İran’dan müzakere öncesi şart: Lübnan’da ateşkes ve dondurulan varlıkların serbest bırakılması

İran, ABD ile yapılması planlanan kritik barış görüşmeleri öncesinde şartlarını sertleştirdi. Tahran, Lübnan’da ateşkes sağlanmadan ve yurtdışındaki milyarlarca dolarlık varlıkları serbest bırakılmadan müzakerelere başlamayacağını açıkladı. Bu gelişme, Pakistan’da hafta sonu yapılması planlanan görüşmelerin akıbetine ilişkin belirsizliği artırdı.

İran’dan son dakika talepleri

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, ABD ile daha önce varıldığı iddia edilen anlaşmaların uygulanması gerektiğini belirtti.

Kalibaf’a göre:

• İran’ın dondurulan varlıkları serbest bırakılmalı
• Lübnan’da ateşkes sağlanmalı

Bu iki şart yerine getirilmeden müzakerelerin başlamayacağı vurgulandı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de açıklamayı destekleyerek İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının durdurulmasını talep etti.

İran saldırıları Suudi petrol altyapısını vurdu: Üretimde keskin düşüş

ABD’den sert mesajlar

ABD Başkanı Donald Trump, görüşmelerin başarısız olması halinde askeri seçeneklerin yeniden devreye alınabileceğini söyledi.

Trump:

• ABD savaş gemilerinin yeniden silahlandırıldığını
• Müzakerelerin sonucunun kısa sürede netleşeceğini

ifade etti.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise daha iyimser bir ton kullanarak görüşmelerden olumlu sonuç beklediğini ancak İran’ın “oyalama taktikleri” uygulaması halinde sert bir tutum sergileneceğini dile getirdi.

Kırılgan ateşkes ve süren gerilim

Altı haftalık savaşın ardından ilan edilen iki haftalık ateşkes sahada tam anlamıyla uygulanmıyor.

Başlıca sorun başlıkları:

• İsrail’in Lübnan’daki operasyonları
• Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapalı kalması
• Enerji akışındaki ciddi aksaklıklar

İsrail’in ateşkes sonrası Lübnan’da düzenlediği saldırılarda yüzlerce kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Son verilere göre Mart ayından bu yana saldırılarda 1.800’den fazla kişi öldü.

Hürmüz Boğazı ve enerji krizi

İran’ın kontrolündeki Hürmüz Boğazı, küresel enerji arzının yaklaşık %20’sinin geçtiği kritik bir geçiş noktası.

Ancak mevcut durumda:

• Gemi trafiği ciddi şekilde kısıtlı
• İran dışındaki gemiler geçişte zorlanıyor
• Küresel enerji arzı tarihî ölçekte darbe almış durumda

Bu gelişmeler petrol fiyatlarını yukarı iterken, enflasyon ve küresel büyüme üzerinde baskı yaratıyor.

İran’ın sertleşen müzakere pozisyonu

Yeni lider Ayetullah Mücteba Hamaney, İran’ın savaş zararları için tazminat talep edeceğini açıkladı.

Tahran’ın müzakere masasına taşıdığı başlıca talepler:

• ABD yaptırımlarının kaldırılması
• Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolün tanınması
• Enerji geçişlerinden ücret alınması

Bu talepler, bölgesel güç dengelerinde önemli bir değişim anlamına gelebilir.

Piyasalar temkinli: Petrol yükseliyor, hisse senetleri dalgalı

ABD-İran görüşmeleri öncesinde küresel piyasalar kararsız bir görünüm sergiliyor:

• Petrol fiyatları 100 dolara yaklaşırken
• Hisse senetlerinde dalgalı seyir gözleniyor

Analistler, ateşkesin kalıcılığı ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının piyasalar için belirleyici olacağını vurguluyor.

Sonuç: Kritik eşikte müzakereler

Pakistan’da yapılacak görüşmeler:

• Ateşkesin kalıcılığı
• Enerji akışının yeniden başlaması
• Küresel ekonomik istikrar

açısından kritik önem taşıyor.

Ancak İran’ın son dakika talepleri, sürecin zorlu ve belirsizliklerle dolu olacağını gösteriyor.