Dünya Ekonomisi
ABD PMI verileri alarm veriyor: Büyüme yavaşlıyor, enflasyon hızlanıyor
S&P Global PMI verileri, talepte zayıflama ve maliyetlerde artışın aynı anda yaşandığını gösterirken, stagflasyon riski yeniden gündeme geldi.
ABD ekonomisinde büyüme ivmesi Mart ayında son 11 ayın en düşük seviyesine gerilerken, Orta Doğu’daki savaşın etkisiyle fiyat baskıları hız kazandı. S&P Global PMI verileri, talepte zayıflama ve maliyetlerde artışın aynı anda yaşandığını gösterirken, stagflasyon riski yeniden gündeme geldi.
PMI verileri: Büyüme hız kesiyor
Mart ayına ilişkin öncü PMI verileri:
- Bileşik PMI: 51,9’dan 51,4’e geriledi
- Son 11 ayın en düşük seviyesi
- Büyüme devam ediyor ancak ivme kaybı dikkat çekiyor
Bu tablo, ABD ekonomisinin 2023 son çeyreğinden bu yana en zayıf performansını sergilediğini gösteriyor.
Hizmet sektörü zayıfladı
Ekonomideki yavaşlama özellikle hizmet sektöründe yoğunlaştı:
- Yeni siparişlerde artış yavaşladı
- İhracat talebi geriledi
- Tüketici ve iş dünyası güveni zayıfladı
Jeopolitik belirsizlik ve artan maliyetler, şirketlerin yeni yatırımlara mesafeli yaklaşmasına neden oldu.
İmalat sektörü nispeten güçlü
Hizmetlere kıyasla imalat sektörü daha dirençli kaldı:
- Üretim artışı hızlandı
- Yeni siparişler son 5 ayın en hızlı artışını gösterdi
- İhracat siparişleri 8 ay sonra dengelendi
Şirketlerin stok yapma eğilimi de üretimi destekledi.
Enerji krizi fiyatları yukarı çekiyor
Savaşın en net etkisi fiyatlarda görüldü:
- Girdi maliyetleri son 10 ayın en hızlı artışını kaydetti
- Satış fiyatları Ağustos 2022’den bu yana en yüksek seviyede arttı
Bu artışın ana nedeni:
- Yükselen enerji fiyatları
- Tedarik zinciri aksaklıkları
Tedarik zincirinde bozulma
Savaş, lojistik süreçleri de olumsuz etkiledi:
- Tedarik süreleri Ekim 2022’den bu yana en fazla uzadı
- Şirketler güvenlik amaçlı stok artırıyor
Bu durum maliyetleri daha da yukarı çekiyor.
Japonya’da enflasyon beklentilerin altında: Manşet TÜFE 4. ayda da geriledi
İstihdamda ilk düşüş
Mart ayında dikkat çeken bir diğer gelişme:
- İstihdam bir yıldan uzun sürenin ardından ilk kez geriledi
Şirketler:
- Belirsizlik nedeniyle işe alımları sınırladı
- Maliyetleri düşürmek için temkinli davrandı
Stagflasyon riski gündemde
S&P Global’e göre mevcut tablo:
- Düşük büyüme
- Yüksek enflasyon
kombinasyonuna işaret ediyor.
Baş ekonomist Chris Williamson:
- ABD ekonomisinin büyüme hızının %1 civarına gerilediğini
- Enflasyonun yeniden %4 seviyesine yaklaşabileceğini
belirtti.
Fed için zor denge
Bu gelişmeler, ABD Merkez Bankası (Fed) için politika dengesini zorlaştırıyor:
- Enflasyon riski artıyor
- Büyüme yavaşlıyor
Bu nedenle Fed’in:
- Faiz indiriminde temkinli davranması
- Gerekirse sıkı duruşu koruması
bekleniyor.
Sonuç: Ekonomi kırılgan bir döneme giriyor
ABD ekonomisinde:
- Büyüme zayıflıyor
- Fiyat baskıları artıyor
- İstihdamda yavaşlama başlıyor
Bu tablo, İran savaşı kaynaklı şokun küresel ekonomiye yansımalarının hızlandığını gösteriyor.
Uzmanlara göre, savaşın süresi ve enerji fiyatlarının seyri, önümüzdeki dönemde ekonomik görünümü belirleyecek en kritik faktörler olacak.
