Dünya Ekonomisi
Goldman Sachs: Hürmüz şoku tarihin en büyük petrol arz krizine dönüşebilir
GS petrol fiyat tahminlerini de yükseltti
Goldman Sachs, İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler nedeniyle petrol piyasasında “tarihin en büyük arz şoku”nun yaşandığını belirterek 2026 petrol fiyat tahminlerini yukarı revize etti. Banka, Brent petrol için 85 dolar, WTI için 79 dolar ortalama fiyat öngörürken, arz kayıplarının yüz milyonlarca varile ulaşabileceğini vurguladı. Enerji piyasalarında ise kısa vadeli dalgalanmaya rağmen yukarı yönlü risklerin sürdüğü belirtiliyor.
Goldman Sachs’tan çarpıcı uyarı: “En büyük arz şoku”
Goldman Sachs analistlerine göre İran savaşıyla birlikte Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kesintiler, küresel petrol piyasasında bugüne kadarki en büyük arz şokunu tetikledi.
Banka, enerji arzının büyük ölçüde Orta Doğu’da yoğunlaşmasının ve altyapının kırılgan yapısının bu krizi daha da derinleştirdiğine dikkat çekti.
2026 petrol tahminleri yükseltildi
Goldman Sachs, petrol fiyatlarına ilişkin beklentilerini yukarı yönlü revize etti:
- Brent petrol: 85 dolar (önceki: 77 dolar)
- WTI petrol: 79 dolar (önceki: 72 dolar)
Analistler, bu revizyonun temelinde Hürmüz Boğazı’ndaki akışın uzun süre düşük kalacağı beklentisinin bulunduğunu belirtti.
Haftaya korkunç başlangıç: Asya borsaları %5’in üzerinde düştü
Senaryo: Akış %5’e düşüyor
Goldman’ın temel senaryosuna göre:
- Hürmüz’den petrol akışı 6 hafta boyunca normalin %5’i seviyesinde kalacak
- Ardından 1 ay içinde kademeli toparlanma yaşanacak
Bu süreçte küresel petrol arzında ciddi daralma bekleniyor.
800 milyon varillik kayıp riski
Analizlere göre Orta Doğu’daki üretim kaybı:
- Günlük 11 milyon varilden 17 milyon varile kadar çıkabilir
- Toplamda 800 milyon varilin üzerinde arz kaybı oluşabilir
Bu büyüklük, modern enerji piyasalarında benzeri görülmemiş bir şok anlamına geliyor.
Petrol piyasasında oynaklık sürüyor
Piyasada sert dalgalanmalara rağmen petrol fiyatları yüksek seviyelerde kalmaya devam ediyor:
- Brent petrol: 112 dolar civarında
- WTI petrol: 98 dolar seviyesinde
Brent ile WTI arasındaki farkın 14 doların üzerine çıkması, küresel arz riskinin fiyatlara yansıdığını gösteriyor.
Altında şok düşüş: Savaş, petrol krizi ve belirsizlik artarken neden geriliyor?
Kısa vadeli düşüşler “geçici”
Uzmanlara göre son günlerde görülen sınırlı fiyat düşüşleri:
- Düşük likidite
- Kâr realizasyonu
gibi teknik nedenlerden kaynaklanıyor.
Ancak genel eğilim yukarı yönlü olmaya devam ediyor. Analistler, petrolün yeniden 120 dolar seviyesini test edebileceğini belirtiyor.
ABD ve İran restleşmesi piyasayı geriyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik sert ültimatomu, piyasadaki risk algısını artırdı.
Trump, Hürmüz Boğazı’nın açılmaması halinde İran’ın enerji tesislerini hedef alacaklarını açıkladı.
İran ise buna karşılık:
- Bölgedeki enerji altyapısını vuracağını
- Krizin daha da büyüyebileceğini
duyurdu.
Enerji altyapısı doğrudan hedefte
Savaşın en kritik boyutlarından biri enerji tesislerine yönelik saldırılar oldu.
- Körfez’de önemli enerji tesisleri hasar gördü
- Hürmüz Boğazı’ndan geçen sevkiyat büyük ölçüde aksadı
- Küresel arzın yaklaşık %20’si risk altında
Irak üretimi sert düştü
Krizin etkileri bölge genelinde hissediliyor.
Irak’ta:
- Yabancı şirketlerin işlettiği sahalarda “force majeure” ilan edildi
- Günlük üretim 3,3 milyon varilden 900 bin varile düştü
Bu da küresel arz sıkışıklığını daha da artırıyor.
ABD’den geçici çözüm: İran petrolü serbest
Arz sıkışıklığını hafifletmek için ABD, denizde bekleyen İran petrolüne yönelik yaptırımları geçici olarak kaldırdı.
Bu adım sonrası:
- Hindistan rafinerileri İran petrolü alımına hazırlanıyor
- Asya’daki diğer alıcılar da benzer adımları değerlendiriyor
Sonuç: Enerji piyasasında yapısal risk dönemi
Goldman Sachs’a göre mevcut kriz, yalnızca geçici bir şok değil, enerji piyasalarının yapısal kırılganlıklarını ortaya çıkaran bir dönüm noktası.
Petrol üretiminin belirli bir coğrafyada yoğunlaşması ve altyapının kırılganlığı, benzer krizlerin gelecekte de yaşanabileceğine işaret ediyor.
Bu nedenle piyasalarda sadece fiyat değil, enerji güvenliği tartışmaları da yeniden ön plana çıkmış durumda.
Bloomberg, CNBC
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
