Dünya Ekonomisi
ABD Yüksek Mahkemesi Kararı Küresel Ekonomiye Nefes Aldırmadı
Uzmanlar Yüksek Mahkeme kararıyla Ticaret Savaşları tehlikesinin sonlanmadığını uyarıyor
ABD Yüksek Mahkemesi’nin Başkan Donald Trump’ın bazı gümrük tarifelerini hukuka aykırı bularak iptal etmesi, küresel ekonomi için kısa vadede rahatlama sağlamadı. Analistler, kararın ticaret politikalarında yeni bir belirsizlik dönemini tetikleyeceğini ve Trump yönetiminin farklı yasal araçlarla tarifeleri yeniden devreye sokabileceğini değerlendiriyor.
Trump’a Hukuki Darbe, Piyasalara Belirsizlik
Supreme Court of the United States, Başkan Donald Trump’ın Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’na (IEEPA) dayanarak uygulamaya koyduğu küresel tarifeleri hukuka aykırı buldu.
Karar, Trump’ın tarifeleri ekonomik bir silah olarak kullanma stratejisine ciddi bir darbe olarak görülse de, uzmanlara göre küresel ekonomi açısından somut bir rahatlama anlamına gelmiyor.
Aksine, yeni bir belirsizlik dalgasının kapıda olduğu belirtiliyor. Trump’ın iptal edilen tarifelerin yerine başka yasal dayanaklarla yeni vergiler getirmeye çalışması bekleniyor.
Yüksek Mahkeme’den Gümrük Vergisi Darbesi: Fed’in Faiz Planları Ne Olacak?
10%’luk Yeni Tarifeler ve İade Belirsizliği
Kararın ardından Trump, 150 günlük geçici bir süre için küresel bazda yüzde 10’luk yeni tarifeler açıkladı. Ayrıca iptal edilen vergilerden elde edilen gelirlerin iade edilip edilmeyeceğinin henüz net olmadığını ifade etti.
IEEPA kapsamında uygulanan ve şimdi iptal edilen tarifelerin bugüne kadar 175 milyar dolardan fazla gelir sağladığı tahmin ediliyor.
Ticaret politikalarını izleyen Global Trade Alert’e göre, karar ABD’nin ticaret ağırlıklı ortalama gümrük tarifesini yüzde 15,4’ten yüzde 8,3’e düşürüyor. Ancak bu düşüşün kalıcı olmayabileceği belirtiliyor.
Fed Yetkililerinden Trump’a Açık Tepki: Faiz İndirimi Umutları Zayıflıyor
Çin ve Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Etki
ABD’nin daha yüksek tarife uyguladığı ülkeler açısından kararın etkisi daha dramatik. Çin, Brezilya ve Hindistan için çift haneli oranlarda düşüş söz konusu olsa da, tarifeler yine de tarihsel ortalamaların üzerinde kalıyor.
2025’te yaklaşık 1,2 trilyon dolarlık rekor ticaret fazlası açıklayan Çin, ABD dışı pazarlara yönelerek Trump tarifelerine uyum sağladığını göstermişti.
İkili Anlaşmalar Çözülür mü?
Kararın bir diğer boyutu ise ABD ile ikili ticaret anlaşması yapan ülkeleri ilgilendiriyor. Yaklaşık iki düzine ülke, tarifelerin etkisini azaltmak amacıyla Washington ile özel anlaşmalar imzalamış ve bazı durumlarda ABD’ye yatırım taahhüdünde bulunmuştu.
Uzmanlara göre, Yüksek Mahkeme kararı bu ülkeler için yeniden müzakere imkânı yaratabilir.
Avrupa Parlamentosu Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange, AB ile ABD arasındaki anlaşmanın yakında onay sürecine gireceğini belirtirken, “Keyfi ve sınırsız tarifeler dönemi sona eriyor olabilir” değerlendirmesinde bulundu.
Ancak Bruegel’den Niclas Poitiers, Avrupa’nın bu anlaşmada geri adım atmış göründüğünü ve siyasi soru işaretlerinin sürdüğünü ifade ederek, “Anlaşma belirli koşullar altında çözülebilir” uyarısında bulundu.
IMF ve Küresel Büyüme Beklentisi
Uluslararası Para Fonu (IMF), son Dünya Ekonomik Görünüm raporunda 2026 için küresel büyüme tahminini yüzde 3,3 olarak “dayanıklı” seviyede tuttu.
Öte yandan, New York Fed’in yayımladığı bir rapor, Trump’ın uyguladığı tarifelerin maliyetinin büyük ölçüde Amerikalı tüketiciler tarafından karşılandığını ortaya koydu.
Bu durum, birçok ülkenin tarifelere rağmen mevcut düzenlemelerle yaşamaya alıştığını gösteriyor.
Yeni Bir Ticaret Savaşı mı?
Analistlere göre asıl soru, tarifelerin tamamen ortadan kalkıp kalkmayacağı değil; hangi yasal araçlarla ve hangi kapsamda geri döneceği.
Trump yönetiminin daha önce de farklı düzenlemeler yoluyla ticaret vergilerini devreye soktuğu hatırlatılırken, küresel ticaret aktörlerinin 2025 ilkbaharında yaşanan “karşılıklılık tarifeleri” kaynaklı kaosa benzer bir dönemi tekrar yaşamak istemediği belirtiliyor.
Sonuç olarak, ABD Yüksek Mahkemesi’nin kararı hukuki açıdan önemli bir dönüm noktası olsa da, küresel ekonomi için belirsizlik sona ermiş değil. Ticaret politikalarının geleceği, Washington’ın atacağı yeni adımlara bağlı olacak.
Kaynak: Reuters
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
