Harvard’da Epstein Depremi: Larry Summers Akademik Kariyerine Veda Etti

Dünya ekonomi politikasının en nüfuzlu isimlerinden biri olan eski ABD Hazine Bakanı ve Harvard Üniversitesi eski başkanı Larry Summers, hüküm giymiş cinsel suçlu Jeffrey Epstein ile olan geçmişteki bağlarına yönelik yürütülen kurum içi incelemelerin ardından üniversitedeki tüm görevlerinden ayrıldığını duyurdu.

Harvard Üniversitesi tarafından yapılan resmi açıklamada, Summers’ın Mossavar-Rahmani İşletme ve Yönetim Merkezi’ndeki eş direktörlük görevinden istifa ettiği ve fakültedeki diğer akademik pozisyonlarından emekli olduğu belirtildi. Bu çarpıcı ayrılık, Nobel ödüllü bilim insanı Richard Axel’ın da benzer gerekçelerle Columbia Üniversitesi’ndeki liderlik görevini bırakmasından sadece bir gün sonra gerçekleşti.

Skandalın Perde Arkası: E-Postalar ve “Kanat Adamı” Tartışması

ABD Adalet Bakanlığı’nın 2019 yılında hücresinde ölü bulunan Epstein’e yönelik soruşturma kapsamında milyonlarca belgeyi kamuoyuna açması, akademik ve siyasi dünyada sarsıntı yaratmaya devam ediyor. Ortaya çıkan belgeler, Summers’ın Epstein ile finansçının 2019’daki tutuklanmasından sadece bir gün öncesine kadar yazışmaya devam ettiğini kanıtlıyor.

E-posta kayıtlarında Epstein’ın Summers’a “kanat adamı” (wingman) şeklinde hitap ettiği ve Summers’ın özel hayatına dair tavsiyeler aldığı görülüyor. Her ne kadar Summers hakkında herhangi bir istismar suçlaması bulunmasa da, Epstein’ın 2008 yılında reşit olmayan bir çocukla fuhuş suçundan hüküm giymiş olmasına rağmen bu samimiyetin sürdürülmüş olması, Harvard yönetimini harekete geçirdi.

Summers, BBC’ye yaptığı açıklamada bu kararın “zorlu” olduğunu ancak bundan sonraki süreçte “fahri başkan” sıfatıyla küresel ekonomik meseleler üzerine araştırma ve yorumlarına odaklanacağını belirtti.

Siyasi Nüfuz ve OpenAI Ayrılığı

Bill Clinton döneminde Hazine Bakanlığı, Barack Obama döneminde ise Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörlüğü yapan Summers, sadece bir akademisyen değil, küresel finansın mimarlarından biriydi. Ancak Epstein dosyalarının sızması, Summers’ın teknoloji dünyasındaki yerini de sarstı; ünlü ekonomist yakın zamanda yapay zeka devi OpenAI’ın yönetim kurulundan da istifa etmişti.

Harvard yönetimi, ayrılığın “Epstein ile ilgili belgelerin üniversite tarafından incelenmesi süreciyle doğrudan bağlantılı” olduğunu vurguladı. Summers, daha önce öğrencilerine hitaben yaptığı bir konuşmada Epstein ile olan yazışmaları nedeniyle “pişmanlık” duyduğunu ifade etmişti.

---

Larry Summers ve “Seküler Durgunluk” (Secular Stagnation) Hipotezi

Larry Summers, her ne kadar son dönemde skandallarla anılsa da, modern ekonomi literatürüne damga vuran en önemli teorisyenlerden biridir. Summers’ın 2013 yılında IMF konferansında yeniden canlandırdığı “Seküler Durgunluk” (Secular Stagnation) hipotezi, gelişmiş ekonomilerin neden uzun süreli düşük büyüme, düşük enflasyon ve düşük faiz sarmalından çıkamadığını açıklamaktadır.

Teorinin Temel Direkleri

Bu hipotez, küresel ekonomideki yapısal bir dengesizliğe işaret eder. Summers’a göre, dünyada aşırı bir tasarruf fazlası bulunurken, buna karşılık gelen yatırım talebi oldukça yetersizdir. Bu durum, ekonomiyi dengede tutacak olan “doğal faiz oranını” (nötr faiz) sıfırın altına, hatta negatif seviyelere çekmektedir.

• Likidite Tuzağı: Faiz oranları doğal olarak çok düşük seyrettiği için, merkez bankaları faiz indirse bile ekonomiyi canlandırmakta zorlanır.

• Kronik Talep Eksikliği: Summers, bu durumun geçici bir kriz olmadığını, aksine gelişmiş ülkelerin yeni normali olan kronik bir “talep eksikliği” olduğunu savunur.

• Çözüm Önerisi: Summers, para politikasının (faiz artırımı/indirimi) bu sarmalı kırmada yetersiz kaldığını; hükümetlerin büyümeyi tetiklemek için agresif maliye politikaları, büyük altyapı yatırımları ve kamu harcamalarına yönelmesi gerektiğini ileri sürer.

Summers’ın bu teorisi, özellikle 2008 finansal krizi sonrası dönemde Batı ekonomilerinin yaşadığı “kayıp on yılları” anlamlandırmak için temel bir referans noktası haline gelmiştir. Bugün Epstein soruşturması nedeniyle akademik sahneden çekilse de, “Seküler Durgunluk” teorisi küresel ekonomi tartışmalarının merkezinde kalmaya devam edecektir.

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]