Dünya Ekonomisi
Goolsbee: “Merkez Bankası Bağımsızlığı Aşınırsa Enflasyon Patlar”
Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, CNBC’ye verdiği röportajda, son dönemde Fed’e ve Fed Başkanı Jerome Powell’a yönelik siyasi ve hukuki baskıların enflasyon açısından ciddi risk oluşturduğunu söyledi.
Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, CNBC’ye verdiği röportajda, son dönemde Fed’e ve Fed Başkanı Jerome Powell’a yönelik siyasi ve hukuki baskıların enflasyon açısından ciddi risk oluşturduğunu söyledi.
Goolsbee, “Merkez bankasının bağımsızlığını zedeleyen her şey büyük bir sorundur. Eğer bu bağımsızlık ortadan kaldırılmaya çalışılırsa, enflasyon kükreyerek geri gelir” ifadelerini kullandı.
Bu açıklamalar, Powell’ın Fed’in Washington’daki genel merkezinde yürütülen milyarlarca dolarlık yenileme projesi nedeniyle ABD Adalet Bakanlığı tarafından ifadeye çağrıldığını doğrulamasının hemen ardından geldi. Projede yaşanan maliyet artışları, Beyaz Saray ile Fed arasında uzun süredir gerilim konusu.
Powell’a Soruşturma Tartışması: “Faiz Baskısının Aracı mı?”
Goolsbee, doğrudan hukuki sürece yorum yapmadığını vurgulasa da, Powell’ın pazar günü yaptığı ve soruşturmanın faiz politikası üzerinden baskı kurma amacı taşıyabileceği yönündeki açıklamasına katıldığını söyledi.
“Faiz kararlarına katılmadığınız için bir soruşturmayı bahane ediyorsanız, bu çok tehlikeli bir noktadır. Orada olmamalıyız” diyen Goolsbee, Fed’in siyasi tartışmaların dışında kalmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump, uzun süredir Fed’i ve Powell’ı hedef alan sert açıklamalarıyla dikkat çekiyor. Trump, faizlerin çok daha hızlı düşürülmesini isterken, Powell için sık sık “Too Late” (Geç Kalan) lakabını kullanıyor. Oysa Fed, Eylül 2025’ten bu yana politika faizini üç kez indirmiş durumda.
Powell’ın Fed Başkanlığı görevi Mayıs ayında sona eriyor. Ancak Powell, isterse 2028’e kadar Fed Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yapmaya devam edebilecek.
“Zimbabwe, Rusya ve Türkiye Örneği” Vurgusu
Goolsbee, merkez bankalarına yönelik cezai soruşturmaların genellikle gelişmiş ekonomilerde görülmediğini savunarak dikkat çeken bir karşılaştırma yaptı.
“Merkez bankalarının kriminal soruşturmalarla karşı karşıya kaldığı ülkeler var. Ama bunlar genellikle Zimbabwe, Rusya, Türkiye gibi, gelişmiş ekonomi olarak tanımlamayacağınız yerler” diyen Goolsbee, bu tür uygulamaların para politikasına olan güveni hızla aşındırdığını belirtti.
Goolsbee, geçmişte Demokrat Parti’ye yakın bir isim olarak biliniyor. Barack Obama döneminde Ekonomik Danışmanlar Konseyi başkanlığı yapan ve 2020’de Joe Biden’ın kampanyasında danışmanlık görevinde bulunan Goolsbee, Fed’e katıldıktan sonra siyasi kimliğini tamamen geride bıraktığını vurguladı.
“Fed’e yemin ettiğiniz anda, seçim işlerinden çıkmış olursunuz” diyen Goolsbee, Powell’ı da “enflasyonu resesyona yol açmadan düşürdüğü için Fed başkanları arasında ilk turda Hall of Fame’e girecek bir isim” olarak tanımladı.
Fitch: ABD Ekonomisi Güçlü, Ancak Faiz İndirimi Kapıda
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, ABD ekonomisine ilişkin son değerlendirmesinde tüketici dayanıklılığının 2026 yılında da süreceğini bildirdi.
Fitch’e göre güçlü hanehalkı bilançoları ve yavaşlamakla birlikte hâlâ sağlıklı seyreden gelir artışı, tüketici harcamalarını desteklemeye devam ediyor. Kurumun verilerine göre ABD’de tüketici harcamaları 2025’in ilk çeyreğinde yüzde 0,6, ikinci çeyreğinde yüzde 2,6 ve üçüncü çeyreğinde yıllık bazda yüzde 3,5 arttı.
Nominal harcanabilir gelir artışı 2025’in son çeyreğinde yüzde 4,4 olurken, reel gelir artışı Aralık 2025 itibarıyla yüzde 1,6’ya geriledi. Fitch, bu yavaşlamada işgücü piyasasındaki ivme kaybının etkili olduğunu vurguladı.
“K Şeklinde Ayrışma” Derinleşiyor
Fitch raporunda, yüksek gelirli hanehalklarının ücret artışlarının düşük gelirli kesimleri belirgin şekilde geride bıraktığı ve bu durumun “K şeklinde” gelir ayrışmasını derinleştirdiği ifade edildi. Enflasyonun düşük gelir grupları üzerindeki etkisi nedeniyle bu ayrışmanın daha da görünür hale geldiği kaydedildi.
Hisse senedi piyasalarındaki güçlü performans sayesinde tüketicilerin net varlığı 2025’in üçüncü çeyreğinde yıllık bazda yüzde 3,5 artarak rekor seviyeye ulaştı. Bu artışın, geçen yıl tüketici harcamalarına önemli katkı sağladığı belirtildi.
Fitch Ratings ABD Ekonomik Araştırmalar Başkanı Olu Sonola, tüketim artışının 2025’te ortalama yüzde 2,1, 2026’da ise yüzde 1,7 olmasını beklediklerini açıkladı. Sonola, “Enflasyonun yüzde 3’ün üzerinde kalmasının muhtemel olduğu bir ortamda, Fed’in 2026’da iki faiz indirimi yapmasını öngörüyoruz” dedi.
İşsizlik Başvuruları Düşük: Piyasa Henüz Dağılmadı
ABD işgücü piyasasına ilişkin son veriler, endişelere rağmen ani bir bozulmaya işaret etmiyor. 10 Ocak ile biten haftada işsizlik maaşı başvuruları 9 bin kişi azalarak 198 bine geriledi. Bu rakam, piyasa beklentisi olan 215 binin oldukça altında kaldı.
İşsizlik başvuruları, işten çıkarmaların en hızlı göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor. Aralık ayında istihdam artışı zayıf kalmasına rağmen, işten çıkarmalar ve işsizlik oranı düşük seviyelerini korudu.
Aralık ayında sadece 50 bin yeni istihdam yaratılırken, işsizlik oranı yüzde 4,5’ten yüzde 4,4’e gerileyerek Haziran’dan bu yana ilk düşüşünü kaydetti.
Kaynak: CNBC, Fitch Ratings, ABD Çalışma Bakanlığı
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
