Ekonomi
Türkiye’de Kâğıt Üzerinde Kalan Tasarruf Paketi Uygulamada Sınıfta Kaldı
Türkiye’de Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in “kamuda tasarruf” hedefiyle duyurduğu paket uygulamada beklenen etkiyi gösteremezken, İran’dan çarpıcı bir örnek geldi.
PARA ANALİZ- Türkiye’de Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in “kamuda tasarruf” hedefiyle duyurduğu paket uygulamada beklenen etkiyi gösteremezken, İran’dan çarpıcı bir örnek geldi. Tüketim sınırını aşan 110 kamu kurumunun elektriği kesildi.
Enflasyonla mücadele çerçevesinde 13 Mayıs 2024’te kamuoyuna duyurulan “Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi”, uygulamada sınıfta kaldı. Bakan Mehmet Şimşek, paketin kamuda araç alımının durdurulması, yalnızca emekli olanların yerine atama yapılması, lojman kiralarının güncellenmesi gibi başlıklardan oluştuğunu belirtmişti. Ancak aradan geçen sürede alınan önlemlerin etkisiz kaldığı gözlemlendi.
Kâğıt Üzerindeki Hedef, Gerçek Hayatta Karşılık Bulmadı
2025 yılına gelindiğinde, tasarruf adı altında uygulamaya konan taşıt satışları beklentileri karşılayamadı. 6 ayda sadece 5 milyon TL gelir sağlanırken, aynı dönemde kamu taşıt alımları için 161 milyon TL harcama yapıldı. Böylece satıştan elde edilen gelir, harcamanın yalnızca %3’üne denk geldi. 2024’teki 26 milyon TL’lik taşıt satış geliriyle karşılaştırıldığında, gelir %80 azaldı. Bu tablo, kamuya yönelik tasarruf uygulamalarının çoğunlukla söylem düzeyinde kaldığını ortaya koydu.
İran Elektriği Kesti: “İsteyince Oluyormuş”
Türkiye’nin kağıt üzerindeki tasarruf önlemleriyle tezat oluşturan bir gelişme İran’dan geldi. Tahran’da, kamu kurumlarının enerji tasarrufu kurallarına uymaması üzerine 110 kamu binasının elektriği kesildi. İran’da kamu kurumlarına mesai saatlerinde enerji tüketimini %30, mesai sonrasında ise %60–70 oranında azaltma zorunluluğu getirildi. Soğutma sistemlerinin 27 dereceye sabitlenmesi ve mesai sonrası tamamen kapatılması da zorunlu tutuldu.
İzleme ve Yaptırım Şart
Mehmet Şimşek’in paketi açıklarken “güçlü izleme, denetleme ve yaptırım” vurgusu yapmasına rağmen Türkiye’de bu konuda ciddi bir adım atılmadığı görülüyor. İran ise akıllı sayaçlar ve sahada yapılan denetimlerle kamu binalarının enerji tüketimini gerçek zamanlı izleyerek doğrudan müdahalede bulunuyor.
