Dünya Ekonomisi
İran Savaşı: İslamabad Görüşmeleri Belirsiz, Petrol Fiyatlarında Yeni Sıçrama Riski
Muhtemelen Islamabad'da taraflar görüşmeyecek. Brent petrolün $130/varile sıçraması öngörüleri var.
ABD ile İran arasında yürütülen ateşkes ve müzakere süreci belirsizliğini korurken, taraflar arasında doğrudan temas ihtimali zayıflıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki fiili kapanma petrol arzını ciddi biçimde kısıtlarken, enerji fiyatlarında yeni bir sıçrama riski gündemde.
İslamabad Temasları: Dolaylı Diplomasi, Sınırlı İlerleme
ABD’nin yeni müzakere turu için Pakistan’a heyet gönderme planına rağmen İran tarafı doğrudan görüşmeye kapıyı kapatmış durumda.
Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın İslamabad’da temaslarda bulunması beklenirken, İran’ın mesajlarını Pakistan üzerinden ileteceği belirtiliyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi’nin Pakistan’da temaslarda bulunduğu, ancak ABD heyetiyle doğrudan görüşmeye sıcak bakmadığı ifade ediliyor.
ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın yeni bir teklif hazırlığında olduğunu öne sürerken, Beyaz Saray cephesi son günlerde “sınırlı ilerleme” sinyalleri veriyor.
Savaşın Maliyeti ve ABD İç Siyasetine Etkisi
ABD-İran savaşının maliyeti hızla artıyor. ABD medyasına göre:
- Toplam maliyet: 28–35 milyar dolar
- Günlük harcama: yaklaşık 1 milyar dolar
Artan maliyetler ve askeri stokların tükenmesi, ABD’nin diğer bölgelerdeki savunma kapasitesini de zorlamaya başladı.
İç politikada ise tablo olumsuz:
- 2026 ilk çeyreğinde Trump’ın ekonomi yönetimine destek: %40’ın altında
- Memnuniyetsizlik oranı: %60
Uzmanlara göre, yaklaşan ara seçimlerde seçmen davranışı büyük ölçüde savaşın seyri ve petrol fiyatlarına bağlı olacak.
ABD Enerji Politikası: Şeyl Üretimi Beklentiyi Karşılamıyor
Washington yönetimi yerli petrol üretimini artırmak için baskı kurarken, sektör beklentileri sınırlı:
- Enerji şirketlerinin %43’ü üretim artışının günlük 250 bin varilin altında kalacağını öngörüyor
Bu durum, siyasi hedeflerle piyasa gerçekleri arasındaki farkı ortaya koyuyor.
Hürmüz Boğazı: Küresel Arzda Daralma
Hürmüz Boğazı’nda trafik savaş öncesine kıyasla dramatik biçimde düştü:
- Günlük geçiş sayısı: 130’dan 5’e geriledi
- Süper tanker trafiği: neredeyse tamamen durdu
İran’ın tanker saldırıları ve ABD’nin deniz ablukası, küresel enerji akışını ciddi biçimde sekteye uğratıyor.
Petrol Fiyatlarında 130 Dolar Senaryosu
Enerji piyasalarında yukarı yönlü riskler artıyor:
- Brent petrol bu hafta: %15–17 yükseldi
Analistlere göre:
- Hürmüz’de aksama 1 ay sürerse: 110 dolar/varil
- 2 ay sürerse: 130 dolar/varil
Goldman Sachs ise spot fiyatların vadeli fiyatların üzerine çıkmasının, fiziki arz sıkışıklığının henüz tam fiyatlanmadığını gösterdiğini belirtiyor.
Ateşkes Var, Normalleşme Yok
Trump’ın ateşkesi uzatma kararına rağmen sahada kalıcı bir çözüm görünmüyor:
- İran hava sahası kademeli açılıyor
- Uçuşlar yeniden başlıyor
- Ancak Hürmüz geçişleri hâlâ sınırlı
İsrail–Lübnan hattında ateşkes uzatılırken, güney Lübnan’da çatışmalar sürüyor.
Sonuç: Belirsizlik Enerji Piyasalarını Sıkıştırıyor
ABD-İran hattında diplomasi tıkanırken, Hürmüz Boğazı’ndaki daralma küresel enerji piyasalarının ana belirleyicisi olmaya devam ediyor.
Kısa vadede:
- Petrol fiyatlarında yukarı yönlü risk
- Küresel büyüme üzerinde baskı
- Enflasyon beklentilerinde artış
ön plana çıkıyor.
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
