Dünya Ekonomisi
Avrupa’da yapay zekâ ve savunma start-up’larına milyarlarca euroluk yatırım akıyor
Yapay Zeka ve savunma bir trilyon dolara kadar sermaye topluyor. Sermaye getirisi kavramı hiçe atıldı
Avrupa’da yapay zekâ (AI) ve savunma teknolojileri alanında faaliyet gösteren start-up’lar, yatırımcıların odağına yerleşmiş durumda. 2025’te kıta genelinde risk sermayesi yatırımları pandemi sonrası en yüksek seviyeye çıkarken, artışın ana motoru AI ve savunma teknolojileri oldu. Yükselen değerlemeler, Avrupa’nın teknolojik egemenlik ve güvenlik arayışının yatırım cephesinde güçlü bir karşılık bulduğunu gösteriyor.
Risk sermayesi yatırımları pandemi sonrası zirvede
PitchBook verilerine göre Avrupa’da toplam risk sermayesi yatırımları 2025 yılında yüzde 5 artarak 66 milyar euroya ulaştı. Bu rakam, pandemi sonrasındaki en yüksek seviye olarak kayda geçti. Artışın büyük bölümü, yapay zekâ ve savunma teknolojileri alanındaki büyük ölçekli yatırımlardan kaynaklandı.
Piyasa kaynaklarına göre, bu iki sektördeki birçok Avrupa merkezli start-up, önceki turlara kıyasla çok daha yüksek değerlemelerle yeni finansman görüşmeleri yürütüyor.
Yapay zekâda değerlemeler hızla yükseliyor
İsveç merkezli hukuk teknolojileri şirketi Legora, yaklaşık 4 milyar dolarlık değerleme üzerinden yeni bir yatırım turu için görüşmeler yürütüyor. Bu rakam, şirketin geçen yıl ekim ayında ulaştığı 1,8 milyar dolarlık değerlemenin iki katından fazla.
Londra merkezli AI avatar şirketi Synthesia, kısa süre önce 4 milyar dolar değerleme üzerinden 200 milyon dolar fon topladı. Ses tabanlı yapay zekâ alanında faaliyet gösteren ElevenLabs ise Sequoia Capital liderliğinde gerçekleşen 500 milyon dolarlık yatırım turu sonrası 11 milyar dolar değerlemeye ulaştı.
Savunma teknolojilerinde güçlü ivme
Savunma teknolojileri tarafında da benzer bir tablo dikkat çekiyor. Münih merkezli uydu fırlatma şirketi Isar Aerospace, yaklaşık 1 milyar dolar değerleme ile yeni bir finansman turu üzerinde çalışıyor.
Geçen yıl Almanya merkezli drone üreticileri Helsing ve Quantum-Systems, toplamda 1 milyar euroya yakın yatırım almıştı. Bu büyük turlar, savunma teknolojilerinin Avrupa’daki yatırım gündeminin merkezine yerleştiğini gösteriyor.
Hukuk firması Cooley’nin ortağı Aaron Archer’a göre, “Savunma ve yapay zekâ, şu anda en sıcak iki sektör. Atlantik’in her iki yakasında da büyük ölçekli yatırımlar hızlanıyor ve bu trendin devam etmesi bekleniyor.”
Çıkışlar da artıyor, ama balon endişesi gündemde
PitchBook verileri, yatırımcıların güçlü piyasa koşullarını fırsata çevirerek çıkışlara da yöneldiğini gösteriyor. Halka arzlar ve şirket satışları yoluyla gerçekleşen çıkış işlemleri artış eğiliminde.
2025’te AI bağlantılı yatırımlar, Avrupa’daki tüm risk sermayesi işlemlerinin yüzde 35’inden fazlasını oluşturdu. Bu işlemlerin toplam hacmi 23,5 milyar euroya ulaşarak, 2024’teki 17,7 milyar euro seviyesinin belirgin şekilde üzerine çıktı.
Ancak değerlemelerdeki hızlı yükseliş, ABD’de olduğu gibi Avrupa’da da “balon” tartışmalarını beraberinde getiriyor. Google DeepMind CEO’su Demis Hassabis, yapay zekâ sektöründeki bazı alanlarda yatırımcı coşkusunun “giderek balon benzeri” bir hâl aldığını söyleyerek uyarıda bulundu.
Savunma yatırımlarında Ukrayna savaşı etkisi
AI dışındaki alanlarda ise savunma ve güvenlik odaklı start-up’lara yapılan yatırımlar 2025’te yüzde 55 artarak 8,7 milyar dolara ulaştı. Nato Innovation Fund ve Dealroom verilerine göre bu artış, kuantum teknolojileri ve uzay alanındaki geç aşama yatırımlardan beslendi.
Nato Innovation Fund ortağı Sander Verbrugge, 1 milyar euro büyüklüğündeki fonlarının savunma ve “derin teknoloji” yatırımlarına odaklandığını belirterek, “Bu büyüme, ekosistemin artık olgunlaşmaya başladığını gösteriyor” değerlendirmesini yaptı.
“Teknolojik egemenlik” rüzgârı
Uzmanlara göre Avrupa’daki bu yatırım dalgasının arkasında, Ukrayna savaşı sonrası hız kazanan teknolojik ve güvenlik egemenliği arayışı yatıyor. Avrupa hükümetleri, savunma ve kritik teknolojilerde dışa bağımlılığı azaltmayı stratejik öncelik olarak görüyor.
Avrupa merkezli derin teknoloji fonu Kembara’nın kıdemli danışmanı Siraj Khaliq’e göre, “Avrupa hükümetleri kendi teknoloji yığınlarını kurmaya gerçekten önem veriyor. Bu egemenlik rüzgârı küçümsenmemeli.”
Değerlendirme
Yapay zekâ ve savunma teknolojileri, 2025 itibarıyla Avrupa’nın yatırım haritasını yeniden şekillendiriyor. Yükselen değerlemeler balon riskini beraberinde getirse de, jeopolitik belirsizlikler ve güvenlik kaygıları sürdükçe bu alanlara olan sermaye akışının kısa vadede durması beklenmiyor. Avrupa, teknoloji ve savunmada “stratejik özerklik” hedefini artık yalnızca söylemle değil, sermaye gücüyle de destekliyor.
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
