TÜRKİYE BİR KUŞAĞI KAYBETME RİSKİYLE KARŞI KARŞIYA! OECD Raporu Eğitimin Alarm Zillerini Çaldı

Türkiye’nin yükseköğretimdeki dramatik gerilemesi, OECD raporlarına göre genç bir kuşağın kaybolması riskini doğuruyor. 18-24 yaş arası her üç gençten birinin ‘NEET’ (eğitimde, istihdamda veya stajda olmayan) olması, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “4 yıldan 3 yıla indirme” reformunun ne kadar yetersiz kaldığını gösteriyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Reform Hamlesi Kafalarda Soru İşareti Yarattı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, akademik yılın açılış töreninde yaptığı açıklamada, yükseköğretim sisteminde “basitleştirmeyi” hedefleyen bir reformun hayata geçirileceğini duyurmuştu. Bu reformun temelini ise, lisans diploması için gereken sürenin dört yıldan üçe indirilmesi oluşturuyordu.

Gözlemciler bu açıklamaya büyük bir şaşkınlık ve kafa karışıklığıyla tepki gösterdi. Cumhurbaşkanı, eğitimin artık “uygulama ve araştırmaya” daha fazla odaklanacağını vurgularken, akademik çevreler hangi bölümlerin bu kısaltmadan etkileneceğine dair bir açıklama bekledi. Ancak bu detay verilmedi.

Erdoğan, reformlar sayesinde Türkiye yükseköğretim sisteminin “hem daha etkili hem de uluslararası standartlara daha uygun hale geleceğini” söylerken, akademisyenler ve öğrenciler sessiz kaldı. Zira, en güncel araştırmalar bu iyimserliğe gölge düşürüyordu.

OECD Raporları Karanlık Tabloyu Ortaya Koydu

Son haftalarda yayımlanan Eurostat ve Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) raporları, Türk yükseköğretim sistemindeki dramatik düşüşü ve bunun bir sonucu olarak genç bir kuşağın tamamının kaybolma tehlikesini gözler önüne serdi. 40’a yakın ülkenin ham verilerini bir araya getiren OECD raporu, Türkiye’nin yön değiştirmediği takdirde genç nüfusunun büyük bir kesimini kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu gösterdi.

Türkiye ‘NEET’ Oranında OECD Lideri

Rapordaki en çarpıcı istatistik, “Ne Eğitimde Ne İstihdamda Ne de Stajda Olan” (NEET) gençlerin payı oldu. Türkiye’de 18-24 yaş arası gençlerin %31.3’ü NEET kategorisinde yer alarak, %14.1 olan OECD ortalamasını iki katından fazla aştı. Her üç gençten yaklaşık biri ne okuyor ne çalışıyor ne de bir meslek eğitimi alıyor. Bu durum, ülkenin demografik gücünün yapısal bir zayıflığa dönüştüğünü ortaya koyuyor.

Cinsiyet Uçurumu Alarm Veriyor:

NEET sorunundaki cinsiyet eşitsizliği ise tablonun en kritik yönü. Genç erkeklerde NEET oranı %22.1 iken, aynı yaş grubundaki genç kadınlarda bu oran %41.6’ya fırlıyor. Bu büyük fark, eğitime erişimin artmasına rağmen, diploma sahibi pek çok genç kadının ekonomik özerklik yolunu bulamadığını teyit ediyor.

Diploma İşe Yaramıyor: İstihdamda Sonuncu Sıradayız

Veriler, eğitim sistemi ile işgücü piyasası arasındaki temel kopukluğu gösteriyor. Türkiye, üniversite mezunları arasındaki istihdam oranında OECD ülkeleri arasında son sırada yer alıyor. Üniversite mezunlarının yalnızca %75.4’ü iş bulabilirken, bu oran OECD genelinde %87.1 seviyesinde.

Sorun, ileri uzmanlık eksikliğiyle de katlanıyor: Türkiye’de 25-34 yaş arası yetişkinlerin sadece %3’ü yüksek lisans veya eşdeğer bir dereceye sahipken, OECD ortalaması %16‘dır.

Uzmanlar, mevcut yönetim altında üniversite sayısının hızla artmasının kalite yerine niceliği öne çıkardığını ve müfredatın modern ekonominin ihtiyaçlarıyla eşleşmediğini belirtiyor. Bu süreç, yüksek eğitimli ancak izole, moralsiz ve ekonomik olarak pasif bir genç nesil yaratmıştır. Akademik kalitede ve istihdam yaratmada acil reformlar yapılmadığı takdirde, Türkiye’nin bir kuşağın tamamını sosyal ve ekonomik hayattan koparma riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısı yapılıyor.

Kaynaklar:  Le Monde, OECD raporu