İran Savaşı Yeniden Alevlenirken Brent 110 Doları Aştı

İran ile ABD-İsrail hattında tırmanan gerilim, Hürmüz Boğazı’nda fiili bir kriz ortamı yaratırken küresel enerji piyasaları sert tepki verdi. İran’ın boğazı kapatma tehdidi ve Körfez’de artan askeri hareketlilik, petrol arzına ilişkin endişeleri artırdı. Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrol fiyatı 110 doların üzerine çıkarak son dönemin en yüksek seviyelerine ulaştı.

Hürmüz Boğazı Krizi: Küresel Arz Tehlikede

İran Devrim Muhafızları’nın Hürmüz Boğazı’nı kapattığını açıklaması, küresel enerji piyasalarında alarm zillerinin çalmasına neden oldu. Yapılan açıklamada, İsrail ve ABD ile bağlantılı limanlara yönelik tüm deniz geçişlerinin yasaklandığı duyuruldu.

İran donanmasının uyarıları üzerine farklı ülkelere ait üç konteyner gemisinin geri dönmek zorunda kaldığı bildirildi. Bu gelişme, dünya petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz’de fiili bir kesinti riskinin oluştuğuna işaret ediyor.

İran Kara Kuvvetleri Komutanı Ali Cihanşahi’nin “Kara savaşı düşman için daha tehlikeli olacak” açıklaması ise çatışmanın sadece denizle sınırlı kalmayabileceğine dair güçlü bir sinyal verdi.

Körfez’de Gerilim Tırmanıyor

Bölgede tansiyon hızla yükselirken Körfez ülkeleri de askeri hazırlıklarını artırıyor. Birleşik Arap Emirlikleri’nin Hürmüz Boğazı’na donanma sevk etmeye hazırlandığı yönündeki haberler, çatışmanın bölgesel bir savaşa dönüşme riskini güçlendirdi.

Öte yandan İran’ın Kuveyt ve Suudi Arabistan’a eş zamanlı saldırılar düzenlediği bildirildi.

• Kuveyt’te Mubarek el-Kebir Limanı İHA ve seyir füzeleriyle hedef alındı
• Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’a 6 füze fırlatıldığı açıklandı

Kuveyt makamları, limanda altyapı hasarı oluştuğunu ancak can kaybı yaşanmadığını duyurdu.

İran ayrıca bölgede ABD güçlerinin bulunduğu alanların hedef alınabileceğini belirterek sivillere bu bölgelerden uzak durmaları çağrısı yaptı.

Trump İran’a 10 gün ek süre verdi, ama yatırımcılar ikna olmuyor

Enerji Altyapısı Hedefte

İran basını, Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki kritik enerji tesislerinin potansiyel hedefler arasında olduğunu öne sürdü.

Risk altındaki tesisler arasında:

• Dubai’deki Cebel Ali enerji ve su arıtma tesisleri
• El Tavile ve M İstasyonu elektrik santralleri
• Muhammed bin Raşid Güneş Enerjisi Parkı
• Abu Dabi’deki Baraka Nükleer Santrali

Uzmanlara göre enerji altyapısına yönelik olası saldırılar, petrol fiyatlarında çok daha sert ve kalıcı yükselişlere yol açabilir.

İsrail’den Sert Mesaj

İsrail Savunma Bakanı İsrael Katz, İran’a yönelik tehditlerini artırdı. Katz, İran’ın İsrailli sivilleri hedef almasının “ağır ve artan sonuçları” olacağını belirterek, İran’ın askeri ve stratejik kapasitesinin hedef alınmaya devam edeceğini söyledi.

Bu açıklamalar, bölgedeki askeri gerilimin daha da tırmanabileceğine işaret ediyor.

Petrol Fiyatları Sert Yükseldi

Jeopolitik risklerin hızla artmasıyla birlikte petrol fiyatları da güçlü bir yükseliş kaydetti.

• Brent petrol: %2,7 artışla 110,94 dolar
• WTI petrol: %2,7 artışla 97 dolar seviyesine yaklaştı

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a Hürmüz Boğazı’nı açması için verdiği 10 günlük süre ve enerji altyapısına yönelik saldırıları geçici olarak durdurma kararı piyasaları sakinleştirmeye yetmedi.

Trump, İran ile görüşmelerin “çok iyi gittiğini” ifade etse de piyasalar bu açıklamaları yeterince güven verici bulmadı.

Hürmüz’de Kritik Eşik

Hürmüz Boğazı, günlük yaklaşık 18 milyon varil petrol ve yakıtın geçtiği dünyanın en önemli enerji geçiş noktası konumunda.

Analizlere göre:

• Şimdiye kadar yaklaşık 500 milyon varillik arz kaybı oluştu
• Küresel sistem “tamponlu” yapıdan “kırılgan” yapıya geçti
• Stoklar hızla eriyor, yeni şoklara karşı dayanıklılık azalıyor

Rystad Energy petrol analisti Paola Rodriguez-Masiu, piyasaların bugüne kadar arz şokunu absorbe ettiğini ancak bu dönemin sona erdiğini vurguluyor.

Küresel Piyasalar İçin Ne Anlama Geliyor?

Mevcut gelişmeler üç kritik sonucu beraberinde getiriyor:

1. Petrol fiyatlarında yukarı yönlü risk kalıcı hale geliyor
Hürmüz’de kalıcı bir kesinti, fiyatları çok daha yüksek seviyelere taşıyabilir.

2. Enflasyon baskısı yeniden artabilir
Enerji fiyatlarındaki yükseliş, küresel enflasyonla mücadeleyi zorlaştıracak.

3. Finansal piyasalarda oynaklık artacak
Jeopolitik riskler, özellikle gelişmekte olan ülkelerde sermaye akımlarını etkileyebilir.