Dünya Ekonomisi
Katar’dan Kritik Uyarı: Körfez Enerji İhracatı Günler İçinde Durabilir
Kaabi’ye göre tankerlerin Hürmüz Boğazı’ndan geçememesi durumunda petrol fiyatları kısa sürede 150 dolara çıkabilir ve bu durum küresel ekonomiyi ciddi şekilde sarsabilir.
Katar Enerji Bakanı Saad al-Kaabi, Orta Doğu’daki savaşın sürmesi halinde Körfez ülkelerinin enerji ihracatını günler içinde durdurmak zorunda kalabileceği uyarısında bulundu. Kaabi’ye göre tankerlerin Hürmüz Boğazı’ndan geçememesi durumunda petrol fiyatları kısa sürede 150 dolara çıkabilir ve bu durum küresel ekonomiyi ciddi şekilde sarsabilir.
Körfez Enerji İhracatı Durma Noktasına Gelebilir
Katar Enerji Bakanı Saad al-Kaabi, Financial Times’a yaptığı açıklamada Orta Doğu’daki savaşın küresel enerji arzını ciddi biçimde tehdit ettiğini söyledi.
Kaabi’ye göre çatışmaların sürmesi halinde:
-
Körfez’deki tüm enerji ihracatçıları
-
sözleşmelerini askıya almak zorunda kalabilir
-
ve günler içinde üretim durabilir.
Enerji piyasalarında bu durum “force majeure” (mücbir sebep) ilan edilmesi anlamına geliyor.
Tahvil Pazarında Büyük Panik: Küresel Faizler Hızla Yükseliyor
Katar LNG Tesisi Saldırıya Uğradı
Dünyanın ikinci büyük LNG üreticisi olan Katar, bu hafta ülkenin en büyük sıvılaştırılmış doğalgaz tesislerinden biri olan Ras Laffan’ın İran’a ait bir drone saldırısıyla vurulmasının ardından force majeure ilan etti.
Kaabi, saldırının ardından üretimin normale dönmesinin haftalar hatta aylar sürebileceğini söyledi.
Enerji Bakanı şu açıklamayı yaptı:
“Savaş bugün bile sona erse normal teslimat düzenine dönmemiz haftalar hatta aylar sürebilir.”
Petrol 150 Dolara Çıkabilir
Kaabi’ye göre tankerlerin Hürmüz Boğazı’ndan geçememesi durumunda petrol fiyatlarında çok sert bir yükseliş görülebilir.
Bakan şu tahminde bulundu:
-
Petrol fiyatı 2–3 hafta içinde 150 dolar seviyesine çıkabilir.
Hürmüz Boğazı dünya enerji ticaretinin en kritik noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Küresel petrol ve gaz ticaretinin yaklaşık beşte biri bu dar su yolundan geçiyor.
Avrupa Enerji Kriziyle Karşılaşabilir
Katar gazının Avrupa’ya doğrudan ihracatı sınırlı olsa da Kaabi’ye göre kriz Avrupa’yı ciddi şekilde etkileyebilir.
Çünkü:
-
Asya’daki alıcılar gaz için daha yüksek fiyat teklif edebilir
-
Avrupa piyasası ise arz sıkıntısı yaşayabilir.
Bakan ayrıca Körfez ülkelerinin sözleşmelerini yerine getirememesi halinde küresel enerji piyasasında büyük dengesizlikler oluşacağını söyledi.
Küresel Ekonomi İçin Büyük Risk
Kaabi, savaşın uzaması halinde küresel ekonomik büyümenin ciddi şekilde zarar görebileceğini belirtti.
Enerji Bakanı şu uyarıyı yaptı:
“Bu savaş birkaç hafta sürerse dünya ekonomileri büyük darbe alır. Enerji fiyatları yükselir, bazı ürünlerde kıtlık yaşanır ve fabrikalar üretim yapamaz hale gelir.”
Enerji Projeleri de Gecikebilir
Katar’ın dev North Field gaz sahası genişletme projesi de savaş nedeniyle risk altında.
Yaklaşık 30 milyar dolarlık yatırım ile Katar’ın LNG üretim kapasitesinin:
-
yıllık 77 milyon tondan 126 milyon tona çıkarılması planlanıyordu.
Kaabi, çatışmaların uzaması halinde bu genişleme planlarının gecikebileceğini söyledi.
Hürmüz Boğazı Fiilen Kapanma Noktasında
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından bölgedeki deniz trafiği büyük ölçüde durdu.
Son günlerde:
-
en az 10 gemi saldırıya uğradı
-
sigorta primleri hızla yükseldi
-
birçok armatör gemilerini bölgeye göndermeyi reddetti.
ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan donanmasının tankerleri boğazdan geçireceğini ve sigorta desteği sağlayacağını açıklasa da Kaabi bunun yeterli olmayacağını söyledi.
“Bölgede Ticaret de Durabilir”
Kaabi’ye göre risk sadece enerji piyasasıyla sınırlı değil.
Hürmüz Boğazı üzerinden yalnızca petrol ve gaz değil aynı zamanda:
-
petrokimya ürünleri
-
gübre hammaddeleri
-
birçok sanayi girdisi
taşınıyor.
Bu nedenle boğazın kapanması küresel ticaret zincirinde büyük kırılmalar yaratabilir.
Katar Üretimi Güvenlik Sağlanana Kadar Başlamayacak
Katar Enerji CEO’su da olan Kaabi, üretimin ancak çatışmalar tamamen sona erdiğinde yeniden başlayabileceğini söyledi.
“Askerî otoriteler saldırıların tamamen durduğunu söylemeden çalışanlarımızı tehlikeye atamayız.”
Katar’ın LNG filosundaki 128 tankerinden sadece 6–7’sinin hazır durumda olduğunu belirten Kaabi, normal ihracat düzenine dönüşün zaman alacağını ifade etti.
Küresel Enerji Piyasası Alarmda
Enerji piyasaları şu anda:
-
Orta Doğu’daki savaşın seyri
-
Hürmüz Boğazı’nın açık kalıp kalmayacağı
-
tanker trafiğinin yeniden başlayıp başlamayacağı
gibi gelişmeleri yakından izliyor.
Analistler, çatışmaların uzaması halinde petrol ve gaz piyasasında 2000’li yılların en büyük arz şoklarından birinin yaşanabileceğini belirtiyor.
FT
