimi başa çıkmakta zorlanacağı bir çöküşün eşiğinde olabilir.
Enerji Krizi Derinleşiyor, Limanlar Durabilir
Havana’da görev yapan ve misilleme korkusuyla isimlerini açıklamayan Avrupalı diplomatlar, sahadaki tabloyu “giderek ağırlaşan bir enerji krizi” olarak tanımlıyor. Diplomatlara göre, yakıt sıkıntısı kontrol altına alınamazsa liman faaliyetleri durabilir ve bu da ülke genelinde ciddi bir gıda krizini tetikleyebilir.
Bloomberg’in gördüğü diplomatik değerlendirmelerde, Küba’nın mevcut koşullar altında böylesi bir krizi yönetebilecek kapasiteye sahip olmadığı ve bunun hükümetin düşüşüne kadar gidebilecek sonuçlar doğurabileceği ifade ediliyor.
“Bir Sonraki Domino Küba Olabilir”
Avrupalı diplomatların raporları, Trump yönetiminin Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nu devre dışı bırakmasının ardından Küba’nın “bir sonraki domino” olabileceği ihtimalini gündeme taşıyor. Diplomatlara göre, Küba halkı uzun süredir bir yönetim değişimine hazır.
ABD özel kuvvetlerinin 3 Ocak’ta Caracas’ta düzenlediği operasyonla Maduro’nun ülkeden çıkarılmasından önce bile, Küba genelinde elektrik kesintileri su dağıtımını, çöp toplama hizmetlerini ve sağlık sistemini aksatıyordu. Trump, bu operasyonun hemen ardından Havana’daki rejimin yakında “kendi isteğiyle çökeceğini” söylemişti.
Trump’tan Açık Tehdit: “Küba’ya Petrol ve Para Yok”
ABD Başkanı Donald Trump, pazar günü baskıyı daha da artıracağının sinyalini verdi. Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda Trump, “Küba’ya artık petrol de para da gitmeyecek – SIFIR!” ifadelerini kullandı ve ada yönetimine “çok geç olmadan anlaşma yapın” çağrısında bulundu.
Trump daha sonra Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı açıklamada, yönetiminin Küba ile temas halinde olduğunu söyledi. ABD’ye yıllar içinde göç eden Kübalıların ise “korunacağını” dile getirdi.
Havana: ABD ile Müzakere Yok
Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamalarda, Washington ile göç koordinasyonu dışında herhangi bir görüşme yürütülmediğini net bir dille reddetti.
Díaz-Canel, devlet ajansı CubaDebate’e yaptığı ayrı bir açıklamada ise, “Kimse bize ne yapacağımızı söyleyemez. Küba kimseye zarar vermedi; son 66 yıldır ABD tarafından zarar gördü,” dedi. Başkan, 1960’tan bu yana uygulanan kapsamlı ABD yaptırımlarına atıfta bulundu.
Venezuela Sonrası Küba’nın Yakıt Arayışı
Yıllar boyunca Venezuela’dan, tıbbi ve güvenlik personeli karşılığında sübvansiyonlu petrol alan Küba, Maduro’nun devrilmesiyle bu desteği büyük ölçüde kaybetti. Bu süreçte Meksika, Havana’nın kalan az sayıdaki yakıt tedarikçisinden biri haline geldi.
Hafta sonunda yaklaşık 90 bin varil ham petrol taşıyan bir tanker Küba’ya ulaştı. Bu sevkiyat, Washington ile yeni bir gerilim başlığı yarattı. Trump ile Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum pazartesi günü bir görüşme gerçekleştirdi, ancak Sheinbaum, Küba’ya verilen desteğin bu görüşmede ele alınmadığını söyledi.
CBS News’e göre, Washington şimdilik Meksika’nın Küba’ya petrol sevkiyatına izin vermeyi sürdürecek.
En Kötü Kriz: Sovyetler Sonrası Dönem
Küba, Sovyetler Birliği’nin dağılmasından bu yana en ağır ekonomik krizini yaşıyor. Açlık, uzun süreli elektrik kesintileri ve temel hizmetlerdeki aksamalar giderek artıyor. Diplomatlara göre, hükümetin çökmesi halinde bunun büyük bir göç dalgasını tetiklemesi kaçınılmaz olabilir.
Trump yönetimi döneminde Miami’ye uzanan klasik göç rotasının büyük ölçüde kapatılması, Karayipler’deki küçük ülkeleri de endişelendiriyor. Özellikle Cayman Adaları ile Turks ve Caicos, olası bir Kübalı göçmen akınının kapasitelerini aşmasından korkuyor.
Protesto Riski Artıyor
Küba’da hükümete yönelik hoşnutsuzluk yıllardır yüksek seviyede. Ekonomik koşulların daha da kötüleşmesi, kamuoyundaki öfkeyi artırırken, protesto potansiyelini de yükseltiyor. Ülkede kamuya açık gösteriler hâlâ yasak.
ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) da Küba’nın durumuna ilişkin karamsar bir tablo çiziyor. Ancak Reuters’ın aktardığına göre, kurumun son değerlendirmesi, hükümetin kesin olarak çöküp çökmeyeceği konusunda net bir sonuca varmış değil.
Kaynak: Bloomberg
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
