Robin Brooks’tan Türkiye Analizi: ‘Müdahaleler Uzun Süremez’

Robin Brooks tarafından yapılan değerlendirmeye göre, Türkiye ekonomisinde Türk Lirası’nın seyri büyük ölçüde döviz ve altın müdahaleleriyle destekleniyor. Brooks, Brookings Enstitüsü bünyesinde yayımladığı analizinde, Merkez Bankası’nın attığı adımların kur üzerindeki baskıyı kısa vadede hafiflettiğini ancak bu yaklaşımın kalıcı olmadığını savundu.

Uluslararası Finans Enstitüsü eski Başekonomisti olan Brooks, “Türkiye yeniden krize girdi” başlıklı çalışmasında Türk Lirası’nın değer kaybının ancak yoğun müdahalelerle sınırlanabildiğini öne sürdü ve bu durumun sürdürülebilirliğine dair ciddi soru işaretleri bulunduğunu vurguladı.

Küresel piyasalarda yakından takip edilen ekonomist, “Shadow Price Macro” platformunda yayımladığı analizde Türkiye’deki mevcut ekonomik görünümü detaylı şekilde ele aldı. Özellikle Orta Doğu’daki çatışmalar ve yükselen petrol fiyatlarının enerji ithalatçısı ülkeler üzerindeki etkisine dikkat çeken Brooks, TL’nin gösterdiği görece dayanıklılığın doğal olmadığını ileri sürdü.

Analizinde, 2022’deki Rusya-Ukrayna savaşını güncel gelişmelerle karşılaştıran Brooks, o dönemde petrol fiyatlarındaki artışın TL üzerinde ciddi baskı yarattığını hatırlattı. Buna karşın 27 Şubat – 27 Mart 2026 döneminde TL’nin, Brezilya Reali ve Şili Pezosu gibi emtia ihracatçısı ülkelerin para birimlerinden daha iyi performans göstermesini dikkat çekici buldu. Bu durumu değerlendirirken, “Türk Lirası’nın değer kaybetmesini yalnızca çok büyük döviz müdahaleleri durdurdu. Bu durum uzun süre devam edemez.” ifadelerini kullandı.

Brooks ayrıca, Merkez Bankası’nın rezerv yapısına ilişkin değerlendirmesinde altın işlemlerine işaret etti. Yaklaşık 8 milyar dolar değerinde, 50 tona yakın altının satıldığı ya da swap işlemlerine konu edildiğini iddia eden ekonomist, rezerv artışının sınırlı kalmasının aslında kayıpların sürdüğüne işaret ettiğini belirtti.

Müdahalelerin boyutunu geçmiş dönemlerle de kıyaslayan Brooks, mevcut adımların, Mart 2025’te yaşanan ve ciddi sermaye çıkışına yol açan süreçle benzer ölçekte olduğunu öne sürdü. Ona göre Türk Lirası üzerinde güçlü bir değer kaybı baskısı bulunuyor ve mevcut politikalar bu baskıyı uzun süre dengeleyemeyebilir.

Analizin sonuç bölümünde ise Türkiye’deki ekonomik dalgalanmaların yapısal nedenlerine değinen Brooks, kredi genişlemesine dayalı büyüme modelini eleştirdi. Ekonominin “sürdürülebilir olandan daha sıcak” tutulduğunu savunan Brooks, bu durumun cari açığı büyüttüğünü ve dış şoklara karşı kırılganlığı artırdığını ifade etti. Bu çerçevede, artan petrol fiyatları ve bölgesel gerilimlerin Türkiye’yi yeniden kur baskısı altına soktuğunu değerlendirdi.