Bütçe Açığının Bedeli Esnafın Sırtına Yüklendi

Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile, 30 büyükşehirde nüfusu 30 binin üzerindeki ilçelerde faaliyet gösteren esnafın önemli bir bölümü artık gerçek usulde vergilendirilecek. Böylece daha önce basit usule tabi olan ve gelir vergisinden muaf tutulan birçok esnaf, yeni düzenleme ile kapsam dışında kalacak.

Yeni Ekonomi Danışmanlık A.Ş. Kurucu Ortağı Nazmi Karyağdı, düzenlemenin vergi tabanının genişletilmesi ve vergi adaletinin sağlanması açısından önemli bir adım olduğunu vurguladı. Ancak bu adımın hem işletmelere hem de Maliye’ye yeni yükler getireceğini belirtti. Karyağdı, işletmelerin belge düzeni konusunda daha fazla sorumluluk üstleneceğini, Maliye’nin ise daha yoğun denetim ve incelemeler yapmak zorunda kalacağını ifade etti.

Gerçek Usul, 30 Büyükşehire Yayılıyor

Daha önce 13 büyükşehirde uygulanan gerçek usulde vergilendirme, yeni kararla birlikte 17 büyükşehirde daha devreye giriyor. Böylece Türkiye genelindeki 30 büyükşehirde, nüfusu 30 binin üzerindeki ilçelerde faaliyet gösteren esnaf gerçek usule tabi olacak.

Daha önce gerçek usul uygulanan iller:
Ankara, İstanbul, İzmir, Adana, Antalya, Bursa, Eskişehir, Gaziantep, Mersin, Kayseri, Kocaeli, Konya, Samsun

Yeni eklenen iller:
Diyarbakır, Erzurum, Sakarya, Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa, Van

Bu düzenleme kapsamında şehir içi yolcu taşımacılığı yapan taksi ve dolmuş esnafı da gerçek usulde vergilendirilecek.

2021’deki Muafiyet Daralıyor

Nazmi Karyağdı, 1999’da götürü usul yerine geçici olarak getirilen basit usul vergilendirmenin zamanla kalıcı hale geldiğini belirtti. 2021’de yapılan düzenlemeyle basit usule tabi mükelleflerin ticari kazançları gelir vergisinden muaf tutulmuştu. Bu mükellefler defter tutma zorunluluğu olmaksızın sadece fiş düzenleyip bu belgeleri beş yıl boyunca saklamakla yükümlüydü. Ayrıca gelir, KDV ve geçici vergi beyannamesi de vermiyorlardı.

Yeni düzenlemeyle birlikte, 1 Ocak 2026’dan itibaren bu muafiyet, 17 büyükşehirde de sona erecek. Böylece daha geniş bir mükellef kitlesi gerçek usule geçerek defter tutma ve beyanname verme yükümlülüğü altına girecek.

Karyağdı, bu dönüşümün hem devletin vergi gelirlerini artıracağını hem de kayıt dışılığı azaltacağını, ancak geçiş sürecinin dikkatle yönetilmesi gerektiğini ifade etti.

Yeni düzenleme kapsamında artık daha fazla esnaf gerçek usulde vergilendirilecek. Basit usul devri sona ererken, vergi yükü artacak. Kimlerin bu kapsama girdiği de netleşti.

İşte gerçek usulde vergilendirmeye tabi olacak meslek grupları:

● Her türlü emtia imalatıyla uğraşanlar
● Her türlü emtia alım satımıyla uğraşanlar (pazarcılar hariç)
● İnşaat ile ilgili işlerle uğraşanlar
● Motorlu taşıtların her türlü bakım ve onarımıyla uğraşanlar
● Lokanta ve benzeri hizmet işletmeleri
● Eğlence ve istirahat yerlerini işletenler
● Şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunanlar

7 Ayda 74 Bin Esnaf Kepenk Kapattı

Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu (TESK), 2025 yılı Ocak-Ağustos dönemine ait açılan ve kapanan esnaf işyeri istatistiklerini paylaştı. Rakamlar, esnaf dünyasında hem umut hem endişe taşıyan bir tabloyu ortaya koydu.

Yılın ilk 8 ayında açılan esnaf işyeri sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre %22,07 artarak 209 bin 391’e çıktı. Buna karşılık kapanan işyeri sayısı da %2,64 artarak 74 bin 302’ye ulaştı.

Ay ay tablo şöyle:

Ocak: 29.184 açılış – 12.554 kapanış

Şubat: 25.338 açılış – 10.217 kapanış (kapanışta %9,82 azalma)

Nisan: Açılışta %79,64 artış – Kapanışta %39,59 artış

Haziran: 22.286 açılış (%41,77 artış) – 7.434 kapanış (%23 artış)

Ağustos: 25.293 açılış (%11,20 artış) – 8.419 kapanış (%0,36 artış)

TESK verileri, bazı aylarda yeni açılan işletme sayısının patlama yaptığını gösterirken, kapanış oranlarının da zaman zaman ortalamanın üzerinde seyrettiğine işaret ediyor.