Borsa
Küresel Piyasalarda “İran” Çalkantısı: Trump’ın İyimserliği Tahran Duvarına Çarptı
TSI 06:30: Petrol yine yükseliyor, S&P500 vadelileri ekside
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile müzakerelerin başladığı ve saldırıların beş gün süreyle ertelendiği yönündeki açıklamalarıyla Pazartesi günü bayram havası yaşayan küresel piyasalar, Salı sabahı yerini temkinli bir bekleyişe ve sert kâr satışlarına bıraktı. Tahran’ın “müzakere yok” çıkışı ve petrol fiyatlarındaki hızlı toparlanma, Asya-Pasifik piyasalarında erken saatlerde görülen %3’lük dev kazançların önemli bir kısmını geri almasına neden oldu.
Petrol Fiyatlarında “V” Tipi Dönüş: 100 Dolar Sınırı Yeniden Aşılıyor
Pazartesi günü Trump’ın Truth Social üzerinden yaptığı ve İran’ın enerji altyapısına yönelik saldırıları askıya aldığını duyurduğu sürpriz açıklama, petrol piyasalarında son yılların en büyük günlük düşüşlerinden birini tetiklemişti. Cuma günü 112 doları gören Brent petrol, Pazartesi günü %11’lik bir çöküşle 99 dolara kadar gerilemişti. Ancak bu “barış rallisi” kısa sürdü.
Salı sabahı itibarıyla piyasalar, bölgedeki askeri gerçekliğin diplomatik söylemlerle örtüşmediğini fark ederek yönünü tekrar yukarı çevirdi:
-
Brent Petrol: Mayıs vadeli kontratlarda %3,5’in üzerinde bir artışla 103,7 dolar seviyesine tırmandı.
-
WTI (Batı Teksas) Ham Petrolü: %4’lük bir sıçrama ile 91,72 dolara ulaştı.
Bu hafta potansiyeli en yüksek · 5 HİSSEGARAN ▲ LongGirişNONEEET/P HedefNONEEES/L StopNONEEE+ THYAO, ISCTR, SISE, META ve toplam 5 hisse bu hafta analiz edildi🔒 Tüm seviyeleri görmek için raporu edininÖRNEK RAPORU GÖR →Yatırım tavsiyesi değildir. Detaylar için raporu inceleyiniz.
Interactive Brokers kıdemli ekonomisti José Torres, piyasadaki bu sert dönüşü şu sözlerle özetledi: “Wall Street’teki coşkuya rağmen, Tahran yönetiminin Washington ile herhangi bir hafta sonu görüşmesi yapıldığını reddetmesiyle petrol fiyatları dip seviyelerden hızla uzaklaştı. Uzun sürecek bir savaş riski, yatırımcıların zihnindeki en büyük endişe kaynağı olmaya devam ediyor.”
Asya Borsalarında Ralli Sönümlendi
Güne ABD’deki pozitif kapanışın etkisiyle oldukça güçlü başlayan Asya endeksleri, ilerleyen saatlerde gelen haber akışıyla kazançlarını törpülemek zorunda kaldı.
Güney Kore’de Kospi endeksi, teknoloji hisselerine gelen alımlarla %3’ün üzerinde bir prim yaparak güne damga vurmuştu. Ancak kapanışa doğru bu kazancın yarısını geri vererek günü %1,56 artıda tamamladı. Küçük ölçekli şirketlerin işlem gördüğü Kosdaq ise %1,7 seviyelerinde tutundu.
Japonya cephesinde ise karışık bir seyir hakim. Nikkei 225 endeksi %0,77 yükselişle 51.910 puana ulaşırken, Topix endeksi %1,87 değer kazandı. Japonya’dan gelen ekonomik veriler, gıda fiyatlarındaki stabilizasyon ve yakıt sübvansiyonları sayesinde enflasyonun son dört aydır yavaşladığını ve %1,3 ile Merkez Bankası’nın %2’lik hedefinin altında kaldığını gösterdi. Bu durum, Japon varlıkları için bir miktar koruma sağlasa da bölgesel savaş riski ana belirleyici olmaya devam ediyor.
Trump’ın "5 Dakikalık Rallisi" ve Güven Sorunu
Wall Street, Pazartesi günü Trump’ın sabah 07:05’te paylaştığı "saldırıları durdurun" emriyle tarihi bir volatilite yaşadı. Dow Jones endeksi 631 puan fırlayarak 46.208 puandan kapanırken, Nasdaq %1,38 yükseldi. Ancak bu iyimserliğin ne kadar sürdürülebilir olduğu büyük bir soru işareti.
Hirtle Callaghan Yatırım Direktörü Brad Conger, piyasanın Trump’ın manevralarına verdiği tepkinin riskli olduğunu vurguluyor: "Endişem şu ki; bu artık Trump'ın tek başına verebileceği bir karar değil. Ticaret savaşlarındaki gümrük vergileri gibi bir tweet ile her şeyi geri çeviremezsiniz. Trump'ın piyasaya olan duyarlılığına güvenenlerin inancı boşa çıkabilir."
BCA Research Baş Stratejisti Marko Papic ise durumun vahametini daha net bir dille ifade ediyor: "Eğer bu kriz önümüzdeki 7 ila 10 gün içinde çözülmezse, küresel ekonomide pandemi tarzı bir duraklama yaşanması kaçınılmazdır. Trump'ın geri adımı, reel ekonominin uçurumun kenarında olduğunun farkına vardığını gösteriyor."
Hürmüz Boğazı ve Bölgesel Genişleme Riski
Piyasalardaki en büyük korku, İran’ın küresel petrol sevkiyatının %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü bir koz olarak kullanmaya devam etmesi. Trump’ın boğazın "ortak kontrol" edileceği yönündeki belirsiz açıklamaları piyasaları tatmin etmedi.
Dahası, Wall Street Journal tarafından geçilen bir haber, gerilimi daha da tırmandırdı. Habere göre, Basra Körfezi'ndeki bazı ABD müttefiklerinin İran'a karşı askeri operasyonlara doğrudan katılma eğiliminde olduğu belirtiliyor. Bu durum, çatışmanın sadece ABD-İsrail ve İran arasında kalmayıp, tüm bölgeye yayılma riskini artırıyor.
Bu jeopolitik belirsizlik, tahvil piyasalarını da vurdu. ABD 2 yıllık tahvil getirileri, yüksek petrol fiyatlarının enflasyonu körükleyerek Fed'i faiz artırımına zorlayabileceği beklentisiyle dört baz puan yükseldi. Bloomberg Dolar Endeksi ise %0,3 değer kazanarak güvenli liman arayışını tescilledi.
Güvenli Limanlar ve Emtia Piyasası
Pazartesi günkü sahte bahar havasında Altın ve Gümüş'te sert satışlar görülmüştü. Spot altın %1,5 düşüşle 4.340 dolar seviyesine çekilirken, gümüşte kayıplar %3’ü bulmuştu. Ancak Salı sabahı petrolün yükselişi ve müzakere haberlerinin yalanlanmasıyla birlikte, değerli metallerde de dipten dönüş sinyalleri gelmeye başladı.
Özetle: Yatırımcılar, Trump’ın "beş günlük molasının" bir de-eskalasyon adımı mı yoksa sadece bir askeri lojistik hazırlık süresi mi olduğunu anlamaya çalışıyor. Tahran'ın sert reddi ve bölgedeki askeri yığınak, piyasalardaki "whiplash" (sert ters yönlü hareketler) etkisinin bir süre daha devam edeceğine işaret ediyor.
