Şimşek’ten “yeniden değerleme” mesajı: Vergi/harç artışları enflasyon hedeflerine göre daha düşük yapılabilir

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda 2026 bütçesini sunarken, vergi ve harç güncellemelerinde yeniden değerleme oranı yerine enflasyon hedeflerinin dikkate alınabileceğini ve bütçe imkânları ölçüsünde daha düşük oranlı artışın gündemde olduğunu açıkladı. Şimşek; rezervlerde güçlü artış, KKM’den çıkış, cari dengede iyileşme, risk priminde gerileme, bütçe açığında düşüş hedefi ve kayıt dışıyla mücadelede sonuçların hızlandığını vurguladı.

---

Vergi/Harç Güncellemesi: “Enflasyon hedefi baz alınabilir”

• Mesaj: “Vergi ve harçlardaki güncellemenin yeniden değerleme oranı yerine enflasyon hedefleri dikkate alınarak, bütçe imkânları doğrultusunda daha düşük yapılması da gündemimizde.”

• Amaç: Dezenflasyon sürecini desteklemek, fiyatlama davranışlarını hedeflerle uyumlu tutmak.

Komisyon Gündemi: 2026 bütçeleri ve Sayıştay raporları

• Komisyon’da Hazine ve Maliye Bakanlığı ile GİB, TÜİK, ÖİB, SPK, BDDK, KİK, KGK’nın 2026 bütçeleri ele alındı; TCMB, YTM, BKM Sayıştay raporları görüşüldü.

Küresel Görünüm: “Konjonktür Türkiye için olumluya dönüyor”

• Büyüme: 2025–2026’da küresel büyüme %3’ün üzerinde öngörülüyor.

• Ticaret: 2025’te %3,6, 2026’da %2,3 artış beklentisi.

• Para politikası: Fed/ECB indirim süreci sürüyor; 2026 sonuna dek ilave 75 bp Fed indirimi beklentisi.

• Portföy girişleri: Gelişen ülkelere akımların sürmesi bekleniyor.

• Emtia: Enerji fiyatlarında düşüş eğilimi küresel dezenflasyonu destekliyor.

Rezervler ve KKM: “Çıkışı başarıyla yönetiyoruz”

• Rezervler: Mayıs 2023’e göre brüt rezerv +87 milyar $, swap hariç net +112,6 milyar $ artış.

• KKM: 24 Ekim 2025 itibarıyla 171 milyar TL; yıl sonunda 5 milyar TL’nin altı hedef.

• TL mevduat payı: %59,8.

Cari Denge: “Endişe kaynağı olmaktan çıktı”

• Cari açık/GSYH: 2023 ortasında %5 → 2024’te %0,8; 2025/2Ç’de %1,3.

• OVP dönemi ortalaması: %1,2.

• Brüt dış finansman ihtiyacı/GSYH: 2023 Haziran %23 → 2025 sonunda ~%17.

Risk Primi ve Notlar: “CDS 250 bp altına indi”

• CDS: Program öncesi 700 bp seviyelerinden 250 bp altına.

• Dış borçlanma maliyeti: Kamu/özel sektörde belirgin düşüş.

• Kredi notu: S&P ve Fitch +2 kademe, Moody’s +3 kademe.

Dezenflasyon: “Geçici yavaşlama var, süreç devam ediyor”

 

• Yıllık TÜFE: Ekimde %32,9 (yıllık 15,7 puan gerileme).

• Politika karması: Sıkı para, destekleyici maliye, yönetilen/yönlendirilen fiyatlarda hedef uyumu, arz yönlü adımlar (sosyal konut) ile dezenflasyonun sürmesi hedefleniyor.

Büyüme ve İstihdam: “Istihdamı koruyan sektör destekleri”

• İstihdam: Program döneminde +1,1 milyon.

• İşsizlik: Tek haneli seyrin korunması.

• Destek: Emek yoğun imalatta istihdamı korumaya dönük paketler.

Mali Disiplin: “Depreme rağmen açıkta düşüş”

• Bütçe açığı/GSYH: 2023 %5,1 → 2024 %4,7 → 2025 hedef %3,6.

• Revizyon gerekçesi: Bazı vergi gelirlerinde gerçekleşmelerin beklenti altı kalması.

Tasarruf ve Denetim: “1.958 birimde kontrol”

• Tasarruf Tedbirleri Bilgi Sistemi: 257 kamu idaresi izleniyor; 1.958 harcama birimi denetlendi.

Vergi Politikası: “Dolaysız vergi payı artacak”

• Kurumlar Vergisi: %25; BKK/KOİ kazançları ile banka/finansta +10 puan.

• Asgari Kurumlar Vergisi: Çok uluslu %15, yurt içi %10.

• Kar payı stopajı: %15.

• ÖTV (yat/tekne): %8.

• Harçlar (silah ruhsatı): %100 artış.

• Vergi harcamaları/GSYH: 2025 %5,1 → 2026 %4,7 → OVP sonunda %4,1 hedef.

• Dolaysız vergi payı: 2023 %34,5 → 2026 hedef %38,3 (yaklaşık 520 milyar TL ilave).

Kayıt Dışıyla Mücadele: “Beyan ve tahakkuk artıyor”

• Saha denetimi: 2024’te 1,125 milyon, 2025/9 ay 1,110 milyon.

• Hasılat tespiti: 2025/9 ay 253 bin denetim.

• Beyannameler: 2024’te gelir tipi beyan sayısı %24 artışla 2,248 milyon; 473 bin mükellef ilk kez beyan verdi.

• Gelir vergisi beyanı: 2022 3,8 mn → 2023 4,4 mn → 2024 5 mn.

Borç ve Finansman: “Spreadler geriliyor, uzun vadeli kaynak artıyor”

• Faiz harcaması/GSYH: 2025 %3,3, 2026 %3,5 (2027 %3,4, 2028 %3,3).

• AB tanımlı borç stoku/GSYH: 2025/2Ç %24,1.

• İç borç çevirme: 2024 %133,1; bu yıl %132,5 öngörü; 2026 %106, dönem sonunda %100 altı hedef.

• Piyasadan borçlanma: 2025’te 13 milyar $; yatırımcı ilgisi yüksek, spreadler geriliyor.

• Proje/program finansmanı: 2025/10 itibarıyla 13,6 milyar $ (altyapı, sağlık, afet, enerji, reel sektör).

Ar-Ge, Yatırım ve İstihdam Destekleri

• Vergi harcaması: 2025 693,6 milyar TL, 2026 836 milyar TL (Ar-Ge, yatırım, üretim).

• İstihdamı Koruma Destek Programı: Belirli imalat kollarında işçi başına aylık 2.500 TL prim desteği; ek paketler yolda.

Tarım ve Esnaf: “Kaynak ve vergi desteği büyüyor”

• 2026 tarım paketi: 626 milyar TL (destekler, yatırımlar, KİT, ihracat).

• Vazgeçilen vergi (tarım): 262,3 milyar TL (2026).

• Çiftçi kredileri: 1,1 mn çiftçi, 746 milyar TL bakiye; 2025/9 ay 144 milyar TL Hazine faiz/kar payı desteği.

• Esnaf kredileri: 780 bin esnaf, 282 milyar TL bakiye; 2025/9 ay 49 milyar TL Hazine faiz desteği.

2026 Bütçe Teklifi: Toplam 8,84 trilyon TL

• HMB 2026 bütçesi: 8,84 trilyon TL (faiz hariç 6,1 trilyon TL); 77,8 milyar TL Bakanlık hizmetleri.

• Kurumsal ödenekler: GİB 70,6 milyar TL, ÖİB 474,7 milyon TL, TÜİK 6,7 milyar TL.

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]